ដែលហៅថា កម្លាំងគុណធម៌គឺជា កម្លាំងនៃចិត្តមនុស្ស ដែលញុំាងឲ្យកសាងកុសល ។

គុណធម៌របស់មនុស្សមានច្រើនចែបច្រើនយ៉ាងណាស់ ហើយមានលក្ខណៈពុំដូចគ្នាទាំងអស់ទេ ។ ហើយគេអាចចែកគុណធម៌ជា ២ពួកផ្សេងៗគ្នាគឺ ៖ គុណធម៌សាមញ្ញាៈ គឺគុណធម៌ដែលបានមកពីការហឹ្វកហ្វឺន និងការអប់រំ ។ ឧទាហរណ៍ការទៀងពេល ការចេះប្រមាណមិនឲ្យហួសភក្តីភាព ភាពខ្ជាប់ខ្ជួន និងការគួរសមជាដើម ។ គុណធម៌កំណើតៈគឺជាគុណធម៌ដែលមនុស្សបានទទួលមរតកកពីក្នុងពោះមាតារបស់ខ្លួនមក។ ឧទាហរណ៍ៈ មិត្តល្អ ភាពមិនរឹងរូស ចិត្តសន្តោសមេត្តា ។ល។

ដែលហៅថាសីលគុណធម៌ គឹជា គុណធម៌ដែលមាននៅក្នុងទម្លាប់ដែលចេះគ្រប់សង្កត់លើសម្ទុះជម្រុញវិចារណញាណ និងក្នុងទម្លាប់ប្រព្រឹត្តឪ្យសមរម្យត្រឹមត្រូវ ទោះជាស្ថានភាពណាក៏ដោយ ។ ឧទាហរណ៍ៈ សេចក្តី ក្លាហាន ការចេះប្រមាណ យុត្តិធម៌ និងគតិបណ្ឌិត ។

ដែលហៅថាជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនគឺជា គុណធម៌របស់បុគ្គលម្នាក់ៗចំពោះសង្គម ដែលខ្លួនរស់នៅ ។ គុណធម៌នេះមានតម្លៃសម្រាប់តែមនុស្សទាំងឡាយណាដែលមានមនោសសញ្ចេតនាប្រកបដោយកុសល ។

ដែលហៅថា ទំនួលខុសត្រូវ គឺជាការធានារ៉ាប់រងលើអំពើទាំងឡាយ ដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តមានការទទួលសារភាព ហ៊ានទទួលវិបាកវិនិច្ច័យជាដើម ។

គោលការណ៍១០ប្រការសម្រាប់មេដឹកនាំមានៈ • ជំនាញឯកទេសច្បាស់លាស់សម្រាប់ការងារខ្លួន និងការងារបុគ្គលិក • ទទួលខុសត្រូវ ទាំងត្រូវកុំបន្ទោសអ្នកដទៃ • វិភាគស្ថានការណ៍ • ប្រឹងប្រែងជាថ្មី • ធ្វើជាគំរូល្អ • ស្គាល់បុគ្គលិក រាក់ទាក់សិ្នទ្ធស្នាលជាមួយបុគ្គលិក • ផ្តល់ព័ត៌មាន ទាំងបុគ្គលិក និងថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ • បណ្តុះស្មារតីទទួលខុសត្រូវដល់មន្រ្តីថ្នាក់ក្រោមឪវាទ • ឲ្យប្រាកដថាគេយល់ការងារធ្វើ តាមដាននិងធ្វើការណែនាំ • ប្រាកដថាបានបំពេញ • បង្វឹកបុគ្គលិកឲ្យទៅជាក្រុម ដែលម្នាក់ៗមានគោលដៅតែមួយដូចគ្នា • ប្រើឲ្យអស់នូវសមត្ថភាពនៃអង្គភាព ។

មូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់អ្នកដឹកនាំរួមមានៈ • លក្ខណៈជាទីគោរព • ការងារមិនគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាស់ខ្លួន • ការសម្រេចគោលដៅអង្គភាព • សុខុមាលភាពរបស់ពួកគេ • ការប្រតិបត្តិឪកាសការងារ និងកម្លាំងចិត្ត • ការផ្តល់សេចក្តីណែនាំ និងតម្រង់ទិស • ការយកចំណេះដឹងទៅអនុវត្ត ។

ទឹកដីខ្មែរ ដែលបានបាត់បង់ដោយសារប្រទេសសៀមមានចំនួន ១២ខេត្តគឺ ៖ • នគររាជ • បុរីរម្យ • ធនបុរី • ត្រាច • ច័ន្ទបុរី • សិរីសាកេត • គោកខ័ណ្ឌ • សង្ខិត • សុរិន្ទ • ស្ទឹងជ្រៅ • បស្ចឹមបុរី • អ៊ូប៊ុន ។

អ្នកដឹកនាំល្អ តែងតែមានការរីកចម្រើនតាមរយៈខាងក្រោម ៖ • ការរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង • ការអប់រំ • ការបណ្តុះបណ្តាលជាបន្តបន្ទាប់ • ការដកស្រង់បទពិសោធន៍ • អ្នកដឹកនាំល្អមិនមែនមានមកពីកំណើតទេ ។

យុត្តិធម៌អាចចែកចេញជា ៣សណ្ឋានគឺ ៖ • យុត្តិធម៌ក្នុងការប្តូរ: គឺភាពត្រឹមត្រូវឥតល្អៀងក្នុងការប្តូរ ។ គេអាចពោលថា ការប្តូរមានយុត្តិធម៌បានកាលណាអ្នកប្តូរយករបស់ពីរដេលមានតម្លសស្មើរគ្នាមកដូរ គឺយុត្តធម៌ស្ថិតនៅលើសមមូលនសតម្លៃវត្ថុដែលប្តូរនោះឯង ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការចែកៈ គឺយុត្តិធម៌ដែលមនុស្សទាំងឡាយទទួលស្គាល់ថា ត្រឹមត្រូវនៅពេលដេលខ្លួនបានទទួលរង្វាន់ជាថ្នូរនៃកម្លាំងស្នាដៃ និងតម្រូវការរបស់ខ្លួន ។ វាគឺជាចំណែក ដែលគេបានទទួលអំពីស្នាដៃ មនុស្សយុត្តិធម៌ឬពីច្បាប់នៃសង្គមរបស់ខ្លួន ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការបង្រា្កបៈ គឺជាយុត្តិធម៌ដេលមានសណ្ឋានជាសមភាពសមាមាត្រ ។ ជាការបង្រ្កាបមួយបែបដេលចាប់អ្នកដែលមានពិរុទ្ធឲ្យទទួលកំហុស ឬសង់ជំងឺចិត្តនៃជនរង់គ្រោះឲ្យស្មើទម្ងន់នៃកំហូចខាត ។