ប្រសិនប្រទេសជាតិមានមេដឹកនាំល្អប្រសើរនាំឪ្យសង្គមជាតិនោះទទួលបាន ដូចជា ៖ • ប្រជាជនមានសិទ្ធិសេរីភាព គ្រប់គ្រាន់ទាំងការបញ្ចេញមតិ សេរីភាពខាងជំនឿ សាសនា ការអប់រំ នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច • ប្រជាជនរស់នៅក្នុងថ្លៃថ្នូរ មានកិត្តិយស មានសេចក្ដីសុខសន្តិភាព និងសុភមង្គល • ប្រជាជនមានការងារធ្វើ មានអាហារបរិភោគមានទីជម្រកនិងសំលៀកបំពាក់គ្រប់គ្រាន់ • ប្រជាជនមានការអប់រំប្រកប ដោយគុណភាពមានចំណេះដឹង ព្រមទាំងចំណេះធ្វើ • សង្គមប្រកបដោយនីតិរដ្ឋ • សង្គមមានការរីកចម្រើននិងអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សលើគ្រប់វិស័យ • សង្គមមានសិន្តិសុខ មានសុខមាលភាព ។

គោលការណ៍ខ្នាតគំរូអន្ដរជាតិដើម្បីឪ្យប្រជាធិបតេយ្យមានលក្ខណៈពេញលេញដូចខាងក្រោម ៖ ១. ការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ ប្រជាពលរដ្ឋមិនត្រឹមតែមានសិទ្ធិទេ ថែមទាំងមានកាតាព្វកិច្ចទៀតផងដែរ ។ ការរួមចំណែករបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមវប្បធម៌ រួមមានការបោះឆ្នោត ការឈរឈ្មោះឪ្យគេបោះឆ្នោតការចូលរួមប្រជុំបញ្ចេញមតិការបង់ពន្ធដា ការប្រព្រឹត្តិតាម ច្បាប់និងការឃ្លាំមើលការប្រព្រឹត្តិតាម ច្បាប់ និងការឃ្លាំមើលការប្រព្រឹត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីជួយកែលំហរលលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ។ ...

ប្រជាពលរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ច និង ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការរស់នៅក្នុងសង្គមដូចជា ៖ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់ចរាចរណ៍ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ៗត្រូវគោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ដើម្បីដូចជា ៖ • ការពារសុវត្តិភាពដល់ អ្នកធ្វើចរាចរណ៍គឹភាពសុខសាន្ដជាសាធារណៈ និងរបៀបរៀរយសង្គម • ការពារផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់ខ្លួន • គោរពសិទ្ធិមានកម្មសិទ្ធិរបស់អ្នកដទៃ កាតព្វកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះច្បាប់សង្គម ច្បាប់គឺជាបញ្ញត្តិ មានភាពទៀងទាត់ត្រឹមត្រូវកើតឡើងដោយឆន្ទៈ ប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាពលរដ្ឋភាគច្រើនដើម្បី ការពារផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋ និងអាជ្ញាធរដែលជាបុត្រធីតារបស់រដ្ឋត្រូវមានកាតព្វកិច្ចប្រតិបត្តិច្បាប់នោះដោយសេចក្ដីពេញចិត្ត ។ ជំពូកទី៣ នៃច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងពីសិទ្ឌិនិងករណីកិច្ច្របស់ប្រជាពលរដ្ឋ និងរដ្ឋាភិបាលដេលត្រូវបំពេញជាចាំបាច់ ...

គ្រូចំណាយត្រូវវិនិច្ឆ័យលើចំណុចខដូចជា ៖ • លក្ខណៈសម្បត្តិ អាកប្បកិរិយា សីលធម៌ គុណធម៌ ខន្ដី ព្យាយាម • កម្រិតវប្បធម៌ទូលំទួលាយ • មានចំនេះដឹងវិទ្យាសាស្រ្ដ • មានគំនិតប្រកបដោយការច្នៃប្រឌិត • វិធីសាស្រ្ដល្អ កិច្ចតែងការបង្រៀនកំណតវត្ថុបំណងច្បាស់លាស់ • មានមនសិការរវិជ្ជាជីវៈខ្ពស់ • មានសម្ភារៈក្នុងការបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់ • មានប្រជាធិបតេយ្យក្នុងខ្លួន • មានការស្រាវជ្រាវពីអ្វីដេលថ្មី • ចេះជួយកេលម្អ និងវាយតម្លៃលលទ្ធផលការសិក្សាដល់សិស្ស • មានទំនាក់ទំនងល្អមួយអ្នករួមការងារ ។

ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរដែលមានសិទ្ធិ និងមានបំណងឈរឈ្មោះជាបេក្ខជនបោះឆ្នោត តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម ៖ • មានសញ្ជាតិខ្មែរពីកំណើត • មានអាយុ២៥ឆ្នាំឡើងទៅគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត • មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត • ស្នាក់នៅអចិន្រៃ្តយ៌ក្នុង ព្រះរាជណាចក្រកម្ពុជាយ៉ាងតិចមួយឆ្នាំគិតដល់ថ្ងៃបោះឆ្នោត ។

លក្ខណៈពិសេសនៃការគ្មានរបៀបរៀបរយ នៅក្នុងសង្គមមានដូចជា ៖ • បទឧក្រិដ្ឋជាអំពើខុសច្បាប់សង្គម • ការធ្វើឪ្យកង្វក់ • ភាពគ្មានរបៀបរៀបរយ នៃទង្វើយុវភាពដូចជាជិះម៉ូតូទទឹងទទែងពេញផ្លូវជាដើម • តំបន់រស់នៅរបស់ប្រជាជនក្រីក្រ • ការប្រព្រឹត្តិ លើ្មស ល្បែងស៊ីសង ពេស្យាចារ សុំទាន និងជំងឺការកំសាន្តបារ ឬ ក្លឹបរាត្រី ។

ឥទ្ធិពលព្រហ្មញ្ញសាសនាមកលើសង្គមខ្មែរ និងសីលធម៌ ៖ ព្រហ្មញ្ញសាសនា មកលើសង្គមខ្មែរ និងសីលធម៌តាមរយៈប្រវត្តិសាស្រ្ដ យើងបានដឹងរួចរាល់ហើយថា ព្រហ្មមញ្ញសាសនាបានចាក់ឬស នៅក្នុងសង្គមខ្មែរនិងសីលធម៌តាមរយៈប្រវត្តិសាស្រ្ដ យើងបានដឹងរួចរាល់ហើយថា ព្រហ្មញ្ញសាសនាបានចាត់ឬស នៅក្នុងសង្គមខ្មែរយើងតាំងពីស.វទី១នៃគ.សម្លេះមក ។ ហើយវាចេះតែមានការសវវិត្តរីកចរើនរហូតដល់សម័យកាលវវិត្តរីកចំរើនរហូតដល់សម័យអង្គរដែលជាសម័យកាដលមួយដ៏សែនរុងរឿងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ដខ្មែរ ។ ឥទ្ធិពលព្រហ្មញ្ញសាសនាបានសេសសល់ ជាភស្តុតាងសំរាប់ឪ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយយកមកសិក្សា ។

អរិយធម៌ខ្មែរមានលក្ខណៈដូចជា ៖ • លក្ខណៈជាតិ គឺ ជាលក្ខណៈស្ថិតស្ថេររបស់ប្រទេសជាតិដេលមានទំនៀមទំលាប់ សាសនា ជំនឿ បវេណី សិល្បៈ ប្រវត្តិសាស្រ្ដ ទឺកដី និងប្រជាជន ។ ឥទ្ធិពលដែលមិនសមស្របទៅតាមទំនៀមទំលាប់របស់ជាតិត្រូវទាត់ចោល ។ • លក្ចណៈសំយោគ គឺជាលក្ខណៈដែលសម្របតាមការប្រែប្រួលក្នុងសង្គម ។

ការផ្ដល់សេវាសាធារណៈមានគោលដៅ បំរើប្រជាបលរដ្ឋឪ្យកាន់តែប្រសើរឡើងមានន័យថា រដ្ឋបាលត្រូវធ្វើដូចជា ៖ • ធានាភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលយកការប្រើប្រាស់ ផ្ដល់ពត៌មានគ្រប់គ្រាន់ ច្បាស់លាល់ និងងាយយល់ កាត់បន្ថយការិយាល័យធិបតេយ្យ និងនីតិវិធី ស្មុគស្មាញ សំដៅកាត់បន្ថយការលំបាករបស់អ្នកប្រើប្រាស់សេវាលើអ្នករត់ ការក្រៅផ្លូវការ ។ • ផ្ដោតទៅលើតម្រូវការជាក់ស្ដែងរបសដ់អ្នកប្រើប្រាស់ កន្លងមកមន្ដ្រីរាជការ ក្នុងឥរិយាបថ ជាអ្នកគ្រប់គ្រង់បានកំណត់ ជាំស្រេចនូវប្រភេទ សេវាដែលត្រូវផ្ដល់ជូនអ្នកប្រើប្រាស់ ទោះជាសេវាមួយចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់មិនត្រូវការក៏ដោយ ។ ប៉ុន្ដែសក្នុងឥរិយាបថជាអ្នកផ្ដល់សេវាគឺ ត្រូវកំណត់ប្រភេទសេវាទៅតាមតម្រូវការរបស់ទីផ្សារ និងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់វិញ ...

គណបក្សបយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានចំនួន ២ គឹ គណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ និង គណបបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយគណបក្សនីមួយៗប្រមូលផ្ដុំដោយមាន ៖ • ចំពោះគណបក្សសាធារណៈរដ្ឋប្រមូលផ្ដុំដោយពួកពាណិជ្ជករធំៗ និងពួកម្ចាស់កសិដ្ឋាន • គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រមូលផ្ដុំដោយពួក បញ្ញាវ័ន្ដ និយោជិក កម្មករ និងជនជាតិភាគតិច ដែលនៅតាមីក្រុងធំៗ មានជនជាតិអៀកឡង់ អ៊ីតាលី និងពួកស្បែកខ្មៅ ។