រំញោច គឺជាលទ្ធផលនៃការប៉ះទង្គិចសរីរាង្គឥន្ទ្រីយារម្មណ៍ទៅនឹងវត្ថុ ឬ អ្វីមួយដែលគេហៅថាភ្ញោច។ ភ្ញោចចែកជា៣ប្រភេទៈ • ភ្ញោចមេកានិចៈ បំណះ ការប៉ញ សំពាធ • ភ្ញោរូបវិទ្យាៈ មានកំដៅ រស្មី សំឡេង អគ្គីសនី • ភ្ញោចគីមី់ មានរស់ជាតិ ល្វីង ប្រៃ ជូរ ផ្អែម…។

គេបានសិក្សាតាមទស្សនៈ ២ យ៉ាងគឹ៖ • ទស្សនៈវេទនាៈ វាអាចណែនាំ និងផ្លាស់ប្តូរជីវិតខាងក្នុងរបស់យើង និងផ្តល់ឱ្យយើងនូវការត្រេកត្រអាល ការពេញចិត្ត មិនពេញចិត្ត ការឈឺចាប់ មោទនភាព…។ • ទស្សនៈបញ្ញាៈ វាមានលក្ខណៈជាអ្នកណែនាំ ជាបំណកប្រែពីវត្ថុ បាតុភូតផ្សេងៗឱ្យយើងដឹង និងស្គាល់។

រូបភាព ជាលំនឹកគិតនៃចិត្តទៅរកវត្ថុមួយដែលសរីរាង្គឥន្ទ្រីយារម្មណ៍មិនបានជួបប្រទះក្នុងបច្ចុប្បន្ន។

ដែលហៅថាបញ្ញា៖ • លោកក្លាប៉ារែតៈ បញ្ញាគឺជាសម្បរទាដែលអាចសម្របទៅនឹងស្ថានភាពថ្មីៗ • លោកដីឡាក្រ័រៈ បញ្ញាគឺជាសិល្បៈសម្រាប់បង្កើតប្រព័ន្ធអរូបីកម្ម • លោកហាតម៉ាន់ៈ បញ្ញាគឺជាអនុគមន៍សម្របមធ្យោបាយនិងគោលដៅ • លោកប៊ែសុនៈ បញ្ញាគឺជាសតិសម្រាប់កសាងគ្រឿងប្រដាប់ផ្សេងៗ • លោកដេកាតៈ បញ្ញាគឺជាឧបករណ៍សកលសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ញាថ្មីៗដែលស្របទៅនឹងលក្ខខណ្ឌនៃជីវិត។ • លោកកូល័រៈ បញ្ញាគឺជាអព្ភន្តរញាណភ្លាមៗ។ • តាមទ្រឹស្តីពុទ្ធសាសនាៈ បញ្ហាគឺជាប្រទីបសម្រាប់បំភ្លឺសត្វលោកទៅរកសេចក្តីសុខក្សេមក្សាន្ត។

បញ្ញាមាន២ប្រភេទគឺៈ • បញ្ញាប្រតិបត្តិៈ ជាបញ្ញាកម្រិតទាបហើយកើតឡើងចំពោះសត្វស្វា និងកូនក្មេងអាយុក្រោមពីរឆ្នាំ។ • បញ្ញាទ្រឹស្តីៈ ជាបញ្ញាដែលកើតចេញពីគំនិតអរូបីអាស្រ័យដោយមានភាសាជាជំនួយ។

លក្ខណៈដូចគ្នា • មានគោលដៅដោះស្រាយបញ្ញាដូចគ្នា • ស្ថិតនៅក្រោមបញ្ជារបស់តណ្ហាដូចគ្នា លក្ខណៈខុសគ្នា បញ្ញា • កើតមកពីការរៀនសូត្រ • បត់បែនតាមកាលៈទេសៈ • ជាឯកទេសទូលាយគ្មានព្រំដែន • មានការបង្កើតថ្មី សភាវគតិ • មានមកពីកំណើត • រឹងត្អឹងចង្អៀតចង្អល់ • ជាឯកទេសមានព្រំដែន • គ្មានការបង្កើតថ្មី

ពលរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចចំបងពីរៈ ១. គោរពប្រណិបត្តិតាមច្បាប់ ២. ការពារច្បាប់ • ត្រូវសិក្សាយល់ដឹងអំពីច្បាប់នានាឲ្យបានច្បាស់លាស់ • ជួយពន្យល់ណែនាំអ្នកដទៃឲ្យបានយល់ដឹងអំពីច្បាប់នានា • ព្យាយាមឃាត់ឃាំងកុំឲ្យមនុស្សប្រព្រឹត្តអំពើណាដែលបំពានច្បាប់ • ជួយរិះរកយន្តការ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបំពានច្បាប់ និងរាយការណ៏ជូនអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចអំពីការរំលោភច្បាប់ ដើម្បីផ្តន្មាទោសជនល្មើស។

សីលធម៏ទាំងបីប្រការដែលមនុស្សក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យតែងតែប្រតិបត្តិ គឺៈ ១. សុំទោស (មានមោទភាពនឹងទទួលកំហុសកែលំអខ្លួន) ២. អរគុណ (ទទួលស្គាល់មោទភាព ដោយចេះសំដែងអំណរ) ៣. សរសើរ ( ផ្តល់មោទភាព តាមការលើកទឹកចិត្ត ចំពោះអ្នកធ្វើល្អ)

ដើម្បីអោយសិទ្ធិកុមារ ត្រូវបានមនុស្សទូទៅទទួលស្គាល់ និងយកចិត្តទុកដាក់ យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវតែរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មធ្វើឲ្យ អនុសញ្ញស្តីពីសិទ្ធិកុមារនេះបានពិតប្រាកដ ដែលក្នុងនោះអនុសញ្ញាបានចែងពីសិទ្ធិកុមារធំៗចំនួន៥ : • សិទ្ធិមានជីវិត • សិទ្ធិមានសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ • សិទ្ធិទទួលការអប់រំ • សិទិ្ធមានសុខុមាលភាពល្អ • សិទ្ធិមានសន្តិសុខ ទោះក្នុងកាលៈទេសៈណាក៏ដោយកិច្ចការទាំងនេះហើយ ដែលតម្រូវឲ្យជនគ្រប់រូបគ្រូសារស្ថាប័ន-សង្គម សា្ថប័នរដ្ឋ ចូលរួនធ្វើឲ្យបានសម្រេចជាកំហិត។

លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជាទម្រង់នៃការ គ្រប់គ្រងរដ្ឋដោយប្រជាពលរដ្ឋ។