ក្នុងមួយឆ្នាំអាស៊ានបើកកិច្ចប្រជុំចំនួន២ដងគឺ ៖ • លើកទី១ ជាកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន • លើកទី២ ជាកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ាន។

សមាគមន៍អាស៊ានមាន១០ប្រទេស៖ • ព្រះរាជាណាចក្រថៃឡង់ដ៏ • សាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន • សហព័ន្ធម៉ាឡេស៊ី • សាធារណរដ្ឋឥណ្ឌូនេស៊ី • សាធារណរដ្ឋសឹង្ហបុរី • សាធារណណេដារុយសាឡឹម • សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមរៀតណាម • សហព័ន្ធមីយ៉ាន់ម៉ា • សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ • ព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជា។

បានជាកម្ពុជាចាំបាច់ស្វែងរកកិច្ចការពារពីបារាំងដោយចុះសន្ធិសញ្ញាអាណាព្យាបាលជាមួយបារាំងព្រោះ៖ • ប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែចុះខ្សោយទៅៗ និងមានវិបត្តិផ្ទៃក្នុង • សៀម និងយួន ប៉ុនប៉ងលេបត្រជាក់ទឹកដីខ្មែរដោយយកទន្លេមេគង្គ ធ្វើជាព្រុំប្រទល់នៃប្រទេសទាំងពីរ • កម្ពុជាចង់បានមហាអំណាចអឺរ៉ុបពណាមួយ(បារាំង) មកជួយការពារទឹកដី ពូជសាសន៍ខ្មែរ។

ពណ៌នានយោបាយអព្យាក្រឹត្យនៅក្នុងរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយម(ឆ្នាំ១៩៥៣-១៩៧០)៖ មូលហេតុបណ្ដាលឪ្យកម្ពុជាអនុវត្តន៍នយោបាយអព្យាក្រឹត្យ ៖ • អនុវត្តន៍សេចក្ដីសម្រេចរបស់សន្និសីទក្រុងហ្សីណែវឆ្នាំ១៩៥៤ ដែលស្នើរដោយសូវៀតនិងចិន • កម្ពុជាចង់អស់បានមហាអំណាចអឺរ៉ុបណាមួយ(បារាំង)មកជួយការពារទឹកដី ពូជសាសន៍ខ្មែរ។ ដើម្បីពង្រីងនយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបបសង្គមរាស្រ្ដនិយមបាន ៖ • ១៨ មីនា ១៩៥៤ ក្នុងដំណើរទស្សកិច្ចនៅឥណ្ឌា សម្ដេចនរោត្តម សីហនុ បានចុះហត្ថលេខាជាមួយលោក នេរុ លើសេចក្ដីប្រកាសរួមមួយ គឹការរួមរស់មួយគ្នាដោយសុខសន្ដិភាព • ១៨-២៤មេសា ១៩៥៥ ក្នុងសន្និសីទកំពូលនៃប្រជាជាតិសអាស៊ី-អាហ្រិ្វក នាទីក្រុងបានឌុងព្រះអង្គបានប្រកាសពីគោលនយោបាយអព្យាក្រឹតនិងបានរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសន្ដិភាព • ១៤ ធ្នូ ...

អត្តសញ្ញាណ ឬ បាវចនារបស់អាស៊ាន គឺមានពាក្យថា ៖ “ចក្ចុវិស័យមួយ អត្តសញ្ញាណមួយ សហគមន៍មួយ” ។

សសរស្ដម្ភឬ សហគមន៍ “អាស៊ាន” មាន ៣ គឺ ៖ • សហគមន៍សន្ដិភាពសុខនយោបាយអាស៊ាន(APSC) • សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន (ACE) • សហគមន៍សង្គមវប្បធម៌អាស៊ាន (ASCC)។

ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន ឬម្ចាស់ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានបានចំនួន ២ដងរួចហើយគឺ៖ • លើកទី១ នៅឆ្នាំ២០០២ (កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី៨) • លើកទី២ នៅឆ្នាំ ២០១២ (កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី២១)។

មុននឹងចូលជាសមាជិកអាស៊ាន សមាជិកទាំងអស់ ត្រូវឆ្លងកាត់៣ដំណាក់កាលជាមុនសិនរួមមាន ៖ • ដំណាក់កាលទី១ ឋានៈជាភ្ងៀងពិសេស • ដំណាក់ទីកាលទី២ ឋានៈជាអ្នកសង្កេតការណ៍ • ដំណាក់កាលទី៣ ក្លាយជាសមាជិកផ្លូវការ។

អាស៊ានមានសមាជីកពេញសិទ្ធិ និងមិនពេញសិទ្ធិសរុបទាំងអស់មាន១២ប្រទេស រួមមាន៖ • សមាជិកពេញសិទ្ធិ មាន១០ប្រទេសគឺ សមាជិកអាស៊ានទាំង១០ (កម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ហ្វីលីភីន ឥណ្ឌូនេស៊ី ព្រុយណេ ភូមា និងឡាវ) • សមាជិកមិនពេញសិទ្ធិ មាន២ ប្រទេសគឺ ទីម័រខាងកើត និងប៉ាពួហ្គីណេថ្មី។

ប្រទេសអាស៊ានដីគោកនិងអាស៊ានដីកោះមានដូចខាងក្រោម៖ • អាស៊ានដីគោក មានប្រទេសកម្ពុជា ថៃ ឡាវ ភូមា និងវៀតណាម • អាស៊ានដីកោះ មានប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ហ្វីលីភីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងព្រុយណេ។