ទីក្រុងបុរាណដែលប្រាសាទសម្បូរព្រៃគុហ៍ត្រូវបានរកឃើញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជាឦសានបុរៈដែលជារាជធានីនៃចេនឡានៅសតវត្សទី៧។ ចេនឡាជាអតីតសាមន្តរដ្ឋនៃនគរវ្នំនោះគឺជាការមួយនៃរដ្ឋដំបូងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍នោះទេប៉ុន្តែវាបានកើនឡើងជាបណ្តើរអំណាចនិងទីបំផុតបានចិត្រសេនាមហេន្ទ្រវវ្ម័នរបស់ស្តេចនៅក្នុងសតវត្សទី៧ ហ្វូណនដើមរបស់ខ្លួនៗ លក្ខណៈពិសេសបុរាណវិទ្យាក្រុមចម្បងវិមានទាំងនេះត្រូវបានគេនិយាយថាបានបង្កើតឡើងដោយព្រះបាទឦសានវរ្ម័នដែលជាបុត្រារបស់ស្តេចចិត្រសេនបាន។ ការតុបតែងដែលមានស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនិងចម្លាក់ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជារចនាបថសម្បូរៈ ឈ្មោះនេះបានមកពីវិមានទាំងនេះចុះថ្ងៃទីក្នុងឆមាសទីមួយនៃសតវត្សទី៧។ ពីពេលនេះតទៅនេះគឺជារដ្ឋនគរនាំមុខគេនិងរួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាត្រឹមត្រូវ។ លើសពីនេះទៀតស្នងបន្តជាច្រើនរជ្ជកាលស្តេចប្រហែលជាបានរក្សាវិមានទាំងនេះជារាជធានីរបស់ពួកគេ។ សតវត្សរ៍បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទីមួយដែលជាស្តេចចុងក្រោយនៃនគរនៅក្នុងឆមាសទីពីរនៃសតវត្សទី៧ នេះគឺជារយៈពេលងងឹតមួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃចេនឡា។

ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុតបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទឦសានវរ្ម័នទី១ក្នុងស.វទី៧នៃគ.ស។ បើតាមសិលាចារឹកជាភាសារ សំស្រ្កឹតនិងភាសាខ្មែរ រាជធានីនេះមានឈ្មោះថា ឥសានបុរៈ ជានាមរបស់ព្រះអង្គផ្ទាល់។

ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកមានចំងាយ៣០គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តកំពង់ធំនៃប្រទេសកម្ពុជាដែលសង់លើដីរាបស្មើមានទំហំ៣០០០ហិចតាតាមផ្លូវជាតិ៦៤បត់ស្តាំតាមសាលាវិស័យ កាត់តាមផ្លូវបុសស្រមោច ផ្លូវនេះពេលរដូវវស្សាលិចទឹក តែយើងអាចដំណើរឆ្ពោះទៅរកស្រុកសំបូរបានតែម្តង។

មេទ័ពសូវៀតឈ្មោះដែលបានបញ្ជាឲ្យបិទផ្លូវចេញចូលទៅកាន់អាឡឺម៉ង់ខាងលិច គឺមានឈ្មោះថា សូកូឡូវស្គីនៅឆ្នាំ១៩៤៨ ដោយសារគាត់យល់ឃើញថា ប៊ែរឡាំងស្ថិត នៅអឡឺម៉ង់ខាងកើត ដូចនេះសហភាពសូវៀតត្រូវតែត្រួតត្រារាល់ការចេញ ចូលទៅកាន់ប៊ែកឡាំងខាងលិចហើយច្រកនេះបើកឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៤៩។

ប្រជាជនអាឡឺម៉ង់ខាងកើតបានភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ង់ខាងលិចតាមមធ្យោបាយមួយចំនួនដួចតជា ៖ • ផ្លូវរថភ្លើងក្រោមដី ឬផ្លូវផ្សេងៗពីនេះ • ជីករូងផ្លូវក្រោមដី • ឆ្លងកាតតាមប្រទេសសង្គមនិយមមួយចំនួនដូចជា ឆេកូស្លូវ៉ាគីជាដើម។

ជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំង ត្រូវបានសាងសង់ឡើងពី មានចម្ងាយ៤៣គមជញ្ជាំងនេះត្រូវបានសាងសង់ដើម្បីទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ង់ខាងកើត។

សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ឬអាឡឺម៉ង់ខាងកើតបានបិទព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរយ៉ាងជិតនៅថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦១។

ប្រាសាទនេះត្រូវបានចែកចេញជា៤ ក្រុមគឺ ៖ • ក្រុមប្រាសាទខាងត្បូង ៖ (ប្រាសាទយាយព័ន្ធ) • ក្រុមប្រាសាទខាងជើង ៖ (ប្រាសាទសំបូរ) • ក្រុមប្រាសាទកណ្តាល ៖ (ប្រាសាទតោ) • ក្រុមប្រាសាទរបងមាស។

នៅឆ្នាំ១៩៦៥ អាឡឺម៉ង់ខាងកើតមានកំណើនប្រជាជនយឺត។ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលបានប្រើគោលនយោបាយដូចជា ៖ • បើកសិទ្ធិឱ្យបុរស និងស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើគ្នា • លើកទឹកចិត្តស្រ្ដីដែលចង់បានកូនច្រើនដោយរដ្ឋផ្ដល់ថវិកា១០០០ម៉ាកចំពោះស្រ្ដីមានកូនដំបូងព្រមទាំងទទួលសិទ្ធិសម្រាករយៈពេល៦ខែ ដោយមិនកាត់ប្រាក់ខែទៀតផង។ បើស្រ្ដីមានកូនទី២ត្រូវមានច្បាប់ឈប់សម្រាកមួយឆ្នាំនិងកូនទី៣ចំនួន១៨ខែ ដោយរក្សាប្រាក់បៀវត្សពី៧០%ទៅ៩០%។

ប្រទេសអង់ភ្លេសជាប្រទេសឈ្នះ សង្រ្គាមលោកលើកទី២ពីព្រោះប្រទេសអង់ភ្លេសស្ថិតក្នុងសម័្ពនមិត្តអាមេរិច សហភាពសូវៀតបារាំងដែរ ។