ដែលហៅថាការបង្កាត់ករណីលុបមិនពេញលេញ
គឺជាការបង្កាត់ដែលមេ និងបាមានសមត្ថភាពស្មើគ្នា ហើយអ៊ីប្រ៊ីតមានលក្ខណៈកណ្ដាលរវាងមេបាទាំងពីរ។
គេបង្កាត់ផ្កាម៉ោងបួនពណ៌សពូជសុទ្ធជាមួយផ្កាម៉ោងបួន ពណ៌ក្រហមពូជសុទ្ធ។
តាង A ជាអាឡែលកំណត់លក្ខណៈផ្កាពណ៌ក្រហម
A’ ជាអាឡែលកំណត់លក្ខណៈផ្កាពណ៌ស
P(ពូជសុទ្ធ): ផ្កាម៉ោងបួនពណ៌ក្រហម x ផ្កាម៉ោងបួនពណ៌ស
សេណូទីប P: AA A’A’
កាម៉ែត P:AA’
សេណូទីប F1: AA’
កាម៉ែតនៃ F1មានពីរបែប : A និង A’
យើងរក F2 ដោយគូរតារាងពុយនេ
កាម៉េតញីនិងឈ្មោល A A’
A AA 25%
ផ្កាពណ៌ក្រហម AA’ 25%
ផ្កាពណ៌ផ្កាឈូក
A’ AA’ 25%
ផ្កាពណ៌ផ្កាឈូក AA’ 25%
ផ្កាពណ៌ស

លទ្ធផលទទួលបាននៅ F2 មាន :
• ផ្កាពណ៌ក្រហម 25%
• ផ្កាពណ៌ផ្កាឈូក 50%
• ផ្កាពណ៌ស 25%

បានជានៅជំនាន់ទី2 (F2) មានលក្ខណៈអន់លេច ឡើងព្រោះ សណ្ដែកគ្រាប់លឿងអ៊ីប្រ៊ីតជំនាន់ទី 1(F1) មាន សេណូទីប Aa ។ ក្នុងកំណកាម៉ែតតាមចំណែក មេយ៉ូសមានការផ្ដាច់ចេញនៃគូក្រូម៉ូសូមអូម៉ូឡូក ដែល នាំឱ្យមានការផ្ដាច់ចេញនៃគូអាឡែល Aa ។ ដូច្នេះ កាម៉ែត នៃ(F1)មានអាឡែលតែមួយគឺ A ឬ a ។ អ៊ីប្រ៊ីត(F1) ញី ឬឈ្មោលបង្កើតកាម៉ែតបានពីរបែបដែលមានសមាមាត្រ 50% ស្មើគ្នា គឺមួយបែបមានA និងមួយបែបទៀតមាន a។ នៅពេលបង្កកំណើតមានការជួបគ្នាដោយចៃដន្យរវាង កាម៉ែតឈ្មោលពីរបែប និងកាម៉ែតញីពីរបែប។

បានជាអ៊ីប្រ៊ីត(F1)មានលក្ខណៈដូចគ្នាទាំងអស់ព្រោះ លក្ខណៈសភាពគ្រាប់សណ្ដែកមានទិដ្ឋភាព 2 គឺ គ្រាប់ លឿង និងគ្រាប់បៃតងសែនកំណត់លក្ខណៈពណ៌គ្រាប់ក៏ មានអាឡែលពីរដែរ គឺអាឡែលកំណត់លក្ខណៈគ្រាប់ លឿង និងអាឡែលកំណត់លក្ខណៈគ្រាប់បៃតង។
តាង A ជាអាឡែលកំណត់លក្ខណៈគ្រាប់លឿង។
a ជាអាឡែលកំណត់លក្ខណៈគ្រាប់បៃតង។
• ក្នុងកោសិកាលូតលាស់(កោសិកាឌីប្លូអ៊ីត)នៃ សណ្ដែកគ្រាប់លឿងពូជសុទ្ធមានអាឡែល កំណត់លក្ខណៈគ្រាប់លឿងចំនួនពីរ(AA)នៅលើក្រូម៉ូសូមអូម៉ូឡូកមួយគូ។ កំណកាម៉ែត ប្រព្រឹត្តទៅដោយមានចំណែកមេយ៉ូស។ នៅ ចំណែកមេយ៉ូសមានការផ្ដាច់ចេញពីគ្នានៃគូ ក្រូម៉ូសូមអូម៉ូឡូកដែលនាំឱ្យមានការផ្តាច់ចេញនៃគូអាឡែល(AA)។ ដូចនេះកាម៉ែតនៃសណ្ដែក គ្រាប់លឿងមានអាឡែល(A)តែមួយគត់។
• ដូចសណ្ដែកគ្រាប់លឿងដែរ កោសិកាលូតលាស់ របស់សណ្ដែកគ្រាប់បៃតងក៏មានអាឡែល aចំនួន ពីរដែរ។ ឯកាម៉ែតសណ្ដែកគ្រាប់បៃតងមាន អាឡែល a តែមួយទេ។
• ការជួបគ្នារវាងកាម៉ែតញី និងកាម៉ែតឈ្មោលនៅ ពេលបង្កកំណើតបណ្ដាលឱ្យមានការជួបគ្នារវាងក្រូម៉ូសូមមានដើមកំណើតពីមេនិងក្រូម៉ូសូមមានដើមកំណើតពីបា។ ដូចនេះ ក្នុងស៊ីកូតមាន អាឡែលពីរគឺ (Aa)។ តែអាឡែល A កំណត់ លក្ខណៈគ្រាប់លឿងលុបលើអាឡែលa កំណត់ លក្ខណៈគ្រាប់បៃតង។ ដូចនេះ អ៊ីប្រ៊ីតមានតែ លក្ខណៈគ្រាប់លឿងទេដែលលេចចេញឡើង។ អ៊ីប្រ៊ីតជំនាន់ទី 1(F1) មានលក្ខណៈដូចគ្នា ទាំងអស់ គឺគ្រាប់លឿង។

ម៉ង់ដែល សិក្សាពីការបញ្ជូនលក្ខណៈសភាពគ្រាប់ សណ្ដែកព័រ។ ពណ៌គ្រាប់សណ្ដែកមានទិដ្ឋភាព 2 គឹគ្រាប់ លឿងនិងគ្រាប់បៃតង។ ម៉ង់ដែល ធ្វើការបង្កាត់សណ្ដែក គ្រាប់លឿងពូជសុទ្ធ ជាមួយសណ្ដែកគ្រាប់បៃតងពូជ សុទ្ធ។ នៅជំនាន់ទី 1(F1) គាត់ទទួលបានសណ្ដែកគ្រាប់ លឿងទាំងអស់។ បន្ទាប់មកគាត់យកគ្រាប់លឿងអ៊ីប្រ៊ីត ជំនាន់ទី 1(F1)ទៅដាំ ហើយទុកឱ្យធ្វើស្វ័យបង្កកំណើត។ នៅជំនាន់ទី 2 គាត់សង្កេតឃើញថាមានគ្រាប់បៃតងមួយ ភាគលេចឡើងលាយឡំនឹងគ្រាប់លឿងបីភាគ។

យើងសិក្សាពីការបញ្ជូនលក្ខណៈពណ៌រោមកណ្ដុរ។
ពណ៌រោមកណ្ដុរមានទិដ្ឋភាព 2 គឺរោមពណ៌ប្រផេះ និង រោមពណ៌ស។ ក្នុងការបង្កាត់គេយកមេបាជាពូជសុទ្ធ។ ដើម្បីឱ្យបានឯកត្តៈជាពូជសុទ្ធចំពោះលក្ខណៈមួយ (ដូចជាកណ្ដុររោមប្រផេះពូជសុទ្ធ) គេបង្កាត់កណ្ដុរប្រផេះ ជាមួយគ្នាវា លុះបានកូនគេរើសយកតែកណ្ដុរប្រផេះមក បង្កាត់ជាមួយគ្នាទៀត។ គេធ្វើយ៉ាងនេះបន្តទៀត លុះត្រា តែនៅសន្តានក្រោយបានកូនប្រផេះទាំងអស់ទើបអាចចាត់ ទុកកណ្ដុររោមប្រផេះនេះថាជាពូជសុទ្ធបាន។ គេបង្កាត់ កណ្ដុររោមប្រផេះពូជសុទ្ធ ជាមួយកណ្ដុររោមសពូជសុទ្ធ មួយគូជាច្រើនសារជាមួយគ្នា គេទទួលបានកណ្ដុរប្រផេះ ទាំងអស់។ កណ្ដុរប្រផេះដែលជាលទ្ធផលនៃការបង្កាត់ នេះជាអ៊ីប្រ៊ីត គេហៅថាជាអ៊ីប្រ៊ីត (F1)។