រៀបរាប់ប្រាសាទតាមរចនាបថនីមួយៗ ៖ + រចបថបភ្នំដា ស.វទី១ ដល់ស.វទី៥ + រចនាថបសម្បូរណ៍ គ.ស៦១៥ ដល់៦៥០ ពាក់កណ្ដាលទី១ នៃស.វី៧រួមមានប្រាសាទ • ប្រាសាទភ្នំធំ • ប្រាសាទដំបងដែក + រចនាបថព្រៃក្មេង គ.ស ៦៣៥ ដល់ ៧០០ • ប្រាសាទព្រៃក្មេង • ប្រាសាទស្វាយព្រាហ្មណ៍ • ប្រាសាទភ្នំបាសិត • ប្រាសាទអណ្ដែត ។

ការសិក្សាវប្បធម៌ អរិយធម៌ គឺធ្វើឲ្យកូនខ្មែរយើងស្គាល់ពីប្រភពលក្ខណៈ និងតម្លៃនៃវប្បធម៌ដេលជាដួងព្រលឹងរបស់ខ្មែរឲ្យបានច្បាស់លាស់ ។ ការដឹង ការស្គាល់អរិយធម៌ខ្មែរបានច្បាស់លាស់ ធ្វើឲ្យកូនខ្មែរមានមោទភាពចំពោះជាតិ ពោលគឺ អត្តសញ្ញាណជាតិ ឧត្តមគតិជាតិរបស់កូនខ្មែរយើង ។ តើឧត្តមគតិជាតិ និងអត្តសញ្ញាណជាតិជាអ្វី ?

បានជាគេពោលថា វប្បធម៌លូតលាស់ដោយសារការអប់រំបញ្ញាពីព្រោះ ៖ • បញ្ញាស្ថិតនៅត្រង់ខួរក្បាល ដែលក្លាយទៅជាទីបញ្ជាការគ្រប់គ្រង់សកម្មភាពរបស់មនុស្ស ។ • ការអប់រំ ការបណ្តុះបណ្តាលចំណេះដឹង បញ្ញានិងគុណធម៌ជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការលូតលាស់លើគ្រប់វិស័យ ។ • ការអប់រំបញ្ញាធ្វើឲ្យមនុស្សចេះគិត ត្រិះរិះពិចារណាវែកញែក វិភាគ ថ្លឹងថ្លែង ដើម្បីឈានទៅរកគំនិតច្នៃប្រឌិតប្រកបដោយវិចារណញាណ ។

អាយុជីវិតអាចរស់បាន ឬបាត់បង់គឺស្ថិតនៅត្រង់វប្បធម៌របស់ជាតិនោះ ហេតុនេះហើយបានជាគេនិយាយថា វប្បធម៌ជាព្រលឹងជាតិ បើវប្បធម៌រលំជាតិរលាយ វប្បធម៌ពណ្ណរាយជាតិរុងរឿង ។ វប្បធម៌ សំដៅដល់ការបណ្តុះបណ្តាយ ចំណេះវិជ្ជា ប្រាជ្ញាស្មារតី ឲ្យបានលូតលាស់ចម្រើនតាមវិទ្យាសាស្រ្ត ឬសិល្បៈផ្សេងៗ ។ ឯប្រលឹងជាតិ បានដល់អាយុជីវិតរបស់ប្រជាជន និងមាតុភូមិរបស់ខ្លួនហើយវប្បធម៌ជាមែកធាងរបស់អរិយធម៌ ដេលក្នុងនោះមាននៅភាសានិយាយ ទស្សនវិជ្ជា អក្សរសាស្រ្ត អក្សរសិល្ប៍ ជំនឿសាសនា ប្រពៃណី ទំនៀមទំម្លាប់ របៀបរបបរស់នៅ ...

ទេសចរណ៍ត្រូវបានគេបែងចែកជា៤ប្រភេទ គឺ ៖ • ទេសចរណ៍ធម្មជាតិ • ទេសចរណ៍វប្បជាតិ • ទេសចរណ៍កែច្នៃ • និងទេសចរណ៍ជំនួញ ។

គ្រូ ជាជនគំរូដល់មហាជនគ្រប់រូប និងគ្រប់ឥរិយាបថ ទាំងដេក ដើរ ឈរ អង្គុយ និយាយស្តី ។ ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ យើងត្រូវកសាងមនុស្សពេញលេញ ដែលមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ គ្រប់ផ្នែកព្រមគ្នាដោយតុល្យភាពរវាង ប្រាជ្ញា ស្មារតី សញ្ចេតនា និងរូបរាងកាយ ពោលគឺ ពលរដ្ឋដែលមានលក្ខណៈថ្នៃថ្នូរ មានចំណេះដឹង បំណិន បទពិសោធន៍ ចេះអធ្យាស្រ័យ សហការ សាមគ្គីភាព ...

ផលប្រយោជន៍បានមកពី វិស័យទេសចរណ៍មានពីរ ដូចជា ៖ ក. ផលប្រយោជន៍នៃទេសចណ៍ អន្ដររជាតិ • បង្កើតចំនូចនិងការផ្លាស់ប្ដូរជាមួយបរទេស • បង្កើតអាជីពដោយផ្ទាល់ មួយក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍ និងដោយប្រយោលក្នុងបណ្ដាផ្នែកក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវា • វិភាគទានដល់ចំណូលរដ្ឋ • ជួយទទួលខុសត្រូវលើ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដែលប្រើប្រាស់ដោយគមនាគមនទាំងមូល • ជំរុញការពង្រឹកមែកធាង សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗទៀត ដូចជាវិស័យកសិកម្ម សិប្យកម្ម ជលផល… ។ ល ។ • ជួយរក្សាប្រពៃណី វប្បធម៌ ...

ខ្លឹមសារនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ឆ្នាំ២០០០ ដើម្បីសន្តិភាព វប្បធម៌អហឹង្សារួមមាន ៖ • គោរពជីវិតមនុស្ស : គោរពជាតិ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជនគ្រប់រូបដោយគ្មានការរើសអើងពូជ សាសន៍ ឬគំនិតអគតិ ។ • បដិសេដអំពើហិង្សា : ប្រកាន់យកវិធីអហិង្សា ច្រានចោលរាល់អំពើហិង្សាគ្រប់ប្រភេទរួមមាន អំពើកេងប្រវ័ញ្ខលើរាងកាយ អំពើរំលោភបំពានលើផ្លូវ ភេទការគាបសង្កត់ផ្លូវចិត្ត ការគាបសង្កត់សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម ជាពិសេសចំពោះជនដែលគ្មានលទ្ធភាព ការពារខ្លួនឯង និងជនងាយរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារអំពើរំលោភបំពានទាំងនេះ ។ តួយ៉ាងដូចជា ជនក្នុងវ័យជំទង់ ...

ការអប់រំបែងចែកជា៣ភូមិសិក្សាដូចជា ៖ បឋមសិក្សា មធ្យមសិក្សា និង ឧត្តតសិក្សា និង២ ប្រភេទគឺចំណេះដឹងទូទៅ និបងជំនាញវបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈ ។

ដើម្បីបង្កើតឲ្យមានវប្បធម៌សន្តិភាពគឺ ត្រូវ៖ • យល់ដឹងឲ្យបានច្បាស់លាស់ពីសង្គមហួស សម័យ និងប្រពៃណីពិតប្រាកដ • សម្រុះសម្រួលរវាងប្រពៃណី និងវប្បធម៌ដោយរួមបញ្ចូលទាំងការគោរពភាពថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សជាតិ • យល់ដឹងថាច្បាប់ធ្វើឲ្យមានសេរីភាពហើយ សេរីភាពគ្មានការសង្កត់សង្កិន • ដោះស្រាយជម្លោះនានាដោយសន្តិវិធី តាមបែបអាជ្ញាកណ្តាលគឺ ប្រកាន់ជំហរ ឧបេក្ខា • ជំនះការភ័យខ្លាចក្នុងអតីតកាលដោយក្តាប់ឲ្យបាននូវអំពើហិង្សាគ្រប់រូបភាព • វិលមករកសាមគ្គីភាពពិតៗ ហើយជម្រុញឲ្យសង្គមធ្វើដំណើរទៅរកវប្បធម៌សន្តិភាព ។