បទចម្រៀងជាតិសម័យសាធារណៈរដ្ឋខ្មែរមានដូចខាងក្រោម ៖ ១. ជនជាតិខ្មែរល្បីពូកែមួយក្នុងលោក មានជ័យជោគកសាងប្រាសាទសិលា អារ្យធម៌ខ្ពស់បវរជាតិសាសនា កេរ្តិ៍ដូនតាទុកលើភពផែនដី ។ ២. ខ្មែរក្រោកឡើង ខ្មែរក្រោកឡើង ខ្មែរក្រោកឡើង ស៊ូតម្កើងសាធារណរដ្ឋ ខ្មាំងលុកចូលខ្មែរប្រយុទ្ធមិនតក់ស្លុតយកជ័យបំផុតជូនជាតិខេមរាឯករាជ្យភ្លឺថ្លាជាមហាប្រទេសតទៅ ។

ជំនឿ និងសាសនារបស់ក្រិចគឺ ៖ ជនជាតិក្រិច ជាអ្នកជឿសាសនាដ៏មោះមុតហើយគោរពទេវៈជាច្រើន ( ពហុទេពនិយម ) ។ ទេវៈនីមួយៗមួយឋានៈ មានមុខងារខុសៗគ្នា ។ ទេវៈសំខាន់ៗទាំងអស់មានបីអង្គរួមមាន ៖ • សឺស ( Zeus )៖ ជាទេវៈធំជាងគេសោយរាជ្យ លើមហាមេឃហើយត្រួតត្រាលើបណ្តាទេវៈទាំងអស់ ។ • ប៉ូសេអ៊ីដុង ( Poseidon )៖ ...

នៅក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍តែងតែមានបង្កប់នូវភាពអច្ឆរិយៈតិច ឬច្រើនអាស្រ័យទៅលើដំណើរដែលកើតចេញពីការតែងនិពន្ធរបស់អ្នកនិពន្ធ ។ អ្នកនិពន្ធបានបង្កើតភាពអច្ឆរិយៈស្ថិតនៅក្នុងគោលបំណងសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖ ក. ប្រើក្នុងគោលបំណង ដើម្បីរិះគន់សង្គមលើកយកភាពអច្ឆរិយៈមកធ្វើជារបាំង ដើម្បីបង្ហាញការពិត ដែលអ្នកនិពន្ធលើកយកបញ្ហាមកចោទនៅក្នុងស្នាដៃ ។ ខ. អ្នកនិពន្ធប្រើភាសាអច្ឆរិយៈ ដើម្បីស្រមើស្រមៃទៅរកពិភពថ្មីមួយទៀតដើម្បីបណ្តុះគំនិតឲ្យមនុស្សចេះសិក្សា ស្រាវជ្រាវរកអ្វី ដែលថ្មីហើយប្លែក ។ គេអាចចាត់ទុកថាគំនិតនេះគឺជា ពន្លកនៃវិទ្យាសាស្រ្តទៅថ្ងៃអនាគត ។ គ. អច្ឆរិយៈ ប្រើដើម្បីឲ្យមានគំនិតអណ្តែតអណ្តូងមានន័យថា ជាការនាំប្រធានអារម្មណ៍ឲ្យចូលទៅក្នុងបញ្ហាមួយថ្មី ...

គេចែកកាលសម័យជាសករាជនិងរង្វាស់ពេល ៖ ក. សករាជ • គ្រប់កាលវិទ្យា ទាំងអស់ត្រូវតែមានដើមទី១នៃសករាជ ។ សករាជមាន ៖ • ពុទ្ធសករាជ៖ គិតចាប់ពីឆ្នាំ ៥៤៣ មុនគ.ស ពេលដែលព្រះពុទ្ធចូលនិពា្វន ។ • គ្រឹស្តសករាជ៖ គិតចាប់ពីឆ្នាំទី១ នៃកំណើតព្រះយេស៊ូ ។ • មហាម៉ាត់សករាជ៖ គិតចាប់ពីឆ្នាំ ៦២២នៃគ.ស ពេលដែលមហាម៉ាត់រត់គេចពីសត្រូវពីក្រុងឡាម៉ិច ទៅក្រុងមេឌិន ។

កាលវិទ្យា គឹជាវិជ្ជាស្យង់នៃកាលបរិច្ឆេទ ( ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ ) សម្រាប់ចុះកាលកំណត់នៃហេតុការណ៍អាក្រក់ ឬល្អណាមួយ ដើម្បីឲ្យអ្នកសិក្សាដឹងពីរយៈពេលនៃប្រព្រឹត្តការណ៍ទាំងនោះ ។

បានជាចាំបាច់សិក្សាពិមូលដ្ឋាននៃប្រវត្តិវិទ្យា ពីព្រោះមានសារៈសំខាន់៣យ៉ាង ៖ • ជាប្រលោមលោក ៖ ជាំរឿងរ៉ាវអតិតកាល ប្រកបដោយអច្ឆរិយប្លែកៗ ដែលមិនមែនជាការប្រឌិតរបស់អ្នកនិពន្ធគឺសម្រាប់ឲ្យយើងនិទានប្រាប់ដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយរបស់យើង ។ • ជាវប្បធម៌ ៖ ផ្តល់ចំណេះដឹង ដល់អ្នកសិក្សា អ្នកដឹកនាំ និងជាមេរៀន ( បទពិសោធន៍ ) សម្រាប់បណ្តុះស្មារតីស្នេហាជាតិ មានឆន្ទៈការពារមាតុភូមិ ។ • ជាតម្លៃសីលធម៌ ៖ ប្រវត្តិវិទ្យា អាចបង្ហាញនូវមនោសញ្ចេតនាសាមគ្គីភាពជាតិ ...

ដែលហៅថា សាកលភារូបនីយ៍កម្មគឺជា ដំណើរការវិវត្តិនៅក្នុងចរន្តនៃការបង្កើតឡើងនូវប្រព័ន្ធតែមួយនៅលើពិភពលោក ។

កត្តាដែលជាប្រភពជំរុញឲ្យមានការសាងប្រព័ន្ធដឹកនាំពិភពលោកតែមួយគឺ៖ • កម្លាំងចលករនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចសាកលលោកដែលជំរុញឲ្យកាន់តែលេចឡើងនូវអស្ថិរភាព និងផលវិបាកចំពោះបញ្ហាផ្ទៃក្នុងក្នុងប្រទេសនិងទំនាក់ទំនង់រវាងប្រទេសលើពិភពលើក • កំណើនយ៉ាងខ្លាំង នូវបម្លាស់ប្តូរទីកន្លែងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅលើសាកលលោក • ការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងនូវប្រព័ន្ធទំានក់ទំនង់ទូរគមនាគមន៍អន្តរជាតិ • ការរីកសាយភាយយ៉ាងខ្លាំង នូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដែលជានិច្ចកាលបានក្លាយជាឧបករណ៍នយោបាយសកលលោក • បញ្ហារួមជាច្រើនបានកើតឡើង ដែលទាមទារឲ្យមានការសម្រេចចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាទាំងនេះ តាមរយៈថ្នាក់ដឹកនាំរាជរដ្ឋាភិបាលអង្គការអន្តរជាតិ សហគមន៍អន្តរជាតិនានា ។

រោងចក្រនៅសម័យនោះមានរួមមាន៖ • រោងចក្រក្រដាស់ នៅឆ្លុង ខេត្តក្រចេះ • រោងចក្រក្តារបន្ទះ នៅដីឥដ្ឋ ខេត្តកណ្តាល • រោងចក្រស្ករស នៅកំពង់ត្រាំ ខេត្តកំពង់ស្ពឹ • រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងកាត នៅខេត្តព្រះសីហនុ • រោងចក្រតម្លើងតម្លើងត្រាក់ទ័រ ខេត្តព្រះសីហនុ • រោងចក្រកែវ នៅខេត្តកណ្តាល • រោងចក្រស៊ីម៉ង នៅខេត្តកំពត • រោងចក្របៅក្រចៅ ខេត្តបាត់ដំបង់ • រោងចក្រសា្របៀ នៅខេត្តព្រហសីហនុ • រោងចក្រកៅស៊ូតង់ នៅខេត្តកណ្តាល ….។

បានជាបារាំងយល់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យឲ្យប្រទេសកម្ពុជាវិញពីព្រោះ ៖ • ភាពទន់ខ្សោយ របស់មហាអំណាចអាណានិគមបារាំង នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ចលនារំដោះជាតិមាននៅទ្វីបអាហ្រិ្វក ទ្វីបអាស៊ី ទ្វីបអាមេរិកឡាទីន • ធម្មនុញ្ញរបស់អង្កការសហប្រជាតិ ដែលគាំទ្រដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀតប្រឆាំងនឹងនយោបាយអាណានិគម • ព្រះរាជបូជនីយកិច្ចទាមទារឯករាជ្យ ដឹកនាំដោយសម្តេចនរោត្តមសីហនុ ក. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅប្រទេសបារាំង ខ. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅតំបន់ស្វ័យត គ. ព្រះរាជសកម្មភាពនៅអាមេរិក ។