បានជាសង្រ្គាមនៅវៀតណាមចោទជាបញ្ហាដល់សេដ្ឋកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិកព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកចំណាយទៅលើសង្រ្គាមនេះក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៦៥-១៩៧៣ អស់ ២០កោដិដុល្លារក្នុងការគាំទ្រវៀតណាមខាងត្បូង។

ព្រំដែនថ្មី គឺជានយោបាយថ្មីរបស់លោកចនកេណ្ណឺឌីដែលបានបង្កើតឡើងដើម្បីបំរើត្រូវទិសដៅប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងភាពក្រីក្រ ភាពប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកវិទ្យា ដែលបន្សល់ទុក្ខពីអាណត្តិប្រធានាធិបតីជំនាន់មុន។ លោកចនកេណ្ណឺឌីជាប់ជាប្រធានាធិបតីអាយុ៤៩ ឆ្នាំ ១៩៦០ លោកត្រូវតេធ្វើឃាតនៅថ្ងៃទី២២ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ ១៩៦៣ លោកចនកេណ្ណឺឌី សុំឡើងកាន់តំណែងបន្ដ។

នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ប្រជាជនអាមេរិកកើនឡើងខ្លាំង ព្រោះការហូរចូលប្រជាជនពីអឺរ៉ុបទៅកាន់អាមេរិក ដើម្បីសាងជីវភាពរបស់ពួកគេបានល្អ។ នៅឆ្នាំ១៩៤៥ ប្រជាជនអាមេរិកមានតែ ១៤០លាននាក់ ឆ្នាំ ១៩៦០កើនឡើងដល់ ១៨០លាន់នាក់ ឆ្នាំ១៩៧០លាននាក់ និងឆ្នាំ ១៩៨០ មាន ២០៨លាននាក់។

បានជាសហរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ មានតែសហរដ្ឋអាមេរិកមួយគត់ ដែលគេផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំដោយសារសង្រ្គាម ព្រោះសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្ងាយពីទ្វីបអឺរ៉ុបរាប់ពាន់គ.ម។ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបត្រូវការស្ដារសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដូចនេះត្រូវការមូលធន និងជំនួយពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ សហរដ្ឋអាមេរិកជំរុញឪ្យកសិករពង្រីកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារអឺរ៉ុបដ៏ធំធេង។ នៅចន្លោះឆ្នាំ ១៩៣៩-១៩៤៥ ផលទុនរបស់អាមេរិកកើនឡើងពី៩៥ ដល់ ២១៥ កោដិដុល្លារ។ ប្រជាជនអាមេរិកបានកែច្នៃជីវភាពក្លាយជាសង្គមសម្ភារៈទំនើបស្របតាមរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យា។ គេបានបង្កើតប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម បង្ហាញផលិតផលដូចជាទូរទស្សន៍ពណ៌ ម៉ាស៊ីនបោកខោអាវ ម៉ាស៊ីនលាងចានឆ្នាំងនិងចង្រ្កានអគ្គិសនី…។ សហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចគ្មានគូប្រៀប។

លោករូស្វែលរៀបចំផែនការនេះរយៈពេល ១០០ថ្ងៃ ដែលជំហានដំបូងបង្កើតភ្នាក់ងាររដ្ឋបាលសហព័ន្ធនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ ដើម្បីជួយដល់អ្នកអត់ឃ្លាន អ្នកគ្មានជម្រកអស់ទឹកប្រាក់ ៥០០លានដុល្លារ សម្រាប់ផ្ដល់អាហារ សម្លៀកបំពាក់ និងការងារ។ ភ្នាក់ងាររដ្ឋបាលទៅនោះមាន ៖ • ភ្នាក់ងារកិច្ចការរដ្ឋបាលស៊ីវិល មានទិសដៅបង្កើតមុខរបរឪ្យបានជ្រើសដូចជា កសាងផ្លូវ សាលារៀន អាកាសយានដ្ឋាន ស្ពាន មន្ទីរពេទ្យ និងនាវាចំបាំង ដើម្បីផ្ដល់ការថារដល់អ្នកការងារធ្វើ។ • ភ្នាក់ងារកិច្ចការសាធារណៈ សម្រាប់ជួយដល់កសិករដោយបង្កើតភ្នាក់ងារកសិកម្មជួយដលើកសិករ ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណួល។ • ភ្នាក់ងារមូលនិធិសាជីវកម្មកម្ចី ...

មូលហេតុដែលនាំឪ្យកើតរដ្ឋស្លាវខាងត្បូងគឺ ៖ • ការសម្លាប់រជ្ជទាយាទប្រង់ស្វ័រហ្វ៊ែឌីណង់នៅសារ៉ាសឺវ៉ូ ដោយនិសិ្សតស៊ែប៊ីម្នាក់ជាការបើកទ្វារនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ • ចក្រភពអូទ្រីស ហុងគ្រីបានប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយប្រទេសសស៊ែប៊ីថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩១៤ តែស៊ែប៊ីគាំទ្រដោយប្រទេសរុស្ស៊ី • នោក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ សន្និសីទអន្ដរជាតិស្ដីការបំបែកចេញពីចក្រភពអូទ្រីសដើម្បីបង្កើតប្រទេស ២ គឺ ឆេកូស្លូវ៉ាកី និង យូហ្គោស្លាវី ឬ ហៅថាស្លាវខាងត្បូង ។

បញ្ហាដែលចាត់ទុកជាបញ្ហារួមលើកសកលលោក មាន បញ្ហាបរិស្ថាន បញ្ហាកំណើនប្រជាជន បញ្ហាជនអន្ដោប្រវេសន៍ បញ្ហាសន្ដិសុខ ស្បៀង និងបញ្ហាភេរវកម្មអន្ដរជាតិ ។

កម្ពុជាដែលនាំឪ្យរលាសិរ្ស (៧ មករា ១៩៧៩ ) ទទួលបានជ័យជំនះគឺ ៖ • ចន្ទៈប្រជាជនកម្ពុជាចូលរួមមោះមុត • កងទ័ពបដិវត្តន៍មានសេចក្ដីក្លាហាន • វីរភាពនៃអ្នកដឹកនាំទ័ព • ការគ្រាំទ្រ និងទំនុកបម្រុងពីប្រទេសជិតខាង • ប្រជាជននិងកងទ័ពអស់ជំនឿលើរបបប៉ុលពត ។

ភាពវឹកកវដែលគួរកត់សំគាល់នៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងដំណាក់កាលក្រោយការទទួលឯករាជ្យជាតិ មានដូចជា ៖ • សង្រ្គាមនៅតំបន់ឥណ្ឌូចិន ( កម្ពុជា វៀតណាម ឡាវ) ដោយទទួលឥទ្ធិពលនៃសង្រ្គាមត្រជាក់ • ឥណ្ឌូនេស៊ី មានការផ្តួលរំលំស៊ូកាណូពីអំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៦៧ • ប្រទេសភូមា បានដឹកនាំនយោបាយមិនចូលបក្សសសម័្ពន្អក្រោមរដ្ឋអំណាចយោធានិយម ដឹកនាំនយោបាយនិយម ដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយនេវីន ពីឆ្នាំ ១៩៦២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨៨។ ប្រទេសភូមាបានកាត់ផ្ដាច់ពីពិភពលោក ។ • ហ្វីលីពីនបានអនុញ្ញាតឪ្យសហរដ្ឋអាមេរិកសង់មូលដ្ឋានទ័ព ដើម្បីការពារតំបន់ភូមិភាគខាងលិចនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ទោះបីបានត្រូវមហាជនធ្វើជំទាស់តវ៉ាក៏ដោយ ...

តួនាទីអំណាចយោធាក្នុងប្រទេសថៃ គឺជាកម្លាំងដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ជំរុញដំណើរវិវត្តន៍នយោបាយសង្គម ។