វិធានការចៀសវាងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោក៖ • មិនត្រូវបើកបរពេលស្រវឹង • ពង្រឹងការគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកឲ្យបាន ទំលំទូលាយដល់ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ • ចាត់វិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងការត្រួតពិនិត្យប័ណ្ណបើកទោចក្រយាន្តយន្ត • ពិន័យដល់យានយន្តណាដែលផ្ទុកឥវ៉ាន់ ឬដាក់មនុស្សហួសកំណត់ • ពិន័យដល់អ្នកបើកបរណា ដែលបើកហួសល្បឿនកំណត់ • ផាកពិន័យដល់អ្នកបើកបរណាដែលមិនទាន់គ្រប់អាយុប្រើប្រាស់់យានយន្ត • ពិន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដល់ជនណាបរិភោគគ្រឿងស្រវឹង ឬប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនក្នុងពេលបើកបរ • ផាកពិន័យដល់អ្នកបើកបរណា ដែលប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទនៅពេលកំពុងបើកបរយានយន្ត ។

កត្តាដែលបណ្តោយឲ្យកើតមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ផ្លូវគោកគឺ ៖ • មិនគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ • ប្រើប្រាស់់គ្រឿងញៀន ស្រវឹងស្រា • បើកបរហួសល្បឿនកំណត់ ពិសេសនៅក្នុងទីប្រជុំជន • អ្នកបើកបរមិនទាន់គ្រប់អាយុប្រើប្រាស់យានយន្ត • ផ្ទុកអីវ៉ាន់ឬ ទំនិញហួសកំណត់ • មិនចេះច្បាប់ចរាចរណ៍ • មិនគោរពសិទ្ធិជាអាទិភាព • ធ្វេសប្រហេស ឬមើលងាយ • មិនបានត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពយាន្តមុនពេលបើកបរឲ្យបានម៉ត់ចត់ • ប្រើទូរស័ព្ទក្នុងពេលបើកបរ • ចូលចិត្តជែងគ្នាក្នុងករណីមិនត្រូវជែក

ការបោះឆ្នោតដោយសេរីត្រឹមត្រូវ និងយុត្តិធម៌គឺ មានអត្ថន័យដូចតទៅ ៖ ក. ការបោះឆ្នោតដោយសេរីគឺ • គ្មានការបង្ខិតចង្ខំ • គ្មានការបំភិតបំភ័យ ឬគ្មានគំរាមកំហែង • សេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើស ឬគូសសន្លឹកឆ្នោត • សេរីភាពចូលរួមគណបក្សនយោបាយ ខ. ការបោះឆ្នោតដោយត្រឹមត្រូវ គឺ • គ្មានក្លែងបន្លំសន្លឹកឆ្នោត • គ្មានការលួចប្តូរសន្លឹកឆ្នោត • គ្មានការលួចប្តូរហិបឆ្នោត • គ្មានការបន្លំឈ្មោះអ្នកបោះឆ្នោត • ការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅតាមការកំណត់ • ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតដែលប្រើប្រាស់ត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់យ៉ាងត្រឹមត្រូវជាមួយចំនួនអ្នកទៅបោះឆ្នោត គ. ការបោះឆ្នោតដោយយុត្តិធម៌គឺ ៖ • មានច្បាប់បោះឆ្នោតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ

សីលប្រាំរបស់ពុទ្ធសាសនាបានហាមប្រាមមនុស្សមិនឲ្យសេពគ្រឿងស្រវឹងមានស្រាជាដើម ព្រោះស្រាបានផ្តល់ផលវិបាកដូចជា ៖ • បំផ្លាញ់សុខភាព ធ្វើឲ្យសុខភាពឆាប់ទ្រុឌទ្រោម ។ នាំមកនូវជំងឺផ្សេងៗដូចជា រោគក្រពះ រោគថ្លើម រលាកពោះវៀន ញ័រដៃជើង សរសៃប្រសាទនាំឲ្យខូចប្រព័ន្ធការពារសរីរាង្គ ។ល។ • បំផ្លាញ់ថវិកាទ្រព្យធន ចំណាយឥតប្រយោជន៍លើរបស់មិនចាំបាច់ ចំណាយថវិកាទិញប្រភពជំងឺ ចំណាយលើការព្យាបាលជំងឺដែលបណ្តោយមកពីស្រា ដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅពោលអាចធ្លាក់ខ្លួនក្រ ។ល។ • ខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា ចំណាយពេលវេលាដ៏មានតម្លៃលើការផឹកស៊ី និងក្រោយពេលផឹកស៊ីសម្រាក់ពេលស្រវឹង ...

ប្រព័ន្ធតុលាការនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ននេះរួមមានដូចខាងក្រោម ៖ តុលាការខេត្ត ក្រុង • វិសាលភាព គ្របដណ្តប់លើដែនដីខេត្តក្រុងសាមីទាំងមូល • សមត្ថកិច្ច ជំនុះជម្រះគ្រប់គ្រង់រឿងក្តីដែលកើត ឡើងក្នុងភូមិសាស្រ្ត ខេត្តក្រុងសាមី ។ ជម្រះក្តីដែលគ្មានលក្ខណៈយោធា ទោះបង្កដោយយោធិនក៏ដោយ ។ ចេញសាលក្រមបើកផ្លូវឧទ្ទរណ៍។ តុលារការយោធា • វិសាលភាព គ្រប់ដណ្តប់លើផ្ទៃប្រទេសទាំងមូល • សមត្ថកិច្ច • ជំនុំជម្រះរឿងក្តី ដែលគ្មានលក្ខណៈយោធាទោះបង្កឡើងដោយយោធិនក៏ដោយ

សេចក្តីព្រាងច្បាប់ និងសេចក្តីស្នើច្បាប់ខុសគ្នាត្រង់ថា ៖ សេចក្តីព្រាងច្បាប់ • ក្រសួងសាម៉ីរៀបចំសេចក្តីព្រាងច្បាប់ និងផ្ញើទៅក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធ • កិច្ចប្រជុំអង្គក្រសួងដែលពាក់ព័ន្ធដើម្បីពិភាក្សាពង្រាងច្បាប់ • គណៈរដ្ឋមន្ត្រីប្រជុំពេញអង្គដើម្បីពិនិត្យពង្រាងច្បាប់ • ពង្រាងច្បាប់ត្រូវបញ្ជូនគណៈកម្មាធិការអចិន្ត្រៃយ៍នៃរដ្ឋសភា សេចក្តីស្នើច្បាប់ • ជាសមត្ថកិច្ចរបស់សមាជិករដ្ឋសភាណាមួយនាយករដ្ឋមន្រ្តី • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំអន្តរក្រសួង • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំអន្តរក្រសួង • មិនឆ្លងកាត់ការប្រជុំពេញអង្គគណៈមន្រ្តីដើម្បីពិនិត្យ ។

ទំនិញ៥ប្រភេទដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បញ្ញត្តិមិនឲ្យជួញដូរគឺ • ហាមលក់ ឬជួញដូរមនុស្ស(ជួញដូរផ្លូវភេទ) • ហាមលក់ឬជួញដូរសត្វមានជីវិត • ហាមលក់ ឬជួញដូរគ្រឿងអាវុធសម្លាប់ជីវិត • ហាមលក់ ឬជួញដូរថ្នាំពុល • ហាមលក់ ឬជួញដូរស្រា ឬគ្រឿងស្រវឹង ឬ គ្រឿងញៀន ។

សមត្ថភាពរបស់មនុស្សអាចកើតមានតាមរយៈ • អំណាចធម្មជាតិពីកំណើត • ការហឹ្វកហាត់ ការអប់រំ • ការត្រិះរិះ ពិចារណា • កម្លាំងចិត្ត • ការរៀនសូត្រ • ការចេះសាកសួរ និងការចង់ចាំបានយូរ • បទពិសោធន៍ក្នុងការធ្វើការងារ • បរិយាកាស សង្គមអំណោយផល ។

ដែលហៅថា យុវជន គឺជាមនុស្សដែលស្ថិតនៅចន្លោះនៃវ័យក្មេង និងមនុស្សចាស់ ។ បម្រែបម្រួលការអភិវឌ្ឍ និងបម្លាស់ប្តូរលក្ខណៈមុនពេលឈានដល់វ័យយុវជនគឺ • ភាពសិទ្ធិស្នាល៖ ចាប់ផ្តើមបង្កើតភាពស្និទ្ធស្នាល ហើយឈានទៅរកការបង្កើតទំនាក់ទំនង់ស្នេហា • ភាពទៀងត្រង់៖ ចេះស្គាល់តម្លៃ ចេះកំណត់តម្លៃ ចេះឲ្យតម្លៃដោយទទួលពីឪពុកម្តាយ សាលារៀន មិត្តភ័ក្រ្ត… • បញ្ញ៖ ចេះគិតពិចារណា ចេះអភិវឌ្ឍពីគំនិតរូបីទៅអរូបី • សមត្ថភាព៖ មានសមត្ថភាពចេះដោះស្រាយ ចង់ឲ្យអ្នកដទៃឃើញពីមោទនភាពរបស់ខ្លួន …។ • ភាពក្លាហាន

ចំណុចខ្លាំងនិង ចំណុចអន់ថយរបស់ជនជាតិភាគតិចគឺ ៖ ក.ចំណុចល្អ • មានទំនៀមទំលាប់គោរពចាស់ទុំ និងដូនតាជំនាន់មុន • មានសាមគ្គីភាពរវាងគ្នា និងគ្នា ចេះយកអាសារគ្នាបានល្អ • ស្មោះត្រង់ចំពោះគ្នា និងសមាជិកក្រុមនីមួយៗ • ផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការជ្រើសរើសគូរស្រករ • មិនចេះភូតកុហក • មិនឈ្លោះប្រកែកកាប់សម្លាប់គ្នា ខ.ចំណុចអន់ថយ • គំនិតអភិរក្ស ធ្វើកសិកម្មព្រៃដុត • គ្មានវាសនា មានតែជំនឿជឿលើព្រលឹងអារក្សអ្នកតា • ងប់ងល់និងអបិយជំនឿ បន់ស្រន់សែនព្រេនមិនចង់ទទួលយកការរីកចម្រើននៃវិទ្យាសាស្រ្ត • ជនជាតិស្ទៀងនៅមានប្រពៃណីរើសអើសចំពោះនារីភេទ (ស្ទៀងប្រុសអាចផិតប្រពន្ធបាន ឯស្រីមិនអាចផិតប្តីបានទេ ) ...