សង្រ្គាមត្រជាក់ក្នុងទស្សវត្សន៍ឆ្នាំ ១៩៥០-១៩៦០ បាននាំមកដល់ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិនរួមមាន ៖ • ប្រទេសនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិនទទួលបានឯករាជ្យ • មានស្វ័យភាពក្នុងការដឹកប្រទេស • ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានអព្យាក្រឹត្យ • មានអភិវឌ្ឍលើគ្រប់អព្យាក្រឹត្យ • មានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ • កម្ពុជាមានស្ថិរភាព និងចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ • ការគាបសង្កត់ពីមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាសេរី និងកុំម្មុយនីស្ដ • សង្រ្គាមនៅវៀតណាមកើតឡើង • វៀតណាមបែងចែកជាពីរ(កុំម្មុនីស្ដ និងសេរី) • កម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាង។

កត្តាសំខាន់ៗដែលនាំឪ្យរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ (១៩៧០-១៩៧៥) ដួលរលំគឺ ៖ • ប្រជាជនតំបន់រំដោះ និងក្រុងភ្នំពេញនឿយណាយនឹងរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរដែលប្រកបដោយអំពើពុករលួយ និងពោពេញដោយភាពអាប់អួរ • ប្រជាជនភៀសសឹកមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញដែលកើនប្រមាណពីរលាននាក់រស់នៅដោយបាត់បង់ការងារ ខ្វះស្បៀងអាហារ • អតិផរណា (ទំនិញឡើងថ្លៃ តម្លៃប្រាក់រៀលចុះថោក) • ការដឹកជញ្ជូនស្បៀងអាហារ និងគ្រាប់រំសេវរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមានឧបត្ថម្ភ • ប្រជាជនក្រុងភ្នំពេញ និងរបបលន់ នល់ត្រូវខ្មែរក្រហមកាត់ផ្ដាច់ទាំងស្រុង • នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ លោក លន់ នល់ បានភៀសខ្លួនតាមយន្ដហោះចេញពីកម្ពុជា ...

ពណ៌នាពីចលនាតស៊ូដើម្បីរំដោះប្រទេសកម្ពុជាពីររបបប្រល័យពូជសាសន៍ “កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ” (ឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩) ៖ • ខែមករាឆ្នាំ១៩៧៦ ហ៊ូ នីម បានចេញមុខប្រឆាំងនឹង ប៉ុល ពត • ដើមខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧៦ ប្រជាជននៅចំការហ្លូង សៀមរាបទាមទារដំឡើងកម្រិតជីវភាព • ដើមខែមករា ឆ្នាំ ១៩៧៧ ប្រជាជននៅភូមិភាគខាងជើង(ឧត្តរ) និងបាត់ដំបងនឹងប៉ុល ពត • នៅដើមខែមីនា និងមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៧ ...

ពណ៌នាពីសមិទ្ធផលរបបរាជរដ្ឋាភិបាលពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ៖ នយោបាយក្នុងប្រទេស៖ • អនុវត្តនយោបាយឈ្នះ-ឈ្នះ(ដោយរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម និងធ្វើសមាហរណកម្មកងកម្លាំងខ្មែរក្រហមឪ្យមកចូលរួមរស់ជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ នាំមកនូវសន្ដិភាវូបនីយនៅកម្ពុជា • រៀបចំបោះឆ្នោតដោយខ្លួនឯងប្រកបដោយជោគជ័យទៅតាមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • កំណែទម្រង់គ្រប់វិស័យ (អប់រំ រដ្ឋបាល តុលាការ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ) • កម្ពុជាប្រកាន់យកលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ សេរីពហុបក្ស • រាជរដ្ឋាភិបាលអនុវត្តគោលនយោបាយយុទ្ធសាស្រ្ដ (ត្រីកោណ និងយុទ្ធសាស្រ្ដចតុកោណ) នយោបាយក្រៅប្រទេស៖ • កម្ពុជាក្លាយជាសមាជិកអាស៊ាន (ស្មើមុខស្មើមាត់ជាមួយប្រទេសនានា) • កម្ពុជាចូលជាសមាជិកអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) ...

ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧។

“ជឿថា ខ្មែរអាចធ្វើបាន” ព្រោះ ៖ • ជាចំណងសាមគ្គី ការព្រួតដៃគ្នាជាកម្លាំងឬជាធ្លុងមួយដើម្បីកសាងសមិទ្ធិផលនានាដែលមានប្រយោជន៍ដល់សង្គមជាតិទាំងមូល ដោយសេចក្ដីជឿជាក់ បេជ្ញាចិត្តថានឹងសម្រេចបំណងទាល់តែបានសម្រេចជោគជ័យ។ • ខ្មែរជួយខ្មែរការព្រមព្រៀងគ្នា ដំណើរស្រុនគ្នា ឯកឆន្ទៈក្នុងការធ្វើអ្វីមួយឪ្យសម្រេច • ការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក ស្មោះត្រង់ សេចក្ដីជឿជាក់មនុស្សធម៌ ភាពធានាសមភាព • សណ្ដោលប្រណី អធ្យាស្រ័យ សុទ្ធដ្ឋិនិយម គិតប្រយោជន៍រួមជាតិ • មាគ៌ាឈានទៅរការអភិវឌ្ឍសង្គម និងប្រទេសជាតិ • កាលណាខ្មែរចេះសាមគ្គីគ្នា នោះការងារអ្វីក៏សម្រេចបានជោគជ័យបានដែរ • ការរួមរួមគ្នា ជាកត្តាឆ្ពោះទៅរកភាពខ្ពង់ខ្ពស់ ...

ប្រភេទនៃបញ្ហារួមនៅសកលលោកមាន ៖ • ប្រភេទទី១ កំណើននិងទំហំសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកមិនស៊ីចង្វាក់ទៅនឹងលទ្ធផលពិតប្រាកដដែលផ្ដល់ពីធនធាននៅលើដី • ប្រភេទទី២ កើនចេញពីការរីកចម្រើននៃបដិវត្តន៍វិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកទេស។ ជោគជ័យនៃប្រវត្តិវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេសនាំមកនូវផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានព្រមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ • ប្រភេទទី៣ កំណើនប្រជាជនទាមទារឪ្យមានការផ្គត់ផ្គត់គ្រឿងឧបភោគកាន់តែច្រើនដោយប្រើប្រាស់ធម្មជាតិដែលចេះតែវិចវិលទៅៗ។ • ប្រភេទទី៤ ការចំណាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលោកសព្វាវុធ និងកងទ័ព។ • ប្រភេទទី៥ ភាពយឺតយ៉ាវរបស់ស្ថាប័នអំណាចជាតិក្នុងការឆ្លើយតប និងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាឪ្យបានទាន់ពេលវេលា។

រដ្ឋមានតួនាទីក្នុងការផ្លាស់ប្ដូរ បញ្ជូនកម្លាំងពលករបំពេញការងារ ទៅក្រៅប្រទេស និងការពារពួកគេគ្រប់ពេលវេលា ស្របទៅតាមច្បាប់ ។

អ្វីដែលគេចាត់ទុកថា គឺជាបញ្ហារួមនៅពិភពលោកមានដូចជា បញ្ហាបរិស្ថាន បញ្ហាកំណើនប្រជាជន បញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍ បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀង បញ្ហាសង្រ្គាម បញ្ហាអស្ថេរ ភាពសន្ដិភាពសុខសង្គម និង ភេវកម្មអន្តរជាតិ​ ។

បានជាព្រះបាទនរោត្តមសីហនុសុខចិត្តទទួលយករបបអាណានិគមបារាំងម្ដងទៀតនៅកម្ពុជា ព្រោះ ៖ • ១៨៩០ រដ្ឋបាលបារាំងបានទទួលអនុញ្ញាតឪ្យខ្មែរស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងពីរដ្ឋបាលបារាំង • លើកម្ពស់ការផ្គត់ផ្គង់ដល់ព្រះបរមរាជវាំងនិងសេចក្ដីត្រូវការសំខាន់ៗ • ១៨៩២ បង្កើតនៅក្រុមកាងារពិសេសដែលស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់បារាំង រាល់ការប្រមូលពទ្ធទាំងអស់គឺរដ្ឋខ្មែរជាអ្នកប្រមូលហើយត្រូវប្រគល់ឪ្យក្រុមការងារពិសេស • បារាំងយកប្រាក់ធ្វើជាមធ្យោបាយដោះស្រាយរាល់បញ្ហា • បារាំងតម្លើងប្រាក់បៀវត្សខ្ពស់ដល់មន្រ្ដីរាជការខ្មែរ។