វិមជ្ឍការ គឺជាការផ្ទេរអំណាច និងការទទួលខុសត្រូវលើមុខងារសារធារណៈពីរដ្ឋបាល កណ្តាលទៅអង្គភាពជំនាញរបស់ក្រសួងនៅអង្គភាពក្រោមបង្គាប់ និងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋានដើម្បីធានាគុណភាព ប្រសិទ្ធិភាព នៃប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច ការកើនឡើងនូវសិទ្ធិអំណាច និងសមត្ថភាពនៃកម្រិត ថ្នាក់ផ្សេងៗរបស់រដ្ឋបាលជាតិ ។ បង្ហាញពីការខុសគ្នារវាងវិមជ្ឍការ និងវិសហមជ្ឍការ ៖ វិមជ្ឍការ • គោលបំណងដើម្បីឲ្យប្រសើរឡើងនូវការគ្រប់គ្រងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងអភិបាលកិច្ចល្អនៅថ្នាក់រដ្ឋបាលក្រោមជាតិ • អង្គភាពអនុវត្ត គឺជានិតិបុគ្គលដាច់ដោយឡែក • មានតំណាងកើតចេញពីការបោះឆ្នោតផ្ទាល់តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ • ធ្វើជាតំណាងរបស់អ្នកបោះឆ្នោត • ទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ចំពោះអ្នកបោះឆ្នោត និងប្រយោលចំពោះរដ្ឋាភិបាល • តម្រូវឲ្យមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ • មានភាពជាម្ចាស់ក្នុងការអនុវត្តផែនការអភិវឌ្ឍ ...

លក្ខណៈពិសេសនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនេះ ដែរអ្នកដែលមានអំណាចគ្រប់គ្រងដឹកនាំប្រទេសបាននោះគឺត្រូវបានឆ្លងតាមរយៈការបោះឆ្នោតដោយប្រជាពលរដ្ឋ ហើយអ្នកដេលមានអំណាចជាអ្នកគ្រប់គ្រងដឹងនាំ ប្រទេសបានលុះត្រាតែមានសំលេងឆ្នោតច្រើនជាងគេ ។ ចំណែកឯប្រជាពលរដ្ឋដែលអាចទៅបោះឆ្នោត បានលុះត្រាតែមានសញ្ជាតិជាខ្មែរ មានអាយុពី១៨ ឆ្នាំឡើងទៅមានអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ មានអាស័យដ្ឋានច្បាស់លាល់មិនមែនជាជនវិកចរឹក…។ ហើយសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសដឹកនាំជួយឪ្យយើងជៀសវាងការបង្ហូរឈាម ដណ្ដើមអំណាចគ្នា ។ លក្ខណៈពិសេសនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គឺបុគ្គលមានសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិ សារពត៌មានបង្កើតគណបក្សនយោបាយការបោះឆ្នោតដោយសេរី និងយុត្តិធម៌ ពហុនិយម ការអធ្យាស្រ័យ ការផ្ទេរសិទ្ធិអំណាចឪ្យគណបក្ស ឈ្នះឆ្នោតដោយសន្ដិវិធី ។ រដ្ឋាភិបាលមានអព្យាក្រឹត្យផ្នែកនយោបាយ ទើបបែងចែកអំណាចជាបីដើម្បីឪ្យមាន ហើយធ្វើឪ្យមានសេចក្ដីសោមមនុស្សសប្បាយរីករាយនិងជិតសិ្នទ្ធ ...

អំពីសិទ្ធិមនុស្សគោលជំហររបស់អាស៊ានគឺ មានចែងក្នុងសេចក្ដីថ្លែការរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ដ្រីអាស៊ាននាខែកក្កដាឆ្នាំ ១៩៩៣ បានចែងថា ៖ • រដ្ឋមន្ដី្រការបរទេសអាស៊ានសូមស្វាគមន៍ នូវការសម្រេចលើការពៀ្រងជាអន្ដរជាតិ ក្នុងអំឡុងសន្និសិទ្ធិពិភពលោកស្ដីអំពីសិទ្ធិមនុស្សសិទ្ធិ នៅទីក្រុងរីយ៉េនថ្ងៃទី ១៤ ដល់ ១៥ ឆ្នាំ ១៩៩៣ និងបានអះអាងឡើងវិញនៃប្ដេជ្ញាចិត្ត និង ការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស និងសេរីភាពជាមូលដ្ឋានដូចមានចែងនៅ ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការនាទីក្រុងវីយ៉ែនថ្ងៃ ២៥ មិថុនា ១៩៩៣ • រដ្ឋមន្ដ្រីទាំងអសដ់បានបញ្ជាក់ថាសសិទ្ធិមនុស្សមានទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវីញមក មិនអាចកាត់ចេញពីគ្នាបានទេ ដោយរាប់ទាំងសិទ្ធិពលរដ្ឋ ...

ក្នុងវិស័យអប់រំ រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យអាឡឺម៉ង់ ឫអាឡឺម៉ង់ខាងកើតមានគោលនយោបាយដូចជា៖ • កុមារត្រូវចូលរៀននៅអាយុ៦ឆ្នាំ។ • សម្រាប់សិស្សថ្នាក់ទី៧-១០ ត្រូវចំណេញក្នុងមួយសប្ដាហ៍ ២ថ្ងៃដើម្បីធ្វើកម្មសិក្សា ក្នុងសាលាពហុបច្ចេកទេសខាងមុខជំនាញនៅក្នុងរោងចក្រ ឫកសិដ្ឋាន។ • សិស្សចាប់ពីថ្នាក់ទី១០ ឡើងទៅត្រៀមរៀនបន្ថែម២ឆ្នាំ សម្រាប់ថ្នាក់ហ្វឹកហ្វឹននៅមធ្យមសិក្សានិង៣ឆ្នាំសម្រាប់សាលាមុខជំនាញ។

រដ្ឋកើតឡើងដោយធាតុធំៗ បី គឺភូមិសាស្រ្ត (ដី ទឹកអាកាស) សា្ថប័នរដ្ឋ និងប្រជាពលរដ្ឋ។

អង្គការកុំមុយនីស្តត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណង ៖ • គ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសដែលធ្លាប់សិ្ថតនៅក្រោមអាណានិគម • ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងឡាយដែលជាអតីតស្ថិតក្រោមអាណានិគមអង្គភ្លេស ។

សង្គ្រាមត្រជាក់ចាប់ផ្តើមឆ្នាំ ១៩៤៧ និងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៩១ ។