តួនាទីរបស់អ្នកដឹកនាំមាន៤យ៉ាងគឺ • ធ្វើផែនការ • ចាត់តាំង • ដឹកនាំ • ត្រួតពិនិត្យ ។

ដែលហៅថាភាពជាអ្នកដឹកនាំ គឺជាការចេះប្រមូលកម្លាំង អ្នកដែលនៅក្រោមបង្គាប់ខ្លួន ដើម្បីសម្រេចការងារ គោលដៅប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់ ។ ដែលហៅថាអ្នកដឹកនាំ គឺជាអ្នកដឹកនាំអ្នកដទៃដែលមិនដឹងគោលដៅឲ្យទៅដល់គោលដៅ ។

សង្រ្គាម គឺជាការប្រឈមមុខដាក់គ្នារវាងក្រុមមួយ និងក្រុមមួយទៀតដែលមានអាវុធក្នុងដៃ ។ សង្គ្រាមល្អនៅពេលដែលសង្គ្រាមនោះការពារបូរណភាពទឹកដី ការពារសិទ្ធិសេរីភាព និងទាមទារ ឯករាជ្យជាដើម ។ រីឯសង្គ្រាមអាក្រក់វិញ នៅពេលដែលសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញអាយុជីវិតមនុស្ស សត្វទ្រព្យសម្បត្តិ និងរបរផ្សេងៗ ។

ក្នុងកិច្ចអភិវឌ្ឍសហគមន៍ យុវជន គឺជាកត្តាសំខាន់បំផុតដែលត្រូវមានតួនាទីដូចខាងក្រោម ៖ • បង្កឪកាសចូលរួមអភិវឌ្ឍសហគមន៍ • គិតគូរដល់កិច្ចអភិវឌ្ឍសហគមន៍ • រៀបចំខ្លួនត្រៀមដឹកនាំសហគមន៍ • ចូលរួមលុបបំបាត់បាតុភាពអវិជ្ជ មានក្នុងសហគមន៍ • រៀបចំខ្លួនធ្វើសមាជិកស្របច្បាប់ និងដ៏ល្អរបស់សហគមន៍ • បង្កើនភាពក្លាហាន និងឆន្ទៈមុះមុត • បង្កើនសមត្ថភាពផលិតភាព • ខិតខំរៀនសូត្រស្វែងរកចំណេះដឹង បំណិនប្រសប់ ចំណេះធ្វើ ចេះរួមរស់នៅជាមួយគ្នា និងមានស្មារតីទំនួលខុសត្រូវ ។

ដែលហៅថាសហគមន៍ គឺជាដំណើរនៃការរស់នៅរួមគ្នារបស់ពលរដ្ឋ ដែលមានសម្បត្តិរួមដូចជា ព្រៃឈើ ឡូនេសាទ…ជាដើម ។

សាសនា គឺជាពាក្យទូន្មានប្រៀនប្រដៅរបស់គ្រូអាចារ្យណាមួយនៅលើសកលលោក ។រីឯសង្គម គឺជាក្រុមមនុស្សដែលគិតចាប់ពីមនុស្សពីរ នាក់ឡើងទៅហើយរស់នៅរួមគ្នា មានទំនាក់ទំនងគ្នា ដាក់បញ្ហារួមគ្នាព្រមទាំងដោះស្រាយរួមគ្នា ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ។ ប្រជាជននៅក្នុងស្រុក ភូមិជុំវិញវត្តអារាម ជាអ្នកកសាងវត្ត កុដ សាលារៀន សាលាបាលី ព្រះវិហារ ហើយដែលមានព្រះសង្ឃជាអ្នកថែរក្សា ។ រីឯឧបាសក ឧបាសិកាជើងវត្ត ទាយក ទាយិកាចាំឃ្លាំមើលការគោរពប្រតិបត្តិធម៌វិន័យរបស់ព្រះសង្ឃក្នុងវត្ត ។ ដើម្បីឲ្យវត្តនៅក្នុងភូមិមានការរីកចម្រើនស្ថិតស្ថេរប្រជាជនបញ្ជូនកូនចៅទៅបួសជាព្រះសង្ឃ និងដើម្បីបន្តការដឹកនាំវត្តតទៅទៀត ...

កត្តាដែលនាំឲ្យសិស្សរៀនពូកែគឺ មានកត្តាក្នុងខ្លួន និងកត្តាក្រៅខ្លួន ដូចជា៖ កត្តាក្នុងខ្លួន • មានសុខភាពល្អមាំមួន • ឧស្សាហ៍ព្យាយាមស្រាវជ្រាវ • ចេះកំណត់គោលដៅ • មានឆន្ទះមុះមុតក្នុងការសិក្សារៀនសូត្រ • គោរពវិន័យសាលា និងលោកគ្រូអ្នកគ្រូ • មិនភ្លើតភ្លើនសប្បាយភ្លេចខ្លួន • មិនសេពគប់ជាមួយមិត្តខិលខូច កត្តាក្រៅខ្លួន • គ្រួសារមានជីវភាពធូរធារ បង្កលក្ខណៈងាយស្រួលគ្មានទំនាស់អំពើហឹង្សា ឪពុកម្តាយយកចិត្តទុកដាក់តាមដានការសិក្សារបស់កូន និងមានការផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កូនលើការសិក្សា • សាលារៀនមានបរិស្ថានល្អស្អាត មានវិន័យលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ យកចិត្តទុកដាក់បង្រៀនប្រកបដោយបច្ចេកទេស បរិយាកាសល្អក្នុងថ្នាក់មិត្តភក្តិភាគច្រើនជាអ្នកសិក្សា សង្គមក្រៅសាលា • រដ្ឋអំណាចរៀបចំសណ្តាប់ធ្នាប់ជុំវិញសាលាបានល្អ

គោលនយោបាយអប់រំរបស់កម្ពុជានាបច្ចុប្បន្ននេះ ជម្រុញឲ្យមានស្រ្តីទាំងនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន ក៏ដូចជានៅថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា ។ ការអប់រំពិតជាមានសារៈសំខាន់ណាស់ចំពោះស្រ្តី ព្រោះវាបានជះឥទ្ធិពលដល់ស្រ្តីឲ្យមានការអភិវឌ្ឍដូចជា ៖ ក. អភិវឌ្ឍខ្លួនឯង • ធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង • ម្ចាស់ការលើការងារ និងមានទំនួលខុសត្រូវ • ចេះថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួន • ចេះត្រិះរិះពិចារណារកហេតុផលបានត្រឹមត្រូវ • មានអធ្យាស្រ័យល្អ និងគំនិតទូលំទូលាយ • យល់ដឹងពីតួនាទី និងសិទ្ធិអំណាច • ចេះរៀបចំជីវិតឲ្យបានល្អប្រសើរ…។ ខ. អភិវឌ្ឍគ្រួសារ • ចេះអប់រំប្តី កូនឲ្យចេះរក្សាសុខភាព និងអនាម័យ • អប់រំវប្បធម៌ទូទៅដល់កូន

បានជាការកំណត់គោលដៅនៃជិវិតសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗមានសារៈសំខាន់ៗព្រោះ ៖ • ធ្វើឲ្យជីវិតកាន់តែប្រសើរជាងអ្វីដែលបានជួបកន្លងមក • មានគម្រោងផែនការ • អនុវត្តតាមគម្រោងផែនការនោះបានជោគជ័យ ចំណេញពេលវេលាប្រាក់កាស មិនខាតបង់កម្លាងកាយចិត្ត • អភិវឌ្ឍចំណេះដឹង និងជំនាញកាន់តែប្រសើរឡើង • ជាថ្នោលជម្រុញដ៏ល្អ • ជាត្រីវិស័យសម្រាប់ជីវិត • ឆាប់ទទួលបានជោគជ័យ

ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាម្នាក់ៗត្រូវមានភារកិច្ច និងកាតព្វកិច្ចចាំបាច់ក្នុងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការចូលរួមកសាងប្រទេសជាតិទាំងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយរបស់ប្រទេសឲ្យបានខ្លាំងក្លាដូចជា ៖ • ចូលរួមបង្កបង្កើនផល • បង់ពន្ធអាករជូនរដ្ឋ • គោរពច្បាប់រដ្ឋ • ថែរក្សាលើកតម្កើង វប្បធម៌ប្រពៃណីជាតិ • ចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួន ក្នុងការគ្រប់គ្រង់ និងអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ • ការពារនិង ចេះគោរពសិទ្ធិមនុស្ស • ថែរក្សានិង ការពារបរិស្ថាន • ថែរក្សា និងការពារទ្រព្យសម្បត្កិសាធារណៈ ។