បានជាគេតែងនិយាយថា វប្បធម៌ អរិយាធម៌ មិននិយាយថាសង្គមធម៌អរិយាធម៌ ព្រះវប្បធម៌និងសង្គមធម៌ ជាមែកធាងសំខាន់ដែលមានទំនាកទំនងយ៉ាងជិតស្និតហើយសំខាន់ដូចគ្នា ។ វប្បធម៌ គឺសំដៅលើសកម្មភាពពលកម្មខួរក្បាលនិងរាងកាយរបស់មនុស្សម្នាក់ដែលស្ដែងឡើងតាមរយៈ ឥរិយាបថ ដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ និយាយស្ដីអាចវាយតម្លៃបានភ្លាមថា អ្នកនេះ ឬ អ្នកនោះមានវប្បធម៌ទាប ឬ វប្បធម៌ខ្ពស់ភ្លាមៗ ។ ចំណែកសង្គមធម៌វិញ គឺជាពពួកមនុស្ស ឬ ចង្កោមមនុស្សដែលរស់នៅលើប្រមូលផ្ដុំគ្នាមានមុខរបរនាក់នងគ្នាទៅវិញទៅមកដែលគេពុំអាចវាយតម្លៃបានភ្លាមៗ ...

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំមានរយៈពេលបីថ្ងៃ ។ ក្នុងពិធីបុណ្យនេះតភ្ជាប់ពិធីបុណ្យនេះមានភ្ជាប់ពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាគឺ ពិធីពូនភ្នំខ្សាច់ និង ឆ្លងភ្នំខ្សាច់ជាកិច្ចបង្ហើយបុណ្យ ។ តាមជំនឿក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ភ្នំខ្សាច់មានអត្ថន័យដូចតទៅ ៖ • ភ្នំខ្សាច់តំណាងឲ្យបពិត្រ នៃលោធាតុប្រចាំប្រទេសឥណ្ឌាគឺមានកំពូល ៥ ដែលភ្នំកណ្ដាលតំណាងឲ្យភ្នំសុមេរុ និងកំពូល ៤ ទៀតតំណាងឲ្យទ្វីបទាំងបួន ជាសត្តបរិព័ទ្ធ ព័ទ្ធព័ន្ធជាបរិវារជុំវិញ ភ្នំសុមេរុ ។ • ការពូនភ្នំខ្សាច់ជាការកសាង “ វាលុកចេតិយ” ដែលតំណាងឲ្យ ...

អ្នកបើកបរយន្ដយានគ្រប់ប្រភេទត្រូវមាន ឥរិយាបថ និងសុជីវធម៌ ដូចតទៅ ៖ ក. សុជីវធម៌ក្នុងការបើកបរ • ត្រូវបន្ថយល្បឿននៅពេលដែលមានយានយន្ដដទៃទៀតសុំជែងត្រូវអែបស្ដាំទុកលទ្ធភាពឪ្យយានយន្ដដែល នៅក្រោយមានធុរៈប្រញាប់ទៅមុន ។ • នៅកន្លែងមានទីកដក់ ឬ ភក់ជ្រាំ មានធូលីហុយឬ ដល់ទីប្រជុំជនយើងត្រូវបន្ថយល្បឿន ដើម្បីកុំឪ្យភក់ ឬ ទឹក ខ្លាចប្រឡក់អ្នកធ្វើដំណើរដែលនៅជិតនោះ ។ • មិនត្រូវខាតស្ដោះ ឬ បោះសម្រាមចេញក្រៅដែលជាហេតុនាំឲ្យប៉ះពាល់ ឬ រំខានដល់អ្នកដំណើរដូចគ្នាទេ ...

ប្រវត្តិនៃការចូលម្លប់ ៖ ប្រពៃណីចូលម្លប់កូនស្រីមានប្រភពទាក់ទងទៅនឹងព្រេងនិទានស្ដីពី ( មហាចោរនិងកូនស្រី )នៅក្នុង សៀវភៅប្រជុំរៀងព្រេងខ្មែរភាគ ៩ ទំព័រទី ២១ ។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នយើងពុំដែលឃើញមានឯកសារច្បាស់លាស់បញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទនៃការផ្ដើមអនុវត្តពីធីចូលម្លប់នេះឡើយ ។ អ្វីដែលយើងដឹងតាមរយៈ រឿង ទុំទាវ ក្នុង ស.វទី១៦ ដែលបានចែងច្បាស់ពីការចូលម្លប់របស់នាងទាវ ដែលជាតំណាងនៃពីក្នុងគ្រួសារធូរធារមួយក្នុងសម័យនោះ ។ ដូចនេះយើងសន្និដ្ឋានថាការចូលពីលោកនេះប្រាកដជាខ្មែរយើងបានអនុវត្តតាំងពីបុរាណយូរមកហើយពិធីនេះត្រូវបានខ្មែរបានបោះបង់ម្លប់នេះ ប្រាកដ ជាខ្មែរ ...

មូលហេតុនៃការបោះបង់ចោលពិធីចូលម្លប់ គឺជាក្រឹត្យក្រមសង្គមខ្មែរតែងតែខិតខំថែរក្សានូវអ្វីដែលសមស្របតាមកាលៈទេសៈនិងចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់គេហើយដែលអាចនាំមកនូវសេចក្ដីសុខចម្រើន រុងរឿងអ្វីដែលហួសសម័យមិនបម្រើផលប្រយោជន៍សង្គមទូទៅ គេតែងតែកែលំអ ឬ បោះចោលតែម្ដង ។ យ៉ាងណាមិញការចូលម្លប់របស់ខ្មែរយើងដែលបានបោះបង់ជាស្វ័យប្រវត្តិ នាយុគសម័យយើងនេះក៏ព្រោះតែការចូលលម្លប់នាំឪ្យ ៖ • ខាតកម្លាំងពលរដ្ឋក្នុងគ្រួសារនិងសង្គម • រំខានអំពល់ទុក្ខដល់សមជិកគ្រួសារទាំងមូល “ បម្រើសាមីខ្លួនចូលម្លប់ “ • បំបាត់សិទ្ធិសេរីភាពរបស់កូនស្រ្ដី • ខាត់បង់ប្រាក់កាសសដែលត្រូវចំណាយក្នុងពិធីចូលម្លប់ ។

គោលបំណងនៃការចូលម្លប់ ៖ តាមទំនៀមទម្លាប់នៃប្រពៃណីខ្មែរយើង ការចូលម្លប់សីលធម៌របស់នារី ៖ • អប់រំសីលធម៌របស់នារី • បំពេញលក្ខណៈជានារីខ្មែរ នារីគ្រប់លក្ខណ៍ “ ចេះគ្រប់គ្រង់គ្រួសារ ចេះរស់នៅក្នុងសង្គមមានចំណេះដឹងគេហកិច្ច “ ។ ល ។ ផ្ដល់កិត្តិយសដល់គ្រួសារដែកបានរៀបចំការកូនស្រីក្នុងវ័យក្មេងខ្ចី • បន្លំសម្រស់ រូបរាងកាយឲ្យមានសោភ័ណភាពស្រស់បំព្រង ដើម្បីទាក់ទាញអារម្មរណ៍យុវជន តាមរយៈរូបសម្បត្តិ និងចរិយាសម្បត្តិ ។

បានជាមនុស្សស្ងប់ស្ងាត់និងអសកម្មតែមនុស្ស ឡូឡា និងរំលោតបំពានព្រោះនោះជាបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុគ្គល ជាពិសេសសំដៅលើរបៀបដែលពួកគេសម្ដែងចំពោះអ្នកដទៃ ។

បុគ្គលិកលក្ខណៈ ជាចរិតឬ លក្ខណៈរបស់បុគ្គល ជាពិសេសសំដៅ ទៅលើរបៀបដែលពួកគេសម្ដែងចំពោះអ្នកដទៃ ។

បុគ្គលិកលក្ខណៈវិជ្ជមាន និងបុគ្គលិកលក្ខណៈអវិជ្ជមាន គឺ • បុគ្គលិកលក្ខណៈវិជ្ជមាន របស់និយោជិតមានដូចជា រីករាយ មានប្រាជ្ញាច្រើន ខិតខំធ្វើការ អារម្មណ៍នឹងនរ ក្លាហាន ស្មោះត្រង់ ហ្មត់ចត់ ស្ងៀមស្ងាត់ មានហិចតា ។ ល ។ ដែលបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់និយោជិតទាំងនេះធ្វើឲ្យមានប្រតិវត្តិការការងារខ្ពស់ នៅកន្លែងការងារ ។ • បុគ្គលិកលក្ខណៈអវិជ្ជមាន របស់និយោជិតមានដូចជា មានប្រាជ្ញាតិច ខ្ចិល ...

លក្ខណៈខុសគ្នារវាងអ្នកចំណេះដឹងនិងអ្នកគ្មានចំណេះដឹង ៖ ក. អ្នកមានចំណេះដឹងគឺធ្វើឪ្យខ្លួន • មានភាពងាយស្រួលក្នុងករការងារធ្វើ ប្រកបដោយប្រាក់ខែ្ពស់ • មានកិត្តិយស សេចក្ដីថ្លៃថ្នូវ មានភាពខ្ពង់ខ្ពស់ មានភាពប្រសេរីថ្លៃថ្លា • ចេះដោះស្រាយរាល់បញ្ហាពិបាកៗ និងឧបគ្គស ចំពោះមុខនិងនៅអនាគត • ចេះដោះស្រាយទំនាស់ផ្សេងៗដោយសន្ដិវវិធី • រំដោះខ្លួនឪ្យរួចចាកផុតពិការល្ងង់់ខ្លៅ ឬ គ្រោះអវិជ្ជា • រំដោះខ្លួនឪ្យរួចចាកពីការបោកប្រាស់កេងប្រវញ្ច • ពោរពេញដោយបទពិសោធន៍ • មានគំនិតជឿនលឿន អភិវឌ្ឍទៅមុខជានិច្ច • ជាមនុស្សមានសីលធម៌ ចរិយាធម៌ សុជីវធម៌ល្អ • ចេះគោរពចាស់ទុំ ...