របបសង្គមរាស្រ្តនិយមចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ ១៩៥៥ ដល់ ១៩៧០ ។

ដើម្បីអោយប្រជាជននៅប្រទេសជឿនលឿនមានអាយុវែងគឹត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាដូចជា៖ • សុខាភិបាល • សិក្សាធិការ • ការថែទាំងបរិស្ថានធម្មជាតិបានល្អ ។

មូលហេតុដែលនាំឱ្យផ្ទុះសង្គ្រាមបំបែករដ្ឋនិងផលរបស់វា គឺកើតមានឡើងអំពីបញ្ហាពួកស្បែកខ្មៅ ដោយ ៖ • ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៨៥០នៅរដ្ឋប៉ែកខាងជើងមានចលនាប្រឆាំងមិនឱ្យមានរបបទាសភាពនៅប៉ែកខាងត្បូងប៉ុន្តែរដ្ឋប៉ែកខាងត្បូងមិនព្រមធ្វើតាមសំណើពួកខាងជើងដោយខ្លាចបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ ពីព្រោះមុខរបរគេទីពឹងដាច់ខាតលើពួកស្បែកខ្មៅ ។ • នៅឆ្នាំ១៨៦០លោកអាប្រាហាមលឹងកូលមានគំនិតប្រឆាំងនឹងរបបទាសភាពបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក • ការគាបសង្កត់បានជំរុញឱ្យរដ្ឋទាំង១១នៅប៉ែកខាងត្បូងបំបែកចេញពីរដ្ឋសហព័ន្ធដោយបង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញមួយដឹកនាំដោយប្រធានាធិបតីថ្មីឈ្មោះ ចេសផឺសុនដាវីស ។ លទ្ធផលនៃសង្រ្គាមបំបែករដ្ឋគឺ • បានចំណាយជីវិតមនុស្ស៦សែននាក់ • បន្សល់ទុកនៅទីក្រុងដែលខ្ទេចខ្ទាំ • ខូចខាតចំការដំណាំធំៗ • ពួកម្ចាស់ចំការធំៗ នៅប៉ែកខាងត្បូងត្រូវវិនាសទ្រព្យសម្បត្តិធ្លាប់ខ្លួនក្រ • ទាសករស្បែកខ្មៅត្រូវគេដោះលែងឱ្យមានសេរីភាព ។