លោកអ៊ីត្លែបានរៀបចំនយោបាយវាតទីរបស់ខ្លួនក្នុងដំណាក់កាលពីឆ្នាំ ១៩៣៣-១៩៣៩ ដោយលោកបានអនុវត្តនយោបាយឈ្លានពាន និងធ្វើអាណានិគមលើប្រទេសទន់ខ្សោយបន្តបន្ទាប់ ។ • ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៣៨ លោកអ៊ីត្លែបានយកប្រទេសអូទ្រីសមកភ្ជាប់និងរដ្ឋរបស់ខ្លួន • ប៉ុន្មានខែក្រោយមកលោកអ៊ីត្លែ បានបែរទៅរកប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីម្តងវិញ ។ ក្នុងសន្និសីទមយយនៅទីក្រុងមុយនិច ( ថ្ងៃទី២៩-៣០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៩៣៨) ប្រទេសអ៊ីតាលី បារាំង អង់គ្លេស បានសម្រេចយកតំបន់ស៊ុយដែកនៃប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីទៅឱ្យលោកអ៊ីត្លែ • បន្ទាប់ពី យកតំបន់ស៊ុយដែតបានហើយ កងទ័ពអាឡឺម៉ង់មិនអើពើនឹងអ្វីទាំងអស់ បានចូលកាន់កាប់ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីទាំងស្រុងនៅថ្ងៃទី ...

ប្រៀបធៀបវិបត្តិនយោបាយនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងនៅប្រទេសបារាំង និងនៅអង់គ្លេស ៖ ប្រទេសអង់គ្លេសជួបវិបត្តិនយោបាយធ្ងន់ធ្ងរជាងប្រទេសបារាំង • វិបត្តិរាជវង្ស • វិបត្តិនៅប្រទេសអៀឡង់ • វិបត្តិនៅប្រទេសអេស៊ីប • វិបត្តិនៅប្រទេសឥណ្ឌា • វិបត្តិផ្សេងៗទៀតនៅកណ្តាលប្រទេសក្រោមអាណានិគម ។

ប្រៀបធៀបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង និងនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក. ប្រទេសបារាំង • កសិកម្ម ៖ផលិតផលកសិកម្មប្រទេសបារាំងសំខាន់ៗដូចជា ស្រាទំពាំងបាយជូរស្រូវលី មិនអាចលក់ចេញទៅក្រៅបាន ។ស្រូវសាលីនិងស្រាទំពាំងបាយជូរនេះ ជាប្រភពសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់របស់បារាំង ពីព្រោះប្រជាជនបារាំងប្រមាណ ៤៥%ត្រួវពឹងផ្អែកលើរបរកសិកម្ម ។ • វិស័យឩស្សាហកម្ម ៖ រោងចក្រសហគ្រាសជាច្រើនបានបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់ខ្លួន ហើយផលិតផលត្រូវបន្ថយចុះនៅត្រឹម ២% កម្មករចំនួន ៣០០ ពាន់នាក់គ្មានការងារធ្វើ ។ ខ. ប្រទេសអង់គ្លេស • ចាប់ពីឆ្នាំ ...

មូលហេតុនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅប្រទេសបារាំង និងចក្រភពអង់គ្លេស គឺ • ការខូចខាតក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ (ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ….) • មនោគមវិជ្ជាសង្គមនិយម (កុំមុយនីស្ត) • បញ្ហាទីផ្សារសេរី (ប្រទេសក្រោមអាណានិគម) • វិបត្តិនយោបាយ (ការបែងចែកគណបក្សច្រើនពេក) • ការរកឃើញចំហេះថ្មី គឺប្រេតកាត និងអគ្គិសនី និងឩបករណ៍ទាន់សម័យ • ការប្រកួតប្រណាំផលិតផលនៃបណ្តាប្រទេសថ្មីៗ ដូចជាកាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិក អាសង់ទីន អូស្រ្តាលី ជប៉ុន • ការរីកដុះដាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យឆាប់រហ័ស…។

ឩបសគ្គដែលសាធារណរដ្ឋសូវៀតរូស៊ីបានជួបប្រទះក្រោយបដិវត្តន៍ គឺ ក. ការប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍ពីខាងក្នុងប្រទេស • ក្នុងរយៈពេលបីឆ្នាំ (១៩១៨១៩២១)សង្រ្គាមផ្ទៃក្នុងមួយបានកើតពាសពេញប្រទេស ។ ពួកប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍ដែលគេហៅថា “ទ័ពទង់ស” បានបង្កើតឡើងដោយទទួលជំនួយឩបត្ថម្ភយ៉ាងចំហពីពួកសម្ព័ន្ធមិត្តចាស់របស់ស្តេចរូស៊ីក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមលោកលើកទី១ • ជាអវសានពួកប្រឆាំងនឹងបដិវត្តន៍បានត្រូវកំទេចទាំងអស់ក្នុងអំឡុងពេលបីឆ្នាំ ។ ខ. អន្តរាគមន៍បរទេស • សម្ព័ន្ធមិត្តចាស់ (បារាំង អង់គ្លេស ) របស់រូស៊ីមិនសប្បាយចិត្តនឹងរូស៊ីដែលស្ថាបនារបបកុំមុយនីសឡើយ គេខិតខំរិះរកគ្រប់ឱកាសដើម្បីធ្វើអន្តរាគន៍កំទេចបដិវត្តន៍ចោល • រដ្ឋាភិបាលសូវៀតរូស៊ីបានប្រើអស់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនដើម្បីវាយកំចាត់សត្រូវគ្រប់ទិសទី ។ កងទ័ពក្រហមសូវៀត ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកត្រួតស្តី បានធ្វើឱ្យបច្ចាមិត្តគ្រប់សមរភូមិដកខ្លួនថយ ...

សាធារណរដ្ឋសូវៀតរូស៊ី និងសហភាពសូវៀតមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋខុសគ្នាដោយ ៖ • សាធារណរដ្ឋសូវៀតរូស៊ី មានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបែបកុំមុយនីស ។ • សហភាពសូវៀត៖មានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋបែបកុំមុនីសហើយបានលុបបំបាត់ចោលអស់នូវវណ្ណៈផ្សេងៗ ក្នុងសង្គមហើយបានលើកតម្កើងវណ្ណពលករនិងអនុវត្តផែនការប្រាំឆ្នាំ ។

មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាប្រទេសរុងរឿងព្រោះ ៖ • ជាប្រទេសមានទឹកដីធំទូលាយ ហើយមានធនធានធម្មជាតិដ៏ច្រើនមហិមា • ធនធានមនុស្ស និងបច្ចេកទេសខ្ពស់ • ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិកពុំមែន ពុំមែនជាសមរភូមិប្រយុទ្ធនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី១ • សហរដ្ឋអាមេរិក ជាអ្នកផលិតអាវុធគ្រប់ធុនសម្រាប់លក់ឱ្យប្រទេសដែលកំពុងធ្វើសង្គ្រាម • សហរដ្ឋអាមេរិក ជាប្រទេសដែលមានប្រាក់ច្រើនសន្ធឹកសម្រាប់ឱ្យប្រទេសទាំងឡាយដែលធ្វើសង្រ្គាមខ្ចីបុល ។ ឩទាហរណ៍ ប្រទេសអង់គ្លេស និងបារាំងដែលធ្លាប់មានប្រាក់ឱ្យប្រទេសដទៃខ្ចីក៏ក្លាយជាកូនបំណុលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែរ ។ • មកដល់ឆ្នាំ ១៩១៩ រោងចក្រនៅសហរដ្ឋអាមេរិក លែងប្រើប្រាស់ថាមពលចំហាយទឹកទៀតហើយ គឺគេយកថាមពលប្រេងកាត និងអគ្គិសនីមកជំនួសវិញ ដែលធានាការជឿនលឿនក្នុងឩស្សាហកម្ម • ការរៀបចំការងារថ្មី ...

វឌ្ឍនភាព តាមបែបសហរដ្ឋអាមេរិកមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន ដូចជា៖ ក. ឥទ្ធិពលវិជ្ជមាន ៖ • ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន • ប្រជាពលរដ្ឋមានការងារធ្វើគ្រប់ៗគ្នាៗ • ជីវភាពប្រជាជនមានភាពធូរធារ • ការរស់នៅប្រកបដោយផាសុកភាព • មានសម្ភារៈប្រើប្រាស់ទំនើបៗ • វិទ្យាសាស្រ្តមានភាពជឿនលឿន • មានសេវាកម្មល្អ • អាចធ្វើឱ្យគេពង្រីកឥទ្ធិពលទៅលើប្រទេសដទៃទៀត ។ ខ. ផលអវិជ្ជមាន • ប្រជាជនឥតការងារធ្វើ • មានគំលាតរស់នៅរវាងប្រជាជនអ្នកមាន និងប្រជាជនក្រដែលរស់នៅដោយស៊ីឈ្នួលគេ • សហគ្រាសតូចតាចមិនអាចឈរជើងបានព្រោះសហគ្រាសធំៗលេបត្របាក់ • ការរីកចម្រើននាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកវាទទីលើប្រទេសដទៃ • នាំឱ្យមានកំណើនប្រជាជនយ៉ាងឆាប់រហ័សមានការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបន្ថែមជាច្រើនទៀត ។

បានជាវិស័យកសិកម្មអាមេរិកចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ មុនវិស័យឩស្សាហកម្ម ពីព្រោះ កសិករអាមេរិកពុំអាចលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួនបាន ទីផ្សារនៅអឺរ៉ុបត្រូវបិទទ្វារមួយភាគធំ ហើយតម្លៃចុះថោកបំផុត ។

ឥទ្ធិពលនៃព្រឹត្តការណ៍ថ្ងៃអង្គារទី ២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩២៩ ថ្ងៃអង្គារដ៏ខ្មៅងងឹត ចំពោះសហរដ្ឋអាមេរិក និងចំពោះពិភពលោក គឺ • វិបត្តិកសិកម្ម ៖ ស្ថានភាពកសិកម្មធ្លាក់ដុនដាបតាំងពីឆ្នាំ ១៩២៥ បានបន្តចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០ • វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុ វិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុបានផ្ទុះក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ ធនាគារទាំងឡាយត្រូវបិទទ្វារស្ទើរតែទាំងអស់ដោយរកប្រាក់បង្វិលឱ្យអ្នកផ្ញើនិងអ្នកខ្ចីប្រាក់ពុំទាន់បាន • វិបត្តិឩស្សាហកម្ម រោងចក្រជាច្រើនបានត្រូវបិទទ្វារ សហគ្រាសអស់មូលធនបន្តៗគ្នា កម្មករគ្មានការងារមានចំនួន ១៤ លាននាក់ ...