ព្រះពុទ្ធសាសនាបានរួមចំណែក ក្នុងការកសាងជីវភាពស្មារតីរស់នៅរបស់មនុស្សខ្មែរនៅក្នុងសង្គមមានច្រើនយ៉ាងដូចជា ៖ • ផ្នែកសីលធម៌រស់នៅ : អប់រំឲ្យស្គាល់ខុស ស្គាល់ត្រូវ ស្គាល់គុណ និងទោស ល្អនិង អាក្រក់មិនឲ្យយាយីបៀតបៀនគ្នា ចេះជួយគ្នាទុក្ខធុរៈគ្នាទៅវិញទៅមក បំបាត់ឲ្យអស់់ពីក្នុងខ្លួននូវចិត្តលោភលន់ ទោសៈ និងមោហៈ ។ • ផ្នែកវប្បធម៌ : ជួយបណ្តុះបណ្តាលអក្សរសាស្រ្ត អក្សរសិល្ប៍ដល់កូនខ្មែរ ជួយឃុំគ្រងថែរក្សាការពារទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីជាខ្មែរឲ្យគង់់វង្សជាអមតៈ ។ • ផ្នែកស្ថាបត្យកម្ម : បណ្តុះឆន្ទៈជាតិខ្មែរឲ្យបង្កើតស្នាដៃជាច្រើនទុកជាកេរដំណែលដល់មនុស្សខ្មែរជំនាន់ក្រោយដូចជា ...

ធម៌ទាំង១០នៅក្នុងទសពិធរាជធម៌មាន ៖ • ទានៈ ការធ្វើអំណោយ ចេះធ្វើអំណោយឬ ចេះចែករំលែក ។ • សីលៈ ការរក្សាសីល ការចេះធ្វើកាយវាចារ ចិត្តឲ្យផូរផង់ ឲ្យសុចរិតទៀងត្រង់ និងលះបង់អំពើអាក្រក់គ្រប់យ៉ាង ។ • បរិច្ចាគៈ ការចំណាយទ្រព្យសម្បត្តិ ទ្រព្យធនរបស់ខ្លួន ដើម្បីចូលរួមក្នុងការកសាង ប្រយោជន៍សង្គមនិងប្រយោជន៍សាធារណៈពោលគឺមិនអាត្មានិយម ។ • អាជ្ជវៈ មានចិត្តស្មោះត្រង់ ប្រកាន់សច្ចធម៌ គឺនិយាយបែបណាគឺធ្វើបែបនោះ ។

ដែលហៅថា ទសពិធរាជធម៌គឺជា ធម៌ទាំង១០សម្រាប់ព្រះរាជា ឬសម្រាប់អ្នកដឹកនាំ ។

សេចក្តីសុខ និងសេចក្តីទុក្ខតាមទ្រឹស្តីព្រះពុទ្ធសាសនាមាន ៥យ៉ាងគឺ ៖ ក .សេចក្តីសុខតាមផ្លូវលោក • សុខកើតពីការមានទ្រព្យ • សុខព្រោះបានបរិភោគ និងប្រើប្រាស់ទ្រព្យដែលមានយ៉ាងសម្បូរបែប • សុខព្រោះបានរស់នៅបានធ្វើការងារ និងប្រាសចាកពីទោសពៃ • សេចក្តីសុខកើតមកពីការមិនជំពាក់បំណុលគេ • សេចក្តីសុខ ព្រោះគ្មានទំនាស់វិវាទ មិនរស់នៅក្នុងអសន្តិសុខសង្គម ខ. សេចក្តីសុខតាមផ្លូវធម៌ • បាណាតិបា: ហាមបំផ្លាញ់ជីវិតសត្វលោក ព្រោះប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិរស់រានមានជិវិត • អតិនាទាន: ហាមលួច ឬប៉ះពាល់សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងតម្លៃជាមនុស្ស • កាមេសុមច្ឆារ: ...

គោលដៅអប់រំជាតិ និងគោលនយោបាយជាយុទ្ធសាស្រ្តចតុកោណទាំង៤របស់ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡារួមមានដូចខាងក្រោម ៖ ក. គោលដៅអប់រំជាតិ : គឺការកសាងមនុស្សពេញលេញដែលមានការរីកចម្រើនលូតលាស់គ្រប់ផ្នែកឲ្យព្រមៗគ្នា ដោយតុល្យភាពវាងប្រាជ្ញាស្មារតី សញ្ចេតនា និងរូបរាងកាយ ពោលគឺ ពលរដ្ឋដែលមានលក្ខណៈថ្លៃថ្នូរ មានចំណេះដឹង មានបំណិនក្នុងវិជ្ជាជីវៈ មានបទពិសោធន៍ និងសីលធម៌ល្អដោយចេះអធ្យាស្រ័យសហការប្រកបដោយសាមគ្គីភាព សា្មរតីឯកភាពជាតិមានមនៈសិការជាតិ ស្រឡាញ់យុត្តិធម៌ មានការគោរពច្បាប់ យល់ដឹងពីសិទ្ធមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ចេះថែរក្សាការពារបរិស្ថាន ចេះផ្សព្វផ្សាយ និងលើកកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ ...

ដើម្បីឲ្យជំនាញមួយអភិវឌ្ឍទៅបានលុះត្រាតែអ្នកធ្វើជំនាញនោះមានមនសិការជំនាញដូចជា ៖ • សមត្ថភាពជំនាញ • បទពិសោធន៍ជំនាញ • ឧបនិស្ស័យជំនាញ • ចិត្តស្រឡាញ់ជំនាញ • ចិត្តពលីជំនាញ ។

ក. ការអប់រំដើម្បីកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រគ្រប់សេវាកម្មសង្គម ក្នុងសង្គមជាតិមួយ ក្រុមហ៊ុន ស្ថាប័ននានា… ត្រូវតែមានទំនាក់ទំនង់ល្អ និងចូលខ្លួនទៅសេវាកម្មអប់រំ សាលារៀន ឬស្វ័យសិក្សាស្រាវជ្រាវ នោះទើបចៀសផុតភាពក្រីក្រ ។ ខ. ការអប់រំសម្រេចបានចតុស្តម្ភៈ ចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ឥរិយាបថ និងចេះរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃ ។ កុមារ យុវជន និងមនុស្សពេញវ័យទាំងអស់ មានសិទ្ធិទទូលផលប្រយោជន៍ពីការអប់រំដេលពូកគេនិងសម្រេចបាននូវសំណូមពរការរៀនសូត្រជាមូលដ្ឋានដោយសេរី និងពេញលេញបំផុតពោលគឺ មានការអប់រំមួយរៀនដើម្បីចេះដឹង រៀនដើម្បីចេះធ្វើ ...

កត្តាដែលគ្រប់គ្រងលើបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់បុគ្គលិកមាន ៣ យ៉ាងគឺ • កត្តាតំណពូជ គឺជាលក្ខណៈទាំងឡាយដែលបានកំណត់ពីកំណើតមានដូចជា មាឌ កំពស់ ភាពរួសរាយរាក់ទាក់កត្តាជីវសាស្រ្តដែលកំណត់ដោយ សែនដែលនៅក្នុងក្រូម៉ូសូមមនុស្ស ។ • កត្តាបរិយាកាស មានដូចជាបាត់ថានៅក្នុងគ្រួសារមិត្តភក្ដីក្រុមសង្គមក្រុមសង្គមដែលយើងធ្លាប់មានបទពិសោធន៏។ • កត្តាស្ថានភាព គឺជាកត្តាទីបីដែលមានឥទ្ធិពលមកលើកត្តាកំណត់ពូជនិងកត្តាបរិយាកាសនៃបុគ្គលលក្ខណៈរបស់មនុស្ស ។

ភាពខុសគ្នា រវាងអារម្មណ៍របស់មនុស្សប្រុសនិងស្រ្ដី គឺជាការខុសគ្នាដូចជាអារម្មណ៍គឺជាបញ្ចេញប្រតិកម្មខាងអារម្មណ៍ដូចជា ៖ • ស្រី្ដភាគច្រើនបញ្ចេញអារម្មណ៍មកក្រៅច្រើនជាងមនុស្សប្រុស • ស្រី្ដមានបទពិសោធន៍ខាងអារម្មណ៍ខ្លាំងក្លា ហើយបង្ហាញទាំងអារម្មណ៍វិជ្ជមាននិងអវិជ្ជមានច្រើនជាងមនុស្សប្រុស • មានពេលខ្លះមនុស្សស្រី្ដពេលខឹងមិនសម្ដែងអារម្មណ៍ចេញមកក្រៅ • បុរសត្រូវបានបង្រៀនឲ្យមានភាពក្លាហាន និង ហានប្រឈម • ស្ត្រីត្រូវបានគេរំពឹងថាគេបញ្ចេញអារម្មណ៍វិជ្ជមានឪ្យបានច្រើននៅពេលនៅកន្លែងការងារ ដោយបង្ហាញការស្នាមញញឹមច្រើនជាងមនុស្សប្រុស ។

អារម្មណ៍ គឺជាការទទួលដឹងដោយញ្ញាណរបស់មនុស្ស ដូចជា ការ ស្រលាញ់ ស្អប់ ភ័យ រំភើប ។ ល ។