ដែលហៅថា កាយរូបារម្មណ៍ គឺជារូបារម្មណ៍ដែលកើតចេញពីពាក្យពេចន៍ ឃ្លោងឃ្លា ប្រយោគ របស់អ្នកនិពន្ធទាក់ទង់ជាមួយនឹង តួកាយសម្ជស្ស សាច់ស្បែកដោយបញ្ជូននូវលក្ខណៈសិល្បៈរស់រវើកធ្វើឲ្យអ្នកអាន អ្នកស្តាប់មានអារម្មណ៍ហាក់ដូចជារូបរាងរបស់ខ្លនកំពុងតែទទួលរងការប៉ះពាល់ផ្លូវកាយនោះដោយផ្ទាល់ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ អង្អែលត្រង់ណា រំភើបមំសា ...

ទណ្ឌកម្មក្នុងច្បាប់ស្តីពីការអប់រំមាន ៖ • ការបង្កើតគ្រឹះស្ថានសិក្សាដោយគ្មានអាជ្ញាប័ណ្ណ ពិន័យអន្តរការណ៍ ២ លានទៅ ១០លាន (មិនរាងចាលទ្វេដង) ប្រើប្រាស់ប្រភេទគ្រឹះស្ថានសិក្សាមិនសមស្របដូចគ្នាពិន័យ អន្តរកាល ១លានដល់៥លាន (មិនរាងចាលទ្វេដង) ឬត្រូវព្យួរបណ្តោះអាសន្ន ឬដកហូតអាជ្ញាប័ណ្ឌអប់រំ • បទលើសពាក់ព័ន្ធនិងការផ្តល់វិញ្ញាប័នបត្រឬសញ្ញាបត្រផ្តន្ទាទោសពិន័យប្រាក់ ២លាន ទៅ៦លាន និងដាក់គុកពី១ឆ្នាំ ទៅ ៣ឆ្នាំ • ការបន្លំក្នុងការប្រឡងសាមីជន ឬជនណាប្រឡងជំនួសពិន័យអន្តរកាលពី១លាន ទៅ៥លាន (បើមិនរាងចាលទ្វេដង)និងព្យួរមិនឱ្យចូលប្រឡងក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំ ឬមិនឱ្យប្រឡងតែម្តងចំពោះដែលប្រឡងជំនួសឬបន្លំគ្រប់រូបភាពផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ជាធរមាន

ដែលហៅថា គ្រូបង្រៀនគឺ ៖ • គ្រូបង្រៀនសំដៅដល់ បុគ្គលិកបង្រៀននៃបុគ្គលិកអប់រំនៅគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈនិងគ្រឹះស្ថានសិក្សាឯកជនដែលមានអាជ្ញាប័ណ្ណអប់រំត្រឹមត្រូវ • សំដៅដល់មន្ត្រីដែលកំពុងបម្រើការក្នុងវិស័យអប់រំ និងបានឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលគរុកោសល្យទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងទទួលបន្ទុកវិស័យអប់រំ និងសាស្រ្តាចារ្យដែលបម្រើការនៅឩត្តមសិក្សា ។

ដែលហៅថា សីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ គឺជាសីលធម៌ដោយឡែកសម្រាប់អ្នកដែលត្រូវចូលរួមបំពេញមុខងារអ្វីមួយក្នុងសង្គម ។ នៅក្នុងសង្គមនីមួយៗមានសីលធម៌ដោយឡែកៗសម្រាប់សង្គមនោះ ។ ឯក្នុងមុខរបរនីមួយៗក៏មានសីលធម៌ពិសេសសម្រាប់មុខរបរនោះដែរ ។ ដូចនេះមន្រ្តីរាជការដែលប្រកបមុខរបរអ្វីមួយត្រូវតែមានការយល់ដឹងពីសីលធម៌ដែលទាក់ទងដល់មុខរបរនោះ ។

ដើម្បីឱ្យគ្រូបង្រៀន ឬបុគ្គលិកអប់រំមានមនសិការវិជ្ជាជីវៈត្រូវមានគុណសម្បត្តិដូចខាងក្រោម ៖ • មាននិយ័តភាពក្នុងការងារ • មានភាពវាងវៃនិងគំនិតច្នៃប្រឌិត • គំនិតចង់ធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើននិងកាន់តែល្អជាមុន • មានចិត្តចង់បំពេញការងារ • មិនខ្ជីខ្ជាធ្វើឱ្យតែរួចពីដៃ ។

ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ចាំបាច់ត្រូវមានសមត្ថភាពគរុកោសល្យ ៖ • មានសមត្ថភាពក្នុងការបង្ហាត់បង្រៀន • មានសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងថ្នាក់រៀន • មានសមត្ថភាពក្នុងការអប់រំ • មានសមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹងពីលក្ខណៈដោយឡែករបស់សិស្ស • មានសមត្ថភាពឈរលើភាពយុត្តិធម៌និងសមត្ថភាពម្ចាស់ការ • មានសមត្ថភាពបង្កបរិយាកាសរីករាយក្នុងសាលារៀន • មានសមត្ថភាពយកចិត្តទុកដាក់លើសុខទុក្ខរបស់អ្នកសិក្សា • មានសមត្ថភាពប្រែក្លាយឯកសារ • មានសមត្ថភាពទំនាក់ទំនងរវាងគ្រូនិងសិស្ស និងគ្រូជាមួយសហការី ។

ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ ចាំបាច់ត្រូវមានគុណសម្បត្តិដូចជា ៖ • គុណសម្បត្តិរូបរាងកាយ ឬកាយសម្បទាគ្រប់គ្រាន់សមរម្យ • គុណសម្បត្តិសីលធម៌ ឬសីលសម្បត្តិ និងគរុកោសល្យ • គុណសម្បត្តិផ្នែកបញ្ញា និងចិត្តវិទ្យា ។

បង្រៀនត្រូវមានវប្បធម៌ជ្រៅជ្រះ ។ ហេតុអ្វីចាំបាច់មានធាតុនេះ ? ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ គឺជាពលករខួរក្បាលប្រើបញ្ញាស្មារតីក្នុងការអនុវត្តការងារផ្ទាល់ខ្លួន ដូចនេះគ្រូបង្រៀនត្រូវមានវប្បធម៌ជ្រៅជ្រះ ។ បានជាចាំបាច់ត្រូវមានធាតុទាំងនេះ ព្រោះ ៖ • វប្បធម៌ជាគន្លឹះនៃការបង្រៀន និងអប់រំ • វប្បធម៌ជាលក្ខខណ្ឌនៃសីលធម៌ និងប្រសិទ្ធភាពក្នុងការអប់រំ • វប្បធម៌អាចសម្រួលដល់ទំនាក់ទំនងសង្គម…។

ក្នុងនាមជាគ្រូបង្រៀនម្នាក់ ត្រូវតែមានករណីយកិច្ចមិនប្រតិបត្តិចំពោះខ្លួនឯងដូចជា ៖ • ធ្វើប្រជាភិថុតចំពោះអ្នកសិក្សាឡើយ (មាត្រា១១) • ផ្សព្វផ្សាយអំពីការវិនិច្ឆ័យ វិន័យរដ្ឋបាលបុគ្គល នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានអប់រំក៏ដូចជាក្នុងមជ្ឈដ្ឋានសាធារណៈឡើយ(មាត្រា១១) • ផ្សំគំនិតប្រព្រឹត្តអំពើទាំងឡាយណាដែលធ្វើឱ្យខូចប្រយោជន៍អ្នកសិក្សាក្នុងសេវាអប់រំឡើយ(មាត្រា១២) • ដាក់ទណ្ឌកម្មខាងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តដែលនាំឱ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកសិក្សាទេ(មាត្រា១២) • គ្រូបង្រៀនមិនត្រូវរៃអង្គាសប្រាក់ ឬប្រមូលប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ ឬធ្វើអាជីវកម្មនានាក្នុងថ្នាក់រៀនឡើយ(មាត្រា១៣) • ប្រកបមុខរបរផ្សេងក្នុងបរិវេណគ្រឹះស្ថានសិក្សា (មាត្រា១៣) • ប្រព្រឹត្តអំពើទាំងឡាយណាដែលធ្វើឱ្យអាប់ឳនដល់កិត្តិយស និងវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន (មាត្រា១៤) • ផ្តល់ការសម្រួលគ្រប់បែបយ៉ាងដែលនាំឱ្យខ្លួនធ្វើខុសច្បាប់ និងបទបញ្ជាឡើយ (មាត្រា១៤) ។

ក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ គឺជាវិធាន ឬជាបទបញ្ជាសម្រាប់ឱ្យបុគ្គលិកអប់រំទាំងអស់មានសេចក្តីស្មោះត្រង់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ការតាំងខ្លួនធ្វើជាម្ចាស់លើខ្លួនឯង ភាពទន់ភ្លន់សុភាពរាបសារ ការឱ្យតម្លៃគ្នាទៅវិញទៅមក