របបមាតាធិបតេយ្យ ជារបបដែលឲ្យតម្លៃទៅលើក្នុងការដឹកនាំគ្រួសារក្តី សង្គមទាំងមូលក្តី ។

នៅពេលធ្វើផ្ទះថ្មី ចាស់បុរាណមិនឲ្យម្ចាស់ ផ្ទះស្រីធ្វើការធ្ងន់ក្រោមសំណង់ទេ គឺនាងត្រូវគិតគូរធ្វើការចាត់ចែងការងារផ្សេងៗដូចជា ទិញសម្ភារៈ ធ្វើម្ហូប…ជាដើម។ បន្ទាប់ពីសង់រួចរាស់ហើយ គេត្រូវរៀបចំពិធីឡើងគេផ្ទះថ្មី ដោយហៅញាតិមិត្តបងប្អូនជិតឆ្ងាយចូលរូមទៅតាមពិធីផ្សេងៗ ដោយឲ្យម្ចាស់ផ្ទះស្រីចូលមុនគេ ព្រោះគេលើកនារីជាធំ និងស្រីជាមង្គលពិតប្រាកដ ដើម្បីឲ្យមានសិរីសួស្តីសម្រាប់គ្រួសារទាំងមូល រកស៊ីមានបានត្រជាក់ត្រជុំ ទ្រព្យ ហូរចូល សុខភាពបរិបូរណ៍…។

បានជាចាំបាច់មានពិធីចូលម្លប់ ពីព្រោះ ៖ • ពិធីចូលម្លប់ជាទំនៀមទម្លាប់់របស់ខ្មែរតាំងពីយូរណាស់មកហើយ • អប់រំបំពេញលក្ខណៈផ្នែកសីលធម៌ ចរិយាធម៌ របៀបរស់នៅ ពេលមានគូរស្រករកុំខ្ជះខ្ជាយ ចេះសន្សំសំចៃ ឬកពារទន់ប្លន់ រៀនពីវិជ្ជាមេផ្ទះផ្សេងៗឲ្យកូនស្រី • ប្រកាសភាពពេញក្រមុំឲ្យកូនស្រី • បន្ទំសម្បុរ និងអប់រំរាងកាយឲ្យកូនស្រី • ទាក់ទាញអារម្មណ៍ញាតិមិត្ត តាមរយៈរូបចរិយានិងវិជ្ជា ។ ដូចនេះចាំបាច់ត្រូវធ្វើពិធីចូលម្លប់គឺ វាជាទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ និងគោលបំណងបំពេញលក្ខណៈឲ្យកូនស្រីទាំងផ្នែករូបសម្បត្តិ ចរិយាសម្បត្តិ និងវិជ្ជាសម្បត្តិ ។

ដើម្បីមានលទ្ធភាពក្នុងពេលសម្រាលកូនគឺសុខសប្បាយទាំងម្តាយនិងកូនស្រី្តត្រូវបំពេញចំណុចមួយចំនួនដូចខាងក្រោម ៖ • កុំសម្លាប់សត្វតូច ធំ • កុំក្តិចត្រួយឈើ និងអន្លក់ • កុំហូបបបរ • កុំទទួលទានគ្រឿងហឹរ • កុំស្តាប់រឿងនិទានអំពី ខ្មោចបិសាច • កុំស្លៀកពាក់រឹតរួតខ្លាំងពេក • កុំំឈោងដៃយករបស់ណាដែលខ្ពស់ពេកនាំឲ្យរបូតទង់សុខពីកូន • កុំដេកថ្ងៃ កុំងូតទឹកយប់កូនថ្លោសពិបាកកើត • កុំអង្គុយនៅមាត់ទ្វារ ឬមាត់ជណ្តើរ • កុំដេកដង្អក់ត្រូវរហ័សរហួនក្រោកមុនប្តី • ត្រូវទៅពិនិត្យផ្ទៃពោះនៅមណ្ឌលសុខភាពតាមពេលកំណត់ជាទៀងទាត់ • ត្រូវទៅសម្រាលកូននៅឯមណ្ឌលសុខភាព ឬ មន្ទីរពេទ្យដែលមានឯកទេសត្រឹមត្រូវ • រៀបការត្រូវគ្រប់អាយុតាមច្បាប់ប្រទេសបានកំណត់ • បរិភោគបបរអារហារឲ្យមានតុល្យភាពតាមក្បួនវេជ្ជសាស្រ្ត ។ សរុបមក ...

ដើម្បីឪ្យសាមគ្កីរឹងមាំ ត្រូវប្រកាន់យកវិធីដូចខាងក្រោម ៖ • ការតស៊ូ និងការអត់ធ្មត់ • ការសន្តោស និងការស្មោះត្រង់ • ការមិនប្រកាន់ ឬមិនរើសអើង • ការមិនច្រណែននិន្ទាឈ្នានីស • ការស្មោះត្រង់ទៅវិញទៅមក • ការពិចារណារកហេតុតាមផ្លូវល្អ ។

ដែលហៅថាសាមគ្គីធម៌ គឺជាច្បាប់ឬ លក្ខខណ្ឌប្រតិបត្តិឲ្យមានការព្រមព្រាងគ្នា ឬសាមគ្គីគ្នា ។ ដែលហៅថាសាមគ្គី គឺជាការព្រមព្រៀងគ្នា ឬការស្រុះស្រួលគ្នាដោយមានអត្ថន័យថា ការសាមគ្គី ជាតម្លៃមួយ ដែលតម្រូវឲ្យបុគ្គលម្នាក់ៗនៅក្នុងគ្រួសារ ក្រុម សហគមន៍ ឬសង្គមជាតិ រួមគ្នាបំពេញកិច្ចការគ្រប់បែបណាយ៉ាងដោយការព្យាយាម ស្មោះត្រង់ដោយយោគយល់ និងអធ្យាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមករួមចិត្តរួមកម្លាំងគ្នាធ្វើអំពើល្អ ។

កត្តាចាំបាច់នៃសេរីភាពគឺ ៖ • ការស្គាល់ខ្លួនឯង • ស្វ័យញាណ • ការស្គាល់សមត្ថភាពខ្លួនឯង • បញ្ញា • ពុទ្ធិ ។

ដែលហៅថា ការវិនិច្ឆ័យដោយគតិ គឺជាការថ្លឹងថ្លែងរកខុសត្រូវ ដឹងស្រាលដឹងធ្ងន់ស្របតាមភាពជាក់ស្តែងប្រកបដោយសុឆន្ទៈពិតប្រាកដយល់ដឹងអំពើល្អនិងអាក្រក់ ដឹងសិទ្ធិ ច្បាប់ ការទទួលខុសត្រូវជាដើម ។ ដើម្បីជួយមនុស្សឲ្យធ្វើការវិនិច្ឆ័យប្រកបដោយ គតិបណ្តុះចិត្តគំនិតឲ្យស្ថិតក្នុងភាពយុត្តិធម៌ ឲ្យមានការទទួលខុសត្រូវ មានការពិចារណារកហេតុផល និងមានព្រហ្មវិហារធម៌ជាដើម ៕

ការវិនិច្ឆ័យដោយអគតិគឺមាន ៖ • ការវិនិច្ឆ័យដោយលំអៀងព្រោះស្រឡាញ់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះស្អប់ • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះវង្វេង • ការវិនិច្ឆ័យលំអៀងព្រោះភ័យខ្លាច

ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសច្ចះធម៌និង ផ្តល់ផលល្អ ដល់ខ្លួនឯង គ្រួសារនិងសង្គមដូចជា ៖ • មិនធ្លាក់ខ្លួនក្នុងផ្លូវខុស • មិនមានសេចក្តីភ័យខ្លាច ឬក្តីអន្តរាយ • រួចផុតពីក្តីតិះដៀលពីសំណាក់អ្នកដទៃ • ទទួលបាននូវកិត្តិយស និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ • មានស្មារតីនិងនរ • មានសេចក្តីសុខ សុភមង្គល • រក្សាបាននូវសាមគ្គីភាពរឹងមាំ • ទទួលបាននូវជំនឿទុកចិត្តពីអ្នកដទៃ • ធ្វើឲ្យបុគ្គល គ្រួសារ និងសង្គមស្អាតបរិសុទ្ធ ។