រៀបរាប់អំពីជីវភាពរស់នៅនិងវប្បធម៌របស់ជនជាតិភាគតិចទាំងនោះមានដូចជា៖
-ជនជាតិចិនមានមុខរបរ ហាងលក់ទំនិញ ម្ចាស់សណ្ឋាគារ ភោជនីដ្ឋាន ពាណិជ្ជករ …។ សព្វថ្ងៃពួកគេនៅតែប្រកាន់ជំនឿសាសនា ទំនៀមទម្លាប់យ៉ាងខ្ជាប់់ខ្ជួនគ្មានការហាមឃាត់ពីរដ្ឋឡើយ។
-ជនជាតិចាមមានមុខរបរ សម្លាប់សត្វយកសាច់លក់ ការនេសាទ ធ្វើឧបករណ៍នសាទត្រី(មង ចាក់សំណាញ់ អួន)។
-ជនជាតិវៀតណាមមានមុខរបរ ជាជាងសំណង់ ជាងម៉ាស៊ីន លក់ដូរ នេសាទត្រី និងប្រតិបត្តិតាមព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាននិងគ្រិស្តសាសនា
-ជនជាតិអំបូរខ្មែរមនមានមុខរបរជា អ្នករកអនុផលព្រៃឈើ បរបាញ់សត្វ បេះផ្លែឈើ កសិកម្ម។ ពួកគេគោរពចាស់ទុំ និង មានទំនៀមទម្លាប់តឹងតែងបំផុតដោយមានម្ចាស់ស្រុកជាអ្នកគ្រប់គ្រង។

ជនជាតិភាគតិចត្រូវមានសិទ្ធិដូចជា៖
-មានវប្បធម៍ពួកគេផ្ទាល់
-ប្រតិបត្តសាសនាពួកគេផ្ទាល់
-ប្រើប្រាស់ភាសាជាឯកជន និងជាសាធារណៈ
-ចូលរួមធ្វើសេក្ដីថ្នាក់ជាតិ តំបន់ ស្ដីពីបញ្ហទាក់ទងជនជាតិភាគតិច ឲ្យស្របទៅតាមថ្នាក់ជាតិ
-មានកាសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរៀនសូត្រ
-អាចប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួនដោយស្មើភាពគ្នាចំពោះមុខច្បាប់
-ទទួលចំណេះដឹងពី ប្រវត្តិសាស្រ្ត ប្រពៃណី ភាសា វប្បធម៍ ដែលមាននៅក្នុងផែនដីរបស់គេ។ល។

ដើម្បីឲ្យអត្តសញ្ញាណជាតិបានគង់វង្សយើងត្រូវ៖
-ការេពារវប្បធម៍របស់ខ្លួនក្នុងនោះមាន ភាសា អក្សរសិស្ស៍ ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី
-ផ្សព្វផ្សាយឲ្យកូនចៅជំនាន់ក្រោយបានដឹងព្រមទាំងផ្សព្វផ្សាយទៅបរទេសដើម្បីឲ្យគេបានស្គាល់
-ទប់ស្កាត់ការហូរចូលពីវប្បធម៍បរថទេសដែលមានភាពពាលាអាវ៉ាសែ
-មានមនសិការស្នេហាជាតិមាតុភូមិខ្លួន
-ចេះឲ្យតម្លៃជាតិសាសខ្លួន….។ល។