(១)បកអាក្រាតកង្វះខាតរបស់ខ្លួន៖ ឃ្លានេះចង់ក្រើនរំលឹកដល់មនុស្សគ្រប់រូបឱ្យមានភាព ទទួលខុសត្រូវ និងមានភាពស្មោះត្រង់ចំពោះខ្លួនឯង និងនឹងអ្នកដទៃ។ ដោយមូលហេតុថា មនុស្សទាំងអស់មិនអាចបំពេញកិច្ចការដោយគ្មានកង្វះខាត ឬកំហុសនោះទេ ដូចឆ្នេះហើយ ការចេះទទួលស្គាល់កំហុសដែលបានប្រព្រឹត្ត និងទទួលស្គាល់កំហុសដើម្បីកែលម្អរជាការប្រសើរបំផុត កុំចាំទាល់តែគេចាប់បានអំពីកំហុសរបស់ខ្លួនទើបសារភាព។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង កូនបានលួចគេចម៉ោងសិក្សាដោយមិនប្រាប់ទៅម្តាយឪពុកឱ្យបានដឹង ដែលនេះជាកំហុសឆ្គងកូនធ្វើចំពោះម្តាយ ដែលជាធម្មតាកូននឹងមិនប្រាប់ទៅម្តាយឪពុកនោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់តម្លាភាពរវាងកូន និងម្តាយឪពុក នោះកូនសម្រេចចិត្តប្រាប់ពីហេតុផលនៃការមិនបានចូលរៀននៅសាលាដោយប្រាប់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដព្រោះកូនមិនស្រួលខ្លួនទើបកូនត្រឡប់មកផ្ទះមុនម៉ោង។ ចំពោះកំហុសដដែលនេះកូននឹងមិនធ្វើដដែលនោះទេ ប្រសិនបើករណីនេះកើតឡើងកូននឹងផ្តល់ព័ត៌មានដល់ម្តាយឪពុកជាមុនសិន។
(២)កសាងខ្លួនដោយយកតម្រាប់តាមមនុស្សល្អ៖ ការយកត្រាប់តាមគឺជាគម្រូមួយដែល មនុស្សអាចចាប់យកការធ្វើអំពើអ្វីមួយ ដូចនេះការត្រាប់តាមមនុស្សល្អនឹងក្លាយជាមនុស្សល្អ ចំណែកការត្រាប់តាមមនុស្សមានឥរិយាបទ ឬការគិតមិនល្អនឹងធ្វើឱ្យបុគ្គលក្លាយទៅជាមនុស្សមិនល្អផងដែរ។ ឧទាហរណ៍៖ ការត្រាប់តាមបណ្ឌិត ឬអ្នកមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ មានការគិតប្រកបដោយឧត្តមគិត នោះបុគ្គលនឹងក្លាយទៅជាបុគ្គលដែលប្រកបដោយបញ្ញាញាណ។ ដូចគ្នាផងដែលប្រសិនបើបុក្គលនោះត្រាប់តាមបុគ្គលជាចោរដើរលួចគេ នោះបុគ្គលនោះច្បាស់ណាស់នឹងក្លាយទៅជាចោរមិនខាន។
(៣) ស្វែងយល់ពីចំណូលចិត្តមនុស្សដើម្បីដឹងពីភាពស្មោះត្រង់៖ ចំណូលចិត្តបង្ហាញពីធាតុពិតរបស់មនុស្ស ដែលអាចបញ្ជាក់ពីអត្តចរិត ហើយបញ្ចេញតាមរយៈអាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលនោះមិនខាន ជាអាទិបញ្ញវន្តគឺមានទម្លាប់ ឬចំណង់ចំណូលចិត្តក្នុងការអានសៀវភៅ ចំណែកបុគ្គលដែលមានចរិកកោងកាច បង្ករបញ្ហាដល់ខ្លួនឯងនិងសង្គមតែងមានចំណូលចិត្តផ្តោតលើអ្វីដែលសប្បាយ ដើរលេង មិនស្រឡាញ់ការរៀនសូត្រជាដើម។ ទាំងនេះបានបញ្ជាក់ច្បាស់ពីចំណូលចិត្តមនុស្សពិតជាឆ្លុះបញ្ចាំងពីចរិតលក្ខណៈរបស់មនុស្សពិតប្រាកដមែន។

ការប្រតិបត្តិការងារដោយតម្លាភាពមានសារៈសំខាន់ព្រោះ
• ការធ្វើការដោយតម្លាភាពគឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីការធ្វើការដែលប្រកបដោយភាពស្មោះត្រង់ បើកចំហ ឥតលាក់លៀម
• មិនប្រល្បិចកិច្ចកល្យដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក
• គោរពសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមក
• បង្ហាញពីឆន្ទៈខ្ពស់ និងបញ្ញាក្នុងការបំពេញការងារ
• មានភាពយុត្តិធម៌ក្នុងការបំពេញការងារ
• ការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក យោគយល់អធ្យាស្រ័យគ្នា
• បង្កើនភាពជឿជាក់ទុកចិត្តគ្នា
• បង្ហាញពីមនសិកាក្នុងការបំពេញការងារ។

អត្តាហិអត្តនោនាថោ ប្រែថាខ្លួនជាទីពឹង ខ្លួនពាក្យថាខ្លួនទីពឹងខ្លួននេះនិយាយឲ្យខ្លីរ ងាយសេចក្ដីឲ្យងាយយល់បានដល់បាបបុណ្យគុណទោសខុសត្រូវអាក្រក់ល្អខ្លួន ធ្វើកម្មអ្វីត្រូវទទួលកម្មនោះដោយខ្លួនឯងគឺ អ្នកណាធ្វើអ្នកនោះជាអ្នទទួល ។ដូច អាហារអ្នកណាបរិភោគអ្នកនោះឆ្អែតនេះ ជាហេតុផលពិតត្រង់ថាខ្លួនជាទីពឹងខ្លួន ត្រូវព្យាយាមលះបង់សេចក្ដីអាក្រក់ចេញ បំពេញតែសេចក្ដីល្អដោយខ្លួនឯង ។

សុចរិតធម៌ដែលខ្ញុំបានប្រកាន់ភ្ជាប់សព្វថ្ងៃមានដូចជា៖
-គោរពវិន័យសាលា មិនឡូឡាក្នុងថ្នាក់ ខិតខំរៀនសូត្រ មករៀនទាន់ពេលវេលា
-មិនបបួលមិត្តភក្តិកេចសាលា ឫម៉ោងសិក្សា
-ប្តេជ្ញាចិត្តនិងខិតខំរៀនដើម្បីមានមុខរបរត្រឹមត្រូវមួយអាចចិញ្ចឹមជីវិតនិងគ្រួសារក៏ដូចជាធ្វើឱ្យសង្គមមានការរីកចម្រើនផងដែរ
-មិនបង្កើតក្មេងទំនើងនៅក្នុងសាលានិងសហគមន៍
-មិនសេពគប់បុគ្គលពាលនិងប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀនដែលបណ្តាលឱ្យខូចអនាគត
-មិនជួញដូរគ្រឿងញៀននិងប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង
-មិនមានគំនុំគំគួនមិត្តភក្តិ និងប្រើអំពើហិង្សា
-មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកនៅជុំវិញខ្ឡួន។ល។

ក.វាចាសុចរិត មាន ៤ ប្រការ គឺ ៖
– មិនភូតកុហកឆបោកអ្នកដទៃ(មុសាវាទា វដេរមណី)
– មិនញុះញង់បំពេកបំបាក់អ្នកដទៃ (បិសុណាវាចាយវេរមណី )
– មិនពោលពាក្យទ្រគោះបោះបោក ឬជេរប្រទេចផ្ដាសាអ្នកដទៃ (ផរុសាយ វាចាយ វេរមណី)
– មិនពោលពាក្យរាយមាយឥតប្រយោជន៍ (សម្ផប្បលាបា វេរមណី)
ខ.មនោសុចរិត មាន ៣ ប្រការ គឺ ៖
– មិនមានចិត្តសម្លឹងរំពៃចង់បានទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ ( អភិជ្ឈា )
– មិនមានចិត្តគំនុំគុំកួន ឬមិនមានគំនិតព្យាបាទអ្នកដទៃ( អព្យាបាទោ )
– មានគំនិតយល់ឃើញត្រូវ ពិតតាមច្បាប់របស់សង្គមសីលធម៌ ( សម្មាទិដ្ឋិ )។