មូលហេតុនៃការបែកបន្ទាយលង្វែក៖ • ព្រះរាជា សត្ថាទី១ ទៅជួយរំដោះក្រុងអយុធ្យាពិការត្រួតត្រារបស់ភូមា • សៀម រមិលគុណប្រើល្បិចបញ្ចូនសង្ឃមកយកការណ៍ និងប្រើល្បិចបាចប្រាក់ដូង • វិបត្តិផ្ទៃក្នុង រាជវង្សានុវង្ស នាម៉ឺនសព្វមុខមន្ត្រីនិងរាស្រ្ដមិនពេញចិត្តនិងព្រះសត្ថាទី១ • ប្រជារាស្រ្ដ នាំគ្នាកាប់ឆ្ការរបឬស្សី • សាមគ្គី ប្រជាជនគ្មានឯកភាពជាតិ។

ការបែកបន្ទាយលង្វែកផ្ដល់ផលវិបាក៖ • ប្រទេសធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ • ប្រទេសធ្លាប់ទៅជារដ្ឋភាពអាណាធិបតេយ្យ គ្រោះទុរភិក្សកើតពេញផ្ទៃប្រទេស • បាត់បង់ទឹកដីដូចជា ខេត្តចន្ទបុរី បស្ទឹមបុរី នគរាជសីមា បាត់ដំបង សៀមរាប ពោធិសាត់ • ប្រជារាស្រ្ដបាត់បងជំនឿលើព្រះរាជា(ក្សត្រឪ្យអង្គគ្មានទសពិធរាជធម៌)។

ដើម្បីបំផុសស្មារតីបង្រួបបង្រួមជាតិមេដឹកនាំឥណ្ឌូបនេស៊ីបានប្រើគំនិត៖ • ផ្សព្វផ្សាយគំនិតជាតិនិយម • ផ្សព្វផ្សាយលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • បង្កើតចលនាយុវជនជាតិនិយម។

ពួកហូឡង់បានគាប់សង្គត់ទៅលើចលនាជាតិនិយមដូចជា ៖ • ចាប់អ្នកជាតិនិយមដាក់គុក • បង្រ្កាបចលនាជាតិនិយមរបស់យុវជនឥណ្ឌូនេស៊ីយ៉ាងព្រៃផ្សៃ • បំបាត់វប្បធម៌ ប្រពៃណី ផ្សព្វផ្សាយសាសនាគ្រិស្ដ រើសអើងប្រពៃណីសម្បូរ ។

ឯករាជ្យពេញលេញបានមកដោយកត្តាដូចជា៖ • មានមគ្គុទេសក៏ដឹកនាំឈ្លានវៃ មានមាគ៌ានយោបាយត្រឹមត្រូវគឺលោកស៊ូកាណូ • ប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងផុសផុលក្នុងនយោបាយទាមទារឯករាជ្យ • ហូឡង់ព្រមប្រគល់ឯករាជ្យឪ្យឥណ្ឌូនេស៊ីដោយសារការគំរាមកំហែងដាក់លក្ខខណ្ឌរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើហូឡង់។ • ហូឡង់ ទទួលបានឯករាជ្យនៅថ្ងៃ១៧ សីហា ១៩៥០ (សៀវភៅចាស់១៩៤៩)។

លោក ស៊ីស្ដា ដេស្ដាំង បានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបារាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៤ ដល់ឆ្នាំ ១៩៨១។ លោកបានធ្វើកំណែទម្រង់ដូចជា ៖ • ផ្ដល់សិទ្ធិដល់ពលរដ្ឋនៅក្នុងការបោះឆ្នោត ចាបពីអាយុ១៨ ឆ្នាំឡើងទៅ • ផ្ដល់ស្វយ័តភាពក្រុងប៉ារីស ក្នុងបោះឆ្នោតជ្រើសរើសចៅ ហ្វាយក្រុងជាលើកដំបូង • ផ្ដល់ឯករាជ្យភាពដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានដូចជាវិទ្យុ កាសែត ទូរទស្សន៍ជាដើម។ • តម្លើងពន្ធដាទៅលើដីធ្លី និងអចលនវត្ថុ • បើកចំហឪ្យមានការលក់ដូរដោយសេរីនូវថ្នាំ ឪសថពន្យាកំណើត។

លោកស្រីម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្ដី អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ នៅឆ្នាំ១៩៨៣ និងនៅឆ្នាំ១៩៨៧ លោកស្រីមកពីគណបក្សអភិរក្សនិយម។ កត្តាដែលជម្រុញឪ្យលោកស្រីអាចជាប់ឆ្នោត ជាបន្ដបន្ទាប់មានដូចជា៖ • ធ្វើសង្រ្គាមជាមួយប្រទេស អាហ្សង់ទីន ដើម្បីកាន់កាប់កោះ ហ្វកឡិន ដែលសេះវិបត្តិដ៏រុំារ៉ៃ • ខួងប្រេងនៅលំហសមុទ្រខាងជើង ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំប្រេងចូលពីអារ៉ាប់ • កាត់បន្ថយការចំណាយលើក្រសួងមួយចំនួនដែលមិនចាំបាច់ដើម្បីកាន់បន្ថយអតិផរណា។ • រុះរើនយោបាយជាតូបនីយកម្មចោល ដោយប្រគល់កម្មសិទ្ធិផ្សេងឪ្យឯកជនគ្រប់គ្រងវិញ។

ការងារនៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានដូចតទៅ៖ • កុមារត្រូវធ្វើការងារតាមក្រុម ឬតាមកងកុមារ • មនុស្សវ័យចំណាស់ៗត្រូវមើលថែកុមារតូចៗ សត្វពានៈត្បាញកញ្រែ្ចងល្អី។ ល។ • យុវជនត្រូវរែកដី លើកប្រព័ន្ធភ្លឺ លើកទំនប់ ជីកប្រឡាយទឹក កាប់ឈើធ្វើផ្ទះ រានដីធ្វើចម្ការ ធ្វើស្រែ និងត្រូវបញ្ជូនទៅតាមការដ្ឋានផ្សេងៗតាមតម្រូវការដាក់ស្ដែងរបស់អង្គការ • កម្មករ កម្មការនី ដែលអង្គការទុកចិត្តត្រូវបញ្ជូនឪ្យធ្វើការនៅរោងចក្រនានានៅភ្នំពេញ។

អត្ថន័យនៃទង់ជាតិ និងសញ្ញាជាតិ នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានដូចតទៅ៖ + ទង់ជាតិ • ទង់ជាតិមានផ្ទៃពណ៌ក្រហម មានរូបប្រាសាទអង្គរវត្តកំពូល ៣ លឿងនៅចំកណ្ដាល • ពណ៌ក្រហមជានិមិត្តរូប នៃចលនាបដិវត្តន៍ ការប្រយុទ្ធមោះមុត អង់អាចក្លាហានក្នុងរំដោះជាតិ ការពារជាតិ និងកសាងជាតិកម្ពុជារបស់ប្រជាជន។ • ប្រាសាទអង្គរវត្តកំពូល ៣ពណ៌លឿនជានិមិត្តរូបនៃប្រពៃណីជាតិ និងប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាអ្នកស្ថាបនាប្រទេសឪ្យបានថ្ដុំថើ្កងរុងរឿង។ + សញ្ញាជាតិ • សញ្ញាជាតិមានប្រព័ន្ធភ្លឺស្រែ និងប្រឡាយទឹកជានិមិត្តរូបនៃកសិកម្មជឿនលឿនដែលមានរោងចក្រជានិមិត្តតរូបនៃកសិកម្មជឿនលឿន ដែលមានរោងចក្រ ជានិមិត្តរូបនៃឧស្សាហកម្ម ...

បន្ទាប់ពីឡើងកាន់អំណាចរួច ពួកខ្មែរក្រហមបានដាក់ឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជាថា កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។