គោលការណ៍ចំបង៥ប្រការដែលលើកស្ទួយសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ៖ ១. ត្រូវមានច្បាប់និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ ២. ត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវពេញលេញ ៣. មិនត្រូវមានបទល្មើស ៤. សិទ្ធិធ្វើនយោបាយ ៥. មានសិទ្ធិស្មើគ្នាចំពោះមុខច្បាប់ ។

យើងត្រូវធ្វើការវាស់វែងភាពពេញចិត្តនិងការងារដោយសម្គាល់លើ ការចូលរួមការងារ ការប្រត្តិការងារ ភាពអវត្តមានតិចតួចនិងលទ្ធផលការងារ ។

ក្នុងឋានៈជាអភិវឌ្ឍករ មាតាបិតាគប្បីដឹងថាត្រូវមានមុខងារ៣យ៉ាង គឺ ៖ • ប្រឹក្សា :ជាទីប្រឹក្សារបស់កូន • សិក្សាករ : ជាអ្នកផ្តល់ការសិក្សាឲ្យកូន • ឧបត្ថម្ភករ : ជាអ្នកឧបត្ថម្ភ និងសម្រួលកិច្ចការឲ្យកូនទាំងនេះដោយឈរលើពាក្យ «ជួយកូនឲ្យកូនអាចជួយខ្លួនឯងបាន« ។

បញ្ញាមានលក្ខណៈពិសេស ២គឺ៖ បញ្ញាត្រិះរិះ មានតែចំពោះមនុស្ស ពុំមានចំពោះសត្វឡើយ ។ បញ្ញាននេះដឹកនាំដោយគំនិត និងវិចារណញាណ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សចេះប្រមើលមើលឃើញនូវហេតុ នច្ច័យ និងអាចឲ្យមនុស្សយល់ចេះវិនិច្ច័យ ចេះវាយតម្លៃ និងចេះត្រិះរិះពិចារណា ។ បញ្ញាមិនត្រិះរិះ គឺមានចំពោះសត្វ ។ បញ្ញានេះកើតឡើងដោយមិនរិះគិតអ្វីទេ ពោលគឺ សត្វពុំបានពិចារណារកអត្ថគុណ អត្ថទោសពិសេសវាមិនយល់ទាំងពីគោលបំណងវាទៀតផង ។

សុជីវធម៌ជា ច្បាប់រស់នៅតាមនរបៀបមនុស្សប្រាំមួយប្រការ ៖ • ការស្តាប់ហេតុផលគួរមិនគួរ • ការស្គាល់ឋានៈខ្លួន និងអ្នកដទៃ • ការស្គាល់ប្រមាណជីវភាព • ការស្គាល់កាលសម័យ • ការស្គាល់ប្រជុំជន និងប្រជុំ • ការស្គាល់មិត្តសំឡាញ់ ។

ក. លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មានតាំងបុរាណសម័យមកម្ល៉េះដូចជាសម័យព្រះពុទ្ធជាដើម ។ ខ. ទស្សនៈ ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ទស្សនវិទូ មួយចំនួន ៖ • ព្រះពុទ្ធផ្តល់នូវមូលដ្ឋាន ៥ ប្រការ ក្នុងដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យគឺ ៖ ...

ខេត្តឧត្តរមានជ័យមានចំនួន ៤ស្រុក ១៧ឃុំ ៨៧ភូមិ ។

ការសិក្សាពិវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរអាចឪ្យអាចមាននចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ចំណេះអប់រំ និងចំណេះចេញរស់នៅក្នុងសសង្គមដូចជា ៖ ក. ចំណេះដឹង • អាចឪ្យយើងស្វែងយល់អំពីជំនឿ សាសនាទំនៀមទំលាប់ការរីកចម្រើនក្នុងសង្គម • ប្រព័ន្ធផ្សព្បផ្សាយ វិទ្យុ ទុរទស្សន៍ អ៊ីធឺណិត ទូរស័ព្ទ • អភិវឌ្ឍន៍ការអប់រំ អាចឪ្យយើងយល់ដឹង សីលធម៌ គុណធម៌ កីឡា របាំប្រពៃណី ល្បែងប្រជាប្រិយកម្សាន្ដ…។ ខ. ចំណេះធ្វើ • មុខរបរវិជ្ជាជីវៈអាចឪ្យយើងស្វែងយល់ ...

ដែលហៅថាច្បាប់ គឺជានិយមជាកាតព្វកិច្ចចាំបាច់បំផុតរបស់មនុស្ស សម្រាប់ការការពារសិទ្ធិ និងសេរីភាពដែលធម្មជាតិបានសម្រិតសម្រាំងដើម្បីជីវិតរស់នៅនៃសត្វលោកទូទៅ ។