បានជាសហភាពសូវៀតមិនជួយសង្រ្គោះប្រទេសប៉ូឡូញឪ្យទាន់ពេលវេលាពីក្រញាំដៃអាឡឺម៉ង់ព្រោះ ៖ • អាឡឺម៉ង់ននិងសូវៀតបានចុះសន្ធិសញ្ញាជាសម្ងាត់ដើម្បីបែងចែកទឹកដីប៉ូឡូញ • អាឡឺម៉ង់បានល្មើសរំលោភឯករាជ្យនៃប្រទេសប៉ូឡូញដែលស្ថិតនៅដក្រោមការធានសអះអាងនៃពួកមហាអំណាច • នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤១ អាឡឺម៉ង់បានលើកទ័ពចូលលុកសហភាពសូវៀត ដោយរំលោភសន្ធិសញ្ញាសម្ងាត់នៃប្រទេសទាំងពីរនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែសីហា ១៩៣៩ ។

ក្រោមការរដួលលំហសភាសូវៀត វិស័យនយោបាយរបស់ប្រទេសប៉ូឡូញបានស្ដារមុខមាត់ដោយ ៖ • នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃប្រទេសប៉ូឡូញ បានបញ្ញត្តិប្រទេសនេះទៅជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ដែលប្រធានាធិបតីមានអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំអមដោយនាយករដ្ឋមន្រ្ដី • ប៉ូឡូញបានក្លាយជាសហជិកអង្គការអូតង់និងជាសមាជិកនៃទីផ្សាររួមអឺរុបទៀតផង ។

មូលហេតុដែលនាំឪ្យកើតរដ្ឋស្លាវខាងត្បូង គឺ ៖ • ការសម្លាប់រជ្ជទាយាទប្រង់ស្វ័រហ្វ៊ែឌីណង់នៅសារ៉ាសឺវ៉ូ ដោយនិសិ្សតស៊ែប៊ីម្នាក់ជាការបើកទ្វារនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ • ចក្រភពអូទ្រីស ហុងគ្រីបានប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយប្រទេសសស៊ែប៊ីថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩១៤ តែស៊ែប៊ីគាំទ្រដោយប្រទេសរុស្ស៊ី • នោក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ១ សន្និសីទអន្ដរជាតិស្ដីការបំបែកចេញពីចក្រភពអូទ្រីសដើម្បីបង្កើតប្រទេស ២ គឺ ឆេកូស្លូវ៉ាកី និង យូហ្គោស្លាវី ឬ ហៅថាស្លាវខាងត្បូង ។

ក្នុងសហព័ន្ធយូហ្គោស្លាវីមានរដ្ឋជាសហជិកចំនួន ៦ គឺ រដ្ឋសង្គមនិយមបូន្នីអ៊ែកូវីន ក្រូអាត ម៉ាសេឌន ស្លូវ៉ៃន ម៉ុងតេនេក្រូ និងស៊ែប៊ី ដែលរួមបញ្ចូលទាំងខេត្តសយ័ត្វ ២ គឺ វ៉ូសវ៉ូឌីន និងកូសូរូដែលមានសិទ្ធិស្មើគ្នានឹងរដ្ឋផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងសហព័ន្ធដែរ ។

លោកហ្គោបាឆូវជាអ្នកធ្វើកំណែទម្រង់នយោបាយសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមដែលកំពុងទុំជោរនៅសហភាពសូវៀតដែលពីដើមមានជំហរតាំងពី ឆ្នាំ ១៩១៧ មកម្ល៉េះ ។ • ជាលើកដំបូងលោក ហ្គោលបាឆូវបានបើកឪ្យមានវិន័យោគទុនខាងវិស័យឧស្សាកម្មខាងក្រៅនិងហើយបំផុតឪ្យមានការប្រណាំងប្រជែងតាមទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចរបបទីផ្សារសេរី • ក្នុងវិស័យនយោបាយវិញ គឺបើកឲ្យពួកគេប្រឆាំងធ្វើការរិះគន់ជាចំហដល់របបមុន (សង្គមនិយម) ។ នៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃជួរគណបក្សផ្ដល់ឪ្យមានរបបប្រជាធិបតេយ្យនៅក្នុងបក្សពោលគឺឪ្យមានការជ្រើសរើសមន្ដ្រីដោយការបោះឆ្នោត ដើម្បីសម្ដែងការទុកចិត្តថ្ងៃទី 1 ធ្នូឆ្នាំ ១៩៨៨ មានកំណែទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលរៀបចំឪ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកសភាតាមរយៈប្រជាពលរដ្ឋដែលមានគណបក្សជាច្រើនចូលរួម ។ • ទម្រង់នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនេះបានចែងពីអាណិតប្រធានាធិបតីដែលមានរយៈពេល ៥ ឆ្នាំហើយលោក ហ្គោបាឆូវ ជាប្រធានាធិបតីដំបូងដែលចូលមកកាន់តំណែងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ ។

ការប្រៀបធៀបវិស័យនយោបាយរបស់លោកស្តាលីននិងលោកប្រែស្ទែវដូចជា ៖ ក. លោកស្ដាលីន • មានការពង្រឹងលើវិស័យយោធា • រឹតបន្តឹងសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ ឬ រិះគន់ • បង្កើតប៉ូលិសសម្ងាត់ដើម្បីបង្រ្កាបពួកប្រឆាំង ចាប់ជនល្មើសក្នុងការជួរបុគ្គលិករដ្ឋ ឬសមាជិកបក្ស យកទៅដាក់គុក ឬនិរទេសទៅតំបន់ ស៊ីបេរីក្រោមទណ្ឌកម្មការងារជាទម្ងន់និងអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់បំផុត • ប្រជាជនសារភាពសង្គមនិយមសូវៀតគេបានលើកសរសើរលោកស្តាលីនស្មើនិងអាទិទេពមួយ ខ. លោកប្រេស្នែវ • គ្មានការធ្វើកំណែទម្រង់រដ្ឋ • មានការបន្ធរបន្ថយខ្លះៗចំពោះអ្នករិះគន់ • មិនសូវមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះខ្លាំងក្លាដូចលោកស្តាលីន…។

បានជាសហភាពសូវៀតផ្ដល់ជំនួយឪ្យអឺរ៉ុបខាងកើត បង្កើតឡើងសម្រាប់ប្រឆាំងនឹងអង្គការអូតង់មានកូនីវ ជាមេបញ្ជាការប្រចាំនៅអឺរ៉ុបខាងកើត ។

បក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវី និងអង្គការកូមេកុង មាន ៖ • បក្សសម្ព័ន្ធវ៉ាសូវី គឺជាអង្គការអង្គការពារដែលមានសមាជិក ជាប្រទេសកុំមុយនីសនៅអឺរ៉ុបខាងកើត បង្កើតឡើងសម្រាប់ប្រឆាំងនិងអង្គការអូតង់ មានកូនីវ ជាមេបញ្ជាការប្រចាំទ្វីបអឺរ៉ុបខាងកើត ។ បង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១៤ខែ មិថុនាឆ្នាំ ១៩៥៥ ។ សមាជិកនែអង្គការនេះមាន អាល់ ប៊ុលការី រ៉ូម៉ានី ហុងគ្រី ប៉ូឡូញ ឆេកូស្លូវវ៉ាគី និង ...

រដ្ឋដែលប្រកាសឯករាជ្យពីសហភាពសូវៀតគឺ មានអាឡឺម៉ង់ខាងកើត ឆេកូស្លូវ៉ាគី ហុងគ្រី ប៊ុលហ្គារី ប៉ូឡូញជាដើម ព្រោះតាមសម្ដីរបស់លោកហ្គោបាឆូវបានប្រកាុសថាលោកនឹងមិនអនុញ្ញាតឲ្យអន្តរាគមន៍ខាងលើវិស័យយោធាទៀតឡើយ ដែលធ្វើឲ្យប្រទេសមួយចំនួនមានគំនិតដើរតាមលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតាមបែបអឺរ៉ុបខាងលិចប្រកាសឯករាជ្យ ។

មូលហេតុចម្បងដែលបណ្ដាលឪ្យសហភាពសូវៀតដួលរំ គឺ ៖ • ការធ្វើកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្រ្ដួយកា • ការរំសោតនៃអង្គការសម្ព័នភាពវ៉ាសូវី និងអង្គភាពពាណិជ្ជកម្មកូមេកុង • ការប្រកាសឯករាជ្យនៃរដ្ឋមួយចំនួនដែលនៅក្រោមការអាណានិគមរបស់ប្រទេសសូវៀត • ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកសម្ភារៈសព្វាវុធដើមមិនទាន់សហរដ្ឋអាមេរិក • បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចជាកន្ទុកដ៏ធ្ងន់ធ្ងររបស់សហភាពសូរៀត ….។