មាត្រា៤៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថារដ្ឋធានរក្សាការពារសិទ្ធិរបស់កុមារដែលមានចែងក្នុងអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារជាពិសេសសសិទ្ធិកុមារមានជីវិតរស់នៅសិទ្ធិទទួលការអប់រំរៀនសូត្រសិទ្ធិត្រូវបានទទួលការគាំពារក្នុងស្ថានការណ៍មានសង្រ្គាមនិងការការពារប្រឆាំងនឹងអាជីវកម្មសេដ្ឋកិច្ចឬកាមគុណលើកុមារ ។រដ្ឋគាំពារប្រឆាំងនឹងការងារទាំងឡាយដែលអាចធ្វើឱ្យខូចដល់ការអប់រំនិងការរៀនសូត្ររបស់កុមារឬដែលនាំឱ្យអន្តរាយដល់សុខភាព ឬសុខុមាលភាពរបស់កុមារ ។

មាត្រា ៩ ជនណាប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងមាត្រា ៤ នៃច្បាប់នេះត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី ៦ (ប្រាំមួយ) ខែដល់១ឆ្នាំ និងផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី ២០០ ០០០ (ពីររយពាន់) រៀល ដល់ ១ ០០០ ០០០ (មួយលាន) រៀល ឬផ្តន្ទាទោសណាមួយនៃទោសទាំងពីរ ។

មាត្រា ១០ ជនណាប្រព្រឹត្តល្មើសនឹងមាត្រា៦និងមាត្រា៧នៃច្បាប់នេះត្រូវផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារពី១ខែ ដល់ ១ឆ្នាំ និងផ្តន្ទាទោសពិន័យជាប្រាក់ពី២០០០០០រៀលដល់១០០០០០០រៀលឬផ្តន្ទាទោសណាមួយនៃទោសទាំងពីរ ។

សភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានអនុម័តច្បាប់រំលូតកូននៅថ្ងៃទី៦ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩៧ នាសម័យប្រជុំសភាលើកទី៨នីតិកាលទី ១ ។ ច្បាប់នេះបានអនុញ្ញាតឱ្យមានការរំលូតកូនពីគ្រូពេទ្យ ដែលមានវិជ្ជាជីវៈត្រឹមត្រូវក្នុងករណី ៖ • ទារកក្នុងផ្ទៃមានអាយុក្រោម១២អាទិត្យ • ទារកក្នុងផ្ទៃលូតលាស់ធំមិនត្រឹមត្រូវអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតម្តាយ • ទារកក្នុងផ្ទៃមានជំងឺមិនអាចព្យាបាល នៅពេលកើត • សុខភាពម្តាយមិនធានាថានឹងអាចឱ្យមានកូនបាន ។ ឩទាហរណ៍ ម្តាយមានជំងឺខ្សោយបេះដូង ។

ករណីដែលចាត់ទុកថាជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សនិងសិទ្ធិនៃការបន្តពូជដូចជា ៖ • ការសម្លាប់ទារក ការសំរាំងភេទ • ការវះកាត់បំផ្លាញអវយវៈ បង្កើតកូនរបស់ស្រ្តី • ការរំលោភផ្លូវភេទលើក្មេងស្រី និងក្មេងប្រុស • ការជួញដូរក្មេងស្រីក្នុងគ្រួសារក្រីក្រ • ការបោកបញ្ឆោតក្មេងស្រីឱ្យទៅបម្រើការនៅបនស្រី កន្លែងកំសាន្តធ្វើស្រីពេស្យា • ការបង្ខំឱ្យរៀបការនៅវ័យក្មេងពេក • ការបង្ខំឱ្យរួមភេទ • ការរំលូតកូន • ការរំលោភបំពាន មិនយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះសុខភាពស្រ្តីពេលជិតអស់រដូវ និងក្រោយពេលអស់រដូវ ។

ដោយសារតែជីវភាពរបស់ប្រជាជនមានការលំបាកមានមនុស្សមួយចំនួនបានប្រើពន្យាកំណើតដោយរំលូតកូនចោល ។ ការរំលូតកូន (ឬពន្លូតកូន) គឺជាការបំផ្លាញដោយចេតនានូវជីវិតកូនក្នុងផ្ទៃពោះស្រ្តីឬការធ្វើឱ្យគភ៌របូតចេញពីផ្ទៃពោះមុនពេលវេលាប្រសូតដោយចេតនា ។ អ្នកប្រព្រឹត្តត្រូវមានទោសព្រហ្មទណ្ឌ ។ ប្រសិនបើការរំលូតកូនធ្វើឡើងដើម្បីសង្រ្គោះជីវិតម្តាយដោយគ្រូពេទ្យនោះពុំមានទោសជាអជ្ញាទេ ។

ចំពោះអំពើផិតក្បត់សង្គមខ្មែរយើងច្រើនដាក់ទោសធ្ងន់លើសកម្មភាពផិតក្បត់របស់នារីចំណែកអំពើផិតក្បត់របស់ជាប្តីសង្គមខ្មែរយើងមិនចាត់ទុកជាទោសកំហុលធ្ងន់ធ្ងរទេ គឺដូចជាគ្មានកំហុសថែមទៀត ។ ចំពោះច្បាប់វិញអំពើផិតក្បត់ដែលនារីប្រព្រឹត្តទោះជានៅលើផ្ទះឬក្រៅផ្ទះត្រូវទទួលទោសមជ្ឈិម ។ ចំណែកបុរសបើប្រព្រឹត្តនៅក្រៅផ្ទះគឺគ្មានទោសប៉ុន្តែបើបុរសនោះនាំស្រីសាហាយមកប្រព្រឹត្តអំពើផិតក្បត់នៅលើផ្ទះជាលំនៅស្វាមីភរិយានោះទើបទទួលទោសមជ្ឈិម ។

មាត្រា ១៥ នៃច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍បានចែងថាឪពុកម្តាយត្រូវ ៖ • ស្រឡាញ់ថ្នាក់ថ្នម និងយោគយល់ដល់កូនទាំងអស់ស្មើៗគ្នា • ពង្រីកការអប់រំខាងស្មារតី សីលធម៌វិន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងសាសនា • ត្រួតពិនិត្យរាល់សកម្មភាព និងការកំសាន្តរបស់កូន • អប់រំកូនឱ្យឩស្សាហ៍ព្យាយាមអត់ធ្មត់ សន្សំសំចៃ និងមានជំនឿលើខ្លួនឯង • អប់រំកូនឱ្យពួកគេមានគំនិតស្នេហាមាតុភូមិ មានស្មារតីសាមគ្គីអន្តរជាតិ ស្រឡាញ់ពលកម្ម • ជួយជំរុញ លើកទឹកចិត្តធ្វើកិច្ចការផ្ទះ កិច្ចការសាលារៀននិងកិច្ចការសង្គម • បង្រៀនគេពីភារកិច្ចជាពលរដ្ឋ • ផ្តល់ដំបូន្មានល្អៗ ចំពោះការអិភវឌ្ឍ និងសុខុមាលភាព • ធ្វើជាគំរូល្អដល់ពួកគេ

កូនមានភារកិច្ចក្នុងការបម្រើនិងថែទាំឪពុកម្តាយ ដូចជាស្រលាញ់ និងគោលលោកទាំងពីរជាពិសេសការផ្គត់ផ្គង់តាមសេចក្តីត្រូវការរបស់លោកទាំងពីរ ។ ឩទាហរណ៍ នៅពេលមានការងារធ្វើកូនត្រូវមានភារកិច្ចចិញ្ចឹមបីបាច់ថែរក្សាឪពុកម្តាយ ។

ក្នុងសង្គមខ្មែរសម័យដើម ម្តាយឪពុកមានសិទ្ធិចាត់ចែងនិងសម្រេចចិត្តគ្រប់បែបយ៉ាងលើជោគវាសនាកូនចៅរបស់ខ្លួន ។ ជាទូទៅឪពុកម្តាយមានសិទ្ធិចាត់ចែងរឿងជំនួសកូនដោយពុំបានសូរយោបល់កូនឡើយ ។ ឪពុកម្តាយមាននាទីអប់រំកូនចៅប្រុសស្រីឱ្យចេះដឹងគុណអ្នកដែលធ្វើអំពើល្អមកលើខ្លួនដូចជា ជីដូនជីតា អាណាព្យាបាល បងប្អូនប្រុសស្រី គ្រូបាអាចារ្យ មិត្តភក្តិ សាច់ញាតិជិតឆ្ងាយ និងព្រះមហាក្សត្រ ។ ម្តាយឪពុកជាអ្នកណែនាំប្រតិបត្តិអំពើល្អ ស្មោះត្រង់យុត្តិធម៌ ស្រលាញ់ការងារ និងវៀរចាកនូវអំពើបាយមុខ ស្រា ស្រីល្បែងស៊ីសង និងអំពើខុសច្បាប់ផ្សេងៗទៀត ។