ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ចំនួន៤លើករួចមកហើយគឺ ៖ • អាណត្តិទី១ ថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០២ • អាណត្តិទី២ ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០០៧ • អាណត្តិទី៣ ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១២ • អាណត្តិទី៤ ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧ ។

បានជាគេតែងតាំងព្រះបាទ សីហនុជាព្រះប្រមុខរដ្ឋព្រោះ ៖ • ព្រះអង្គជាវិរជនដ៏ឆ្នើមក្នុងការទាមទារឯករាជ្យជូនប្រទេសជាតិបានជោគជ័យនៅថ្ងៃទី ៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៣ • ប្រជាជនគាំទ្រកម្មវិធីនយោបាយសង្គមរាស្រ្ដនិយមនិងសម្ដេចសីហនុ • មានការស្នើពីប្រជាជនឪ្យព្រះអង្គឡើងកាន់តំណែងជាប្រមុខរដ្ឋ ដូចជាមានព្យុហយាត្រានៅទីក្រុង ភ្នំពេញ ក្រុងកែប ជាដើម ។

ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហរិរក្សារាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជា ៖ + វិស័យរដ្ឋបាល • កែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ… + សេដ្ឋកិច្ច • ជម្រុញការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ • កសាងផ្លូវគមនាគមន៍ តំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពត • បោះពុម្ពប្រាក់ សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជន • បន្ថយពន្ធដារ….។ + នយោបាយ • ដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងច្រើន • លើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្ដជាតិ….។

សហភាពសូវៀតមានបញ្ហាចំពោះនយោបាយចុងក្រោយនៃសង្រ្គាមត្រជាក់មាន ៖ ការរត់ប្រណាំងសព្វាវុធ បានធ្វើឪ្យប្រធានាធិបតីចុងក្រោយនៃសហភាពសូវៀត លោក កូបាឆូវ បានកាត់បន្ថយការចំណាយទៅក្រៅប្រទេស ដូចជា ដកទ័ពចេញពី អាហ្គានីស្ថាន (១៨៨៩-១៩៨៩) និងបដិសេធឈប់ផ្ដល់ជំនួយដល់រដ្ឋាភិបាលសម្ព័ន្ធភាពលើពិភពលោក។ ចុងបំផុត កូបាឆូវ ខិតខំប្រើនយោបាយសម្របសម្រួលជាមួយលោកខាងលិច ដើម្បីបញ្ចប់ភាពតានតឹង។ តាមសន្ធិសញ្ញា វ៉ាស៊ិនតាន នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧ បានសម្រេចកាត់បន្ថយគ្រឿងសព្វាវុធទាំងសងខាងឪ្យអស់ពីអឺរ៉ុប។ នៅឆ្នាំ ១៩៩០ ការចរចារនៅប៉ារីស ...

ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៏ឲ្យចូលមកទស្សនាតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ឲ្យបានច្រើនយើងត្រូវ៖ • ធានាឲ្យមាននូវសុខសន្ដិភាព សុវត្ថិភាពគ្រប់គ្រាន់ • កសាងនិងពង្រីកផ្លូវទូរគមនាគមន៏បន្ថែមដើម្បីងាយស្រួលទៅទស្សនាតំបន់នោះ • ថែរក្សាព្រៃឈើឲ្យបានគង់វង្ស និងខិតខំដាំដើមឈើឡើងវិញ • បង្កើតផ្ទះសំណាក់ ភោជនីយដ្ឋាន ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ការស្នាក់នៅ និងហូបចុកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ • បង្កើតឲ្យមានមន្ទីរពេទ្យ សន្ដិសុខ ប៉ូលីសប្រចាំការក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋាននេះ • រៀបចំលំនៅដ្ឋានក្នុងតំបន់ឲ្យមានរបៀបរៀបរយ មានអានាម័យ • ថែរក្សាបរិស្ថានឲ្យបានស្អាត មានធុងសម្រាម និងបង្គន់អានាម័យនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទនេះ • រៀបចំថែរក្សារមណីយដ្ឋាន ប្រាសាទបុរាណឲ្យបានស្អាតល្អ • បណ្ដុះបណ្ដាលមគ្គុទេសក៏ទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់ • រៀបចំទីតាំងសម្បត្តិវប្បធម៌ សំដែងសិល្បះជូនភ្ញៀវទស្សនា • រៀបចំឲ្យមានចំណតរថយន្ដធមទូលាយ

ការបែរមុខទៅទិសខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្តគេទស្សនៈយល់ឃើញថា៖ • បែរគេសង់ប្រាសាទនេះបែរមុខទៅខាងកើត គឺជិតស្ទឹងសៀមរាបនាំឪ្យគ្មានកន្លែងសម្រាប់ប្រារព្ធពិធីបុណ្យហើយផ្លូវចូលទៅរាជធានីអង្គរធំនោះនៅទិសខាងលិចស្រាប់ • បើគេសង់អង្គរវត្តបែរទៅទិសខាងកើត ប្រាសាទនេះហាក់ដូចជាបែរខ្នងហុចកូនទៅ លើប្រាសាទសំខាន់ៗឯទៀត • អ្នកខ្លះថាបានជាបុព្វបុរសយើងកសាងអង្គរវត្តបែរមុខទៅទិសខាងលិច ពីព្រោះប្រាសាទនេះជាប្រាសាទផ្លូវរបស់ព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២។

អាណាចក្រចម្ប៉ា ត្រូវវៀតណាមយកបាននៅឆ្នាំ១៦៩៧ ។

ដើម្បីអូសទាញប្រជាជនខ្មែរឪ្យគាំទ្រ ខ្មែរក្រហមមានសកម្មភាពដូចជា ៖ • ប្រមូលប្រជាជនឪ្យចូលរួមក្នុងចលនាតស៊ូ • ផ្សព្វផ្សាយមនោគមវិជ្ជាដល់ពួកនិស្សិតនៅទីក្រុង • ប្រឆាំងជាមួយពួកមូលធនដែលពុករលួយថានឹងធ្វើឪ្យប្រជាជនមានភាពស្មើគ្នា គ្មានការកេងប្រវ័ញ្ច • ប្រើប្រាស់ប្រជាប្រិយភាពរបស់សម្ដេច សីហនុ ។

ជីវិតប្រជាជនខ្មែរក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជួបប្រទះនឹងបញ្ហាដូចជា ៖ • គ្មានកម្មសិទ្ធិឯកជន និងការរស់នៅជាលក្ខណៈបុគ្គល • ត្រូវគេបង្ខំឪ្យធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរលើសកម្លាំងព្រមទាំងរបបអាហារមិនគ្រប់គ្រាន់ • សន្ដិសុខផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដូចជាសន្ដិសុខសសង្គមគឺត្រូវតែរឹតបន្ដឹង ហើយសេរីភាពគ្រប់ភាពបែបយ៉ាងត្រូវហាមឃាត់ • រស់នៅដូចអ្នកទោស ឬទាសករ • បំបិទសិទ្ធិសេរីភាព ផ្នែកជំនឿសាសនា • ត្រូវគេបង្ខំឪ្យរៀបការខុសប្រពៃណីតាមការចាត់ចែងរបស់អង្គការ • ជនស្លូតត្រង់បានគេធ្វើទារុណកម្ម ដាក់គុក សម្លាប់ចោល ដោយគ្រាន់តែមានកំហុសបន្ដិចបន្ដួច • អ្នកដែលតវ៉ា តូ្រវចាត់ទុកជាខ្លាំងត្រូវយកទៅសម្លាប់ • គ្រួសារព្រាត់ប្រាស់គ្នា • រំលោភសិទ្ធិពលកម្មកុមារនិងការអប់រំ ដោយបំបែកកុមារពីគ្រួសារ ដោយបង្ខំឪ្យធ្វើការងារធ្ងន់ធ្ងរ ។

ដើម្បីជំលៀសប្រជាជនឱ្យចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ ពួកខ្មែរក្រហមបានកុហកថាឱ្យប្រជាជនចេញពីក្រុងភ្នំពេញតែ ៣ ថ្ងៃទេ មិនបាច់យកអឺវ៉ាន់ទៅទេ អង្គការចាំទទួលការហូបចុក ។ គឺដើម្បី ៖ • អង្គការចង់បោសសំអាតក្រុងភ្នំពេញ • ខ្លាចអាមេរិកទម្លាប់គ្រាប់បែក • អង្គការគ្មានមធ្យោបបាយដឹកស្បៀងអាហារឩបត្ថម្ភប្រជាជនភ្នំពេញទេ ។