វិបត្តិ អ៊ុលស្ទ័រ ជាវិបត្តិសម្រាប់ប្រទេសអង់ភ្លេស ។ អង់ភ្លេសដោះស្រាយដោយរដ្ឋាភិបាលអង់ភ្លេសបានបើកសេដ្ឋកិច្ចចរចារជាមួយចលនាកង់ទ័ពសាធារណៈរដ្ឋអៀវឡង់ ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុងបែលហ្វាសនៅឆ្នាំ១៩៩៨។ វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់ភ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយ។

ប្រទេសបារាំងជាអ្នកឈ្នះ សង្រ្គាមលោកលើកទី២។ ពីព្រោះបារាំងក៏ស្ថិតនៅក្នុងកង់សម្ព័ន្ធអាមេរិចដែរ។

អ្នកដែលរំដោះបារាំងចេញពីហ្វាស៊ីលអាឡឺម៉ង់គឺប្រធានាធិបតីដ៏ហ្គោលដោយមានជំនួយពីសម្ព័ន្ធមិត្តគឺ អង់ភ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិច។

សាធារណរដ្ឋទី៤ របបសាធារណរដ្ឋទី៤មានរដ្ឋធម្មនុញ្ញបង្កើតនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ដែលប្រគល់អំណាចទៅឱ្យសភាជាអ្នកជ្រើសរើសនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំនិងត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវសកម្មភាពនយោបាយដិយសភាហើយអាចដកហូតតំណែងគ្រប់ពេលវេលាបើសិនជាមានកំហុសឆ្គង។ ដូចនេះរបបនេះគ្រប់គ្រងអំណាចធំធេងដល់សភាក្នុងការកំណត់អំណាចនីតិប្រតិបត្តិចំណែកឯប្រធានាធិបតីក៏ជ្រើសរើសដោយសភាពដែលសម្រាប់អាណត្តិ៧ ឆ្នាំប៉ុន្តែពុំមានអំណាចទូលំទូលាយដូចសហរដ្ឋអាមេរិកដែលផ្តល់អំណាចដល់ប្រធានាធីបតីជាអ្នកចាត់ចែងផ្តាច់មុខនៅលើកិច្ចការទាំងមូលរបស់ប្រទេសជាតិ។ ដ៏ហ្គោលបានចោទសភាសាធារណរដ្ឋទី៤ថាសភាបក្ស។ នៅឆ្នាំ១៩៤៦សភាបានតែងតាំងប្រធានាធិបតី មកពីគណបក្សសង្គមនិយមវាំងសង់អូរីយ៉ូល ដូចនេះសាធារណរដ្ឋទី៤បានបង្កើតឡើង។ រដ្ឋាភិបាលបានខិតខំស្តារសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដោយផ្តើមចេញពីការកសាងរចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នូលស្ពាននិងការធ្វើឱ្យមានកំណើនខាងផលិតផលឧស្សាហកម្មនិងកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលមុនឆ្នាំ១៩៣៨។ ប៉ុន្តែកំណើនផលិតផលនេះនៅតែមិនទាន់សមល្មមនិងតម្រូវការក្នុងប្រទេសឡើយ។ ម៉្យាងទៀតរដ្ឋភិបាលបានធ្វើតូបនីយកម្មលើរោងចក្រឧស្សាហកម្មធ្យូងថ្មនិងឧស្ម័នសល់ធានាគារ។ រដ្ឋាភិបាលបានបង្កើតអង្គការសង្រ្គោះសង្គមសម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភដល់អ្នកមានជំងឺមានគ្រោះថ្នាក់ក្នុងការងារនិងប្រាក់ចំណាលទៀតផង។ សាធារណរដ្ឋទី៥ រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទី៥ ខុសគ្នាពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃសាធារណរដ្ឋទីមុនៗដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញនេះប្រគល់អំណាចដ៏ទូលំទូលាយដល់ប្រធានាធិបតី។ ប្រធានាធិបតីជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ៧ឆ្នាំអាចឈរបាន២អាណត្តិមានសិទ្ធិរំលាយសភារុះរើគណៈរដ្ឋមន្ត្រីជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិជាអ្នកជ្រើសតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីនិងមន្ត្រីផ្សេងៗគ្នា តាមការស្នើសុំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ កក្រៅពីនេះប្រធានាធិបតីទទួលសារតាំងចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញានិងបទបញ្ជាផ្សេងៗ។ ចំណែកឯតួនាទីសភាគឺ ៖ សភាតំណាងរាស្រ្តមានអាណត្តិ៥ឆ្នាំជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតជាសកលមានតួនាទីអនុម័តច្បាប់និងផែនការថវិកាជាតិសម្រាប់ឆ្នាំសារពើពន្ធើនីមួយៗត្រួតពិនិត្យការងាររបស់រដ្ឋាភិបាលមានសិទ្ធរំលាយរដ្ឋាភិបាលដោយអនុលោម តាមសំលេងដាច់ខាត។ ព្រឹទ្ធមានអាណត្តិ៩ឆ្នាំចប់អាណត្តិមិនព្រមគ្នាទេសមាជិកចំនួន ត្រូវប្តូររាល់៣ឆ្នាំម្តងព្រឹទ្ធមានភារកិច្ចចូលរួមតាកតែងនិងអនុម័តព្រមទាំងកញ្ចប់ថវិកាជាតិ។ ...

នយោបាយក្រៅប្រទេសរបស់បារាំងក្នុងសាធារណរដ្ឋទី៥មានគោលដៅ ៖ • រក្សាសន្តិសុខពិភពលោក • ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ទាំងវិស័យនយោបាយក៏ជាវិស័យសេដ្ឋកិច្ច • ពង្រីកតួនាទីមហាអំណាច ។

លោកប្រេស្នែវ បានជួយអភិវឌ្ឍន៍សង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតដូចជា ៖ លោកបានខិតខំដោះស្រាយវិបត្តិដែលកើតមាននៅក្នុងសហភាពសូវៀតដោយអនុវត្តផែនការ៥លើកទី១១ ប៉ុន្តែលទ្ធផលសេដ្ឋកិច្ចទទួលបានតិចតួចមិនអស់ពី៣.៥%។ ដើម្បីបំពេញនូវការខាតបង់នៃជញ្ជិងពាណិជ្ជកម្មសូវៀតបានបង្កើតការនាំចេញនូវឧស្ម័នធម្មជាតិនិងប្រេងកាតដែលមានតម្លៃរហូតដល់១២ពាន់លានដុល្លាអាមេរិចក្នុងមួយឆ្នាំ។ ចំណែកឯវិស័យសង្គមវិញលោកបានបន្ធូបន្ថយនូវការបង្រ្កាបខ្លះៗចំពោះអ្នកដែលរិះគន់មកលើអ្នកនយោបាយហើយបាននិរទេសអ្នកដែលរិះគន់ទៅតំបន់ឆ្ងាយដោយមិនចាប់ដាក់គុកដូចរបបស្តាលីននោះទេ។

វិភាគពីនយោបាយពេរេស្រ្តូយការរបស់ហ្គោបាឆូវ ៖ លោកហ្គោបាឆូវជាអ្នកធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដែលកំពុងទុំជោរនៅក្នុងសហភាពសូវៀតដែលពីដើមមានជំហររឹងមាំតាំងពីឆ្នាំ ១៩១៧មកម្ល៉េះ។ ជាលើកដំបូងលោកហ្គោបាឆូវបានបើកឱ្យមានវិនុយោគទន់ខាងវិស័យឧស្សាហកម្មមកពីក្រៅហើយបំផុសឱ្យមានការប្រណាំងប្រជែងតាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបបទីផ្សារសេរី។

ចូរធ្វើការប្រៀបធៀបវិស័យនយោបាយ របស់លោកស្តាលីននិងលោកប្រេស្នែវ ?

បានជាសហភាពសូវៀតផ្តល់ជំនួយឱ្យអឺរ៉ុបខាងកើតពីព្រោះដើម្បីពង្រឹកមនោគមវិជ្ជាកុំមុយនីស។

ពន្យល់ពីបក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវ និងអង្គការកូមេកុង ៖ បក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវី គឺអង្គការបង្កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ មានសមាជិកជាប្រទេសកុំមុយនីសនៅអឺរ៉ុបខាងកើតសម្រាប់ប្រឆាំងនិងអង្គការអូតង់របស់ពួកមូលធនអាមេរិច។ • ប្រទេសជាសមាជិកមាន ៖ អាល់បានី ប៊ុលការី ហុងគ្រី បូឡាញ ឆឺហ្គោស្លូវាគី និងសហភាពសូវៀត ទីស្នាក់ការប្រទេសនេះគឺនៅទីក្រុង វ៉ាសូវី នៃប្រទេសប៉ុឡូញ។ • អង្គការកូមេកុង ៖ គឺជាអង្គការជំនួយសេដ្ឋកិច្ចទៅវិញទៅមកបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៩៩សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យសេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្តោលប្រទេសក្រោមអាណាព្យាបាលសហភាពសូវៀត។ ផលិតផលដែលផលិតបានពីរោងចក្រប្រើប្រាស់បានតែក្នុងស្រុកនិងនៅតាមប្រទេសគ្នាឯងមិនអាចនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារសេរីបានឡើយ។ ...