ដែលហៅថាគុកឥតជញ្ជាំងគឺមានន័យថា នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាជនពុំមានសិទ្ធិយោបល់ សិទ្ធិបានហូបឆ្អែតឆ្ងាញ់ សិទ្ធិឈប់សម្រាប់ពីការងារ សិទ្ធិជួយជុំគ្រួសារ សួរសុទ្ធទុក្ខបងប្អូនភូមិជាប់គ្នា ឬ មន្ទីរពេទ្យ គឺគ្មានសិទ្ធិអ្វីទាំងអស់ ។

ពួកប៉ុល ពត បែងចែកសត្រូវរបស់អង្គការជា២ គឺ ៖ • សត្រូវខាងក្នុង រដ្ឋនៃរបបលន់ នល់ និងជនជាតិភាគតិច ( អ្នកស្រុកភ្នំ ចិន យួន ចាម បញ្ញវ័ន និងងជនក្បត់ផ្សេងៗ ) • សត្រូវខាងក្រៅ មានប្រទេសថៃ អាមេរិក សូវៀត វៀតណាម ។

នៅក្នុងរាជព្រះបាទអង្គឌួង ទ្រង់បានសម្រេចបំណងក្នុងការរើបម្រះចេញពីការជ្រៀតជ្រែករបស់់យួននិងសៀមទេ ព្រោះនៅពេលដែលព្រះអង្គឌួងបានឱ្យរាជទូតខ្មែរទៅទាក់ទងនឹងកុងស៊ុលបារាំងនៅសិង្ហបុរីត្រូវពួកសៀមដឹងព័ត៌មាននេះ និងគំរាមព្រះអង្គ ។ ដូចនេះការចុះសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាពបារាំង ខ្មែរត្រូវផ្អាក់ ។ ម៉្យាងទៀតនៅថ្ងៃទី ១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៨៦០ ព្រះបាទអង្គឌួងក៏ចូលទិវង្គត ។

ក.សន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី១១ សីហា ១៨៦៣ មានអត្ថន័យជារួមគឺ ការដាក់ប្រទេសខ្មែរក្រោមអាណាព្យយាបាលបារាំង ។ ខ. ចលនាតស៊ូរបស់ប្រជារាស្រ្តខ្មែរចំពោះការត្រួតត្រារបស់បារាំងមានដូចជា នៅឆ្នាំ ១៨៦៣ លោកអាចារ្យស្វាបានភៀសខ្លួនទៅបង្កទ័ព និងបានវាយយកខេត្តទ្រាំង ហើយបន្តឆ្ពោះមកក្រុងភ្នំពេញ នៅខែឩសភា ឆ្នាំ១៨៦៦ លោកពោធិ៍កំបោរ បានបង្កទ័ពទៅវាយបារាំង ចលនាតស៊ូរបស់អ្នកម្ចាស់ស៊ីវុវត្ថាប្រឆាំងបារាំង ។ គ. ខ្ញុំពេញចិត្តនឹងវីរបុរសខ្មែរណាស់ ព្រោះពួកគាត់មានសកម្មភាពតស៊ូប្រឆាំងនឹងពួកបារាំងយ៉ាងផុសផុល ដោយហ៊ានពលិកម្មគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីបុព្វហេតុជាតិមាតុភូមិ ។

ក្រោយពីសន្ធិសញ្ញាថ្ងៃទី១១ សីហា ១៨៦៣ មានកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗទៀត គឺដើម្បីពង្រឹងអំណាចបារាំងនៅក្នុងប្រទេសខ្មែរ ។

ជីវិតប្រជាជនខ្មែរក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជួបប្រទះនឹងបញ្ហាដូចជា ៖ • គ្មានកម្មសិទ្ធិឯកជន និងការរស់នៅជាលក្ខណៈបុគ្គល • ត្រូវគេបង្ខំឪ្យធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរលើសកម្លាំងព្រមទាំងរបបអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ • សន្ដិសុខផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដូចជាសន្ដិសុខសសង្គមគឺត្រូវតែរឹតបន្ដឹង ហើយសេរីភាពគ្រប់ភាពបែបយ៉ាងត្រូវហាមឃាត់ • រស់នៅដូចអ្នកទោស ឬទាសករ • បំបិទសិទ្ធិសេរីភាព ផ្នែកជំនឿសាសនា • ត្រូវគេបង្ខំឪ្យរៀបការខុសប្រពៃណីតាមការចាត់ចែងរបស់អង្គការ • ជនស្លូតត្រង់បានគេធ្វើទារុណកម្ម ដាក់គុក សម្លាប់ចោល ដោយគ្រាន់តែមានកំហុសបន្ដិចបន្ដួច • អ្នកដែលតវ៉ា តូ្រវចាត់ទុកជាខ្លាំងត្រូវយកទៅសម្លាប់ • គ្រួសារព្រាត់ប្រាស់គ្នា • រំលោភសិទ្ធិពលកម្មកុមារនិងការអប់រំ ដោយបំបែកកុមារពីគ្រួសារ ដោយបង្ខំឪ្យធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរ ។

អត្ថន័យជារួម គឺជាដាក់ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់បារាំង ហើយព្រះរាជាខ្មែរត្រូវបាត់បង់អំណាចស្វ័យភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេសស្ទើរទាំងស្រុង ។ ខ្ញុំមិនពេញចិត្តទេ ព្រោះអនុសញ្ញានេះជាការដាក់ប្រទេសខ្មែរស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រាបារាំងដែលធ្វើឱ្យខ្មែរបាត់បង់អ្វីៗ ហើយលែងជាម្ចាស់លើប្រទេសជាតិរបស់ខ្លួន ។

ប្រទេសកម្ពុជាសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមដឹកនាំដោយ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ឆ្នាំ ១៩៥៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧០ ។

ក. នយោបាយក្នុងប្រទេស • ថ្ងៃទី ៣ មីនា ១៩៥៥ សម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ បានដាក់រាជ្យសម្បត្តិក្នុងរាជបំណងផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងទៅនឹងប្រជារាស្រ្ត • ថ្ងៃទី ២៤ មីនា ១៩៥៥ ព្រះអង្គបានបង្កើតចលនាមហាជនដ៏ទូលំទូលាយមួយមានឈ្មោះថា “សង្គមរាស្រ្តនិយម” ។ • ចលនាសង្គមរាស្រ្តនិយមបានទទួលជោគជ័យយ៉ាងធំធេងក្នុងការបោះឆ្នោតបង្កើតស្ថាប័ននីតិបញ្ញាត្តិនៅឆ្នាំ ១៩៥៥ ដោយមានសំឡេងគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៨៣% • នៅខែធ្នូឆ្នាំ ១៩៥៧ សមាជជាតិត្រូវដាក់បញ្ចូលនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្ររះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ខ. នយោបាយក្រៅប្រទេស

គេចាត់ទុកប្រទេសកម្ពុជាក្នុងសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយមជាប្រទេសមួយជួបនឹងភាពរីកចម្រើនលូតលាស់ ។ ខ្ញុំពេញចិត្តនឹងសម័យនោះ ព្រោះនៅសម័យនោះប្រទេសមានការរីកចម្រើនលូតលាស់ ហើយប្រកបដោយសន្តិភាព ។