ដែលហៅថាគុណធម៌ពិតគឺជា សីលតម្លៃរបស់បុគ្គល ដែលមានមនោសញ្ចេតនារស់ ។

គុណធម៌អប់រំរបស់ប្រាសាទបាយ័នមានដូចជា ៖ • អប់រមចិត្តឲ្យស្ថិតនឹងនរ មិនរំភើបញាប់ញ័រចំពោះហេតុការណ៍អាក្រក់ ល្អទាំងឡាយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ • អប់រំចិត្តឲ្យណៅជាកណ្តាលស្មើៗនាំទៅការជួបកាលលំបាកមិនទុទិដ្ឋិជួបការសប្បាយរីករាយមិនសុទិដ្ឋ • អប់រំចិត្តឲ្យចេះសន្តោសកាម ក្តីប្រាថ្នាតិចចំណង់ស្តើង • អប់រំចិត្តឲ្យចេះត្រកអររតាមមាន តាមបានមិនលោភលន់ហួសហេតុ និងចេះគ្រប់គ្រាន់ • អប់រំចិត្តប្រកបដោយព្រហ្មវិហារធម្ម ប្រាសចាកគតិទាំងបួនជាចិត្ត ដេលពោរពេញដោយមេត្តាធម៌ និងយុត្តិធម៌ ។

គុណធម៌ គឺជាធម៌ទាំងឡាយណាដែលនាំឲ្យមានភាពចម្រើនទៅ ។

ការអប់រំ គឺជាការធ្វើសកម្មភាពទៅលើបុគ្គលដែលមានគោលបំណង់ច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រើប្រាស់ចិត្តគំនិតរបស់មនុស្ស ។ ហើយការប្រែប្រួល ឬរីកចម្រើននូវបុគ្គលិកលក្ខណៈរបស់មនុស្ស ។ ចំណែកឯការអភិវឌ្ឍគឺជា ការធ្វើឲ្យប្រែប្រួលឆ្ពោះទៅរកការរីកចម្រើន ។ • ជួបប្រទះនូវអនក្ខរជន និងទុគ៌តជន និងភាសពក្រីក្រតោកយ៉ាកនៅក្នុងសង្គម • ខ្វះធនធានមនុស្សសម្រាប់ការពារ និងកសាងប្រទេសេជាតិ មានន័យថា«មិនបានដាំក្នុងសាលារៀនគ្មានផ្លែផ្កានៅក្នុងសង្គម « ។ • កើតមានអំពើអសីលធម៌ផ្សេងៗដូចជា អំពើហិង្សា ចោរកម្ម ឃាតកម្ម បងតូច បងធំ …។ • ខូចបរិស្ថានដោយការប្រើប្រាស់វត្ថុធម្មជាតិ ...

ការងារផ្លូវចិត្ត និងផ្លូវបញ្ញានេះអាចជួយសម្រួលឬជួយបំបាត់ការឈឹចាប់ខាងផ្លូវចិត្ត ផ្លូវកាយនិងគំនិតខ្លះៗដូចជា ៖ • ធ្វើឲ្យខ្មែរមានគំនិតប្រាកដនិយមឡើងវិញឃើញពិត ឃើញមែនតាមសភាវៈគតិ សភាវៈមេនរាល់បាតុភូតក្នុងសង្គម ក្នុងធម្មជាតិ និងចិត្តគំនិតរបស់មនុស្ស ធ្វើឲ្យខ្មែរបច្ចុប្បន្ននិយមឡើងជាតិនេះ ថ្ងៃនេះ ម៉ោងនេះ កន្លែងនេះ បរិយាកាសនេះ ។ល។ • ធ្វើឲ្យខ្មែរនិយមស្រឡាញ់ជីវិត ជឿលើខ្លួនឯង ជឿលើអ្នកដទៃ ជឿលើគ្នាទៅវិញទៅមកនិងរស់នៅមានសង្ឃឹមជានិច្ច ។ • ធ្វើឲ្យខ្មែរព្យាយាមអប់រំចិត្តខ្លួនឯងដោយខ្លួនឯង • ចិត្តស្ថិតស្ថេរនិងនរ មិនរំភើបញាប់ញ័រចំពោះ ហេតុការណ៍អាក្រក់់ល្អទាំងឡាយក្នុងជីវិត • ចិត្តស្ថិតនៅកណ្តាល ...

សារប្រយោជន៍នៃសាសនាចំពោះសង្គមមានដូចជា៖ • ជួយធ្វើឲ្យមានការឯកភាពក្នុងវិស័យ នយោបាយនិងការគ្រប់គ្រង់សង្គម • អប់រំចិត្តគំនិតឲ្យបានល្ងប្រសើរ ដែលមានសកម្មភាពល្អនៅក្នុងសង្គម • ជំនួយដល់ការសិក្សាទាក់ទង់និងភាសាអក្សរសិល្ប៍ • ជាចិត្តសាស្រ្តជួយលួងលោមមនុស្ស និងជួយឲ្យមនុស្សបាត់បង់នូវការឈឺចាប់ទាំងឡាយ ផលវិបាកចំពោះសង្គម • នាំឲ្យសង្គ្រាមកើតឡើងដោយហេតុផលប្រកាន់សាសនា • កើតមានការប្រកាន់វណ្ណៈ បែងចែកឋានៈគ្មានលក្ខណៈប្រជាធិបតេយ្យ ចំពោះសាសនាមានឋានានុក្រម • ធ្វើឲ្យមនុស្សអសកម្មដោយសារតែចេះតែខំអត់ធ្មត់ ស៊ូទ្រាំទទួលយកនូវកម្មផលដោយគ្មានគំនិតរើបម្រាស់ • រាំងស្ទះនូវសន្ទុះ នៃការរីកចម្រើនរបស់វិទ្យាសាស្រ្ត • ដូចនេះសាសនាគឺពិតជាបានផ្តល់ឲ្យសង្គមទាំងគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិដល់សង្គមជាតិ ។

ក្នុងនាមយើងគឺជាមនុស្សខ្មែរមួយរូបយើងត្រូវរួមចំណែកដល់ការកសាង និងការពារបរិស្ថានដើម្បីឲ្យមានការអភិវឌ្ឍន៍ពីព្រោះ បរិស្ថានជាភាវៈសម្រាប់ទ្រទ្រង់ភាវៈគ្មានជីវិត និងមានជីវិតហើយជាប្រភពធនធានធម្មជាតិ ដែលជាប្រភពនៃជីវិតព្រមទាំងវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ធ្វើការកែច្នៃបង្កើតភោគទ្រព្យនានាសម្រាប់បម្រើតម្រូវការរបស់មនុស្ស ។ កន្លងមកបើមនុស្សគ្រាន់តែទាញផលពីធម្មជាតិដើម្បីបម្រើនូវតម្រូវការ ដេលចាំបាច់នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃធនធានធម្មជាតិក៏ដូចជាបរិស្ថានធម្មជាតិមិនទទួលរង់នូវការវិនាសខូចខាតបាត់បង់តុល្យភាព ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃភពផែនដី ។ចំពោះមុខទោះបីបរិស្ថានធម្មជាតិ ឬភពផែនដីអាចបន្តពូជមនុស្សឲ្យរស់នៅបាន តេបរិស្ថានសព្វថ្ងៃមានការប្រែប្រួលគូរឲ្យព្រួយបារម្ភដូចជា ការកើនឡើងនៃកម្តៅព្រះអាទិត្យ គ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត រដូវមិនទៀងទាត់ បណ្តាលឲ្យមានគ្រោះទុរ្ភឹក្ស ហើយបញ្ជាក់ថាបរិស្ថាននៃភពផែនដីទទួលរង់នូវការខូចខាតដោយសារសកម្មភាពមនុស្ស ។ ដូចនេះយើងជាមនុស្សខ្មែរត្រូវតែយល់កិច្ចកសាង និងការពារបរិស្ថានជាភារកិច្ចរបស់យើងទាំងអស់គ្នា និងមនុស្សជាតិនៃសកលលោកទាំងមូល ជួយការពារគុណភាពបរិស្ថាន ស្រឡាញ់ខ្លួន ស្រឡាញ់ជីវិត ...

បរិស្ថានត្រូវបានចែកចេញជា៣គឺ ៖ • បរិស្ថានធម្មជាតិ : (មានជីវិត និងឥតជីវិត ) គឺជាអ្វីៗដែលកើតមានឡើងដោយឯកឯង ក្រៅពីសកម្មភាពពលកម្ម ផលិតកម្មរបស់មនុស្សគឺវាកើតឡើងដោយធម្មជាតិខ្លួនឯងផ្ទាល់ ។ ម៉្យាងទៀត គឹរាល់សរីរង្គដែលកើតឡើងដោយភាវៈធម្មជាតិដែលផ្សំបង្កើតឲ្យមានឡើង តួយ៉ាងធម្មជាតិគ្មានជីវិតដូចជា ៖ ទឹក ដី ភ្លើង ខ្យល់… ។ ឯធម្មជាតិមានជីវិតដូចជា សត្វគ្រប់ប្រភេទ និងរុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ…។ • បរិស្ថានសង្គមវប្បធម៌ : ...

ដែលហៅថាបរិស្ថាន គឺជាអ្វីៗដែលនៅជុំវិញខ្លួនយើង ដែលយើងមានទំនាក់ទនងដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលជាមួយវាហើយជីវិតយើងគ្រប់គ្នាទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវការបរិស្ថានដោយមិនអាចខ្វះបាន ។

ដែលហៅថាកម្មិទ្ធិឯកជន គឺកម្មសិទ្ធិដែលបុគ្គលម្នាក់ៗមានសិទ្ធដាច់មុខក្នុងការប្រើប្រាស់ ចាយវាយ ឬទាញផល ប្រយោជន៍ផ្សេងៗពីវត្ថុទាំងឡាយណាដែលខ្លួនមាន។