ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីគឺប្រកាន់នយោបាយបែបកុំមុយនីស ។

បានជាគេថាប្រទេសប៉ូឡូញជាប្រភពនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី២ ព្រោះទឹកដីប្រទេសប៉ូឡូញក្លាយជាទិសដៅនៃមហិច្ឆតារវាងមហាអំណាចជិតខាងទាំងពីរគឺចក្រភពអាឡឺម៉ង់និងសហភាពសូវៀត ដែលអាឡឺម៉ង់និងសូវៀតបានចុះសន្ដិសញ្ញាជាសម្ងាត់ដើម្បីបែងចែកទឹកដីប៉ូឡូញ ។

សង្រ្គាមលោកលើកទី ២ប្រទេសប៉ូឡូញបានខូតខាតដូចជា ៖ • មានប្រជាជនប៉ូឡូញប្រហែល ៦ លាននាក់បានស្លាប់នៅក្នុងសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ • មានចំនួន ២.៥៦ លាននាក់ ត្រូវជំរុញឪ្យធ្វើការជាទម្ងន់នៅប្រទេសអាឡីម៉ង់ • យ៉ាងហោចណាស់មានប្រជាជនប៉ូឡូញជិត ១លាននាក់ត្រូវគេសម្លាប់នៅក្នុងជំរំប្រមូលផ្ដុំនៅអូសិច នៅទីក្រុងប្លាំងកា និងម៉ាសដាណែក • មានការខូតខាតជាទ្រព្យសម្បត្តិមានរហូតដល់ ៥០ពាន់លានដុល្លារ ។

ក្រោមការរដួលលំហសភាសូវៀត វិស័យនយោបាយរបស់ប្រទេសប៉ូឡូញបានស្ដារមុខមាត់ដោយ ៖ • នៅឆ្នាំ ១៩៩៧ រដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មីនៃប្រទេសប៉ូឡូញ បានបញ្ញត្តិប្រទេសនេះទៅជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ ដែលប្រធានាធិបតីមានអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំអមដោយនាយករដ្ឋមន្រ្ដី • ប៉ូឡូញបានក្លាយជាសហជិកអង្គការអូតង់និងជាសមាជិកនៃទីផ្សាររួមអឺរុ៉ុបទៀតផង ។

ប្រភេទនៃបញ្ហារួមនៅសកលលោកមាន ៖ • ប្រភេទទី១ កំណើននិងទំហំសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកមិនស៊ីចង្វាក់ទៅនឹងលទ្ធផលពិតប្រាកដដែលផ្ដល់ពីធនធាននៅលើដី • ប្រភេទទី២ កើនចេញពីការរីកចម្រើននៃបដិវត្តន៍វិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកទេស។ ជោគជ័យនៃប្រវត្តិវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេសនាំមកនូវផលវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមានព្រមគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ • ប្រភេទទី៣ កំណើនប្រជាជនទាមទារឪ្យមានការផ្គត់ផ្គត់គ្រឿងឧបភោគកាន់តែច្រើនដោយប្រើប្រាស់ធម្មជាតិដែលចេះតែវិចវិលទៅៗ។ • ប្រភេទទី៤ ការចំណាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទៅលោកសព្វាវុធ និងកងទ័ព។ • ប្រភេទទី៥ ភាពយឺតយ៉ាវរបស់ស្ថាប័នអំណាចជាតិក្នុងការឆ្លើយតប និងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាឪ្យបានទាន់ពេលវេលា។

ក្នុងការគ្រប់គ្រងប្រទេស ព្រះហរិរក្សារាមាធិបតីព្រះអង្គឌួងបានធ្វើកំណែទម្រង់សង្គមដូចជា ៖ វិស័យរដ្ឋបាល • កែច្បាប់ បន្ធូរបន្ថយវិស័យផ្សេងៗ… សេដ្ឋកិច្ច • ជម្រុញការស្ដារហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ • កសាងផ្លូវគមនាគមន៍ តំបន់ កំពង់ផែសមុទ្រនៅកំពត • បោះពុម្ពប្រាក់ សម្រាប់សម្រួលជីវភាពប្រជាជន • បន្ថយពន្ធដារ….។ នយោបាយ • ដឹកនាំប្រទេសដោយមានប្រជាជនចូលរួមយ៉ាងច្រើន • លើកតម្កើងវប្បធម៌អក្សរសាស្រ្ដជាតិ….។

ព្រះហិររក្សារាមាធិបតីអង្គឌួងជាបុត្ររបស់ក្សត្រអង្គ ព្រះបាទអង្គអេង។ • សោយរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៤០-១៨៦០ • រាជវាំង “វាំងស្បែក” (ពញាលី)។

ផែនការញូឌៀល គឺជាផែនការដែលរៀបចំឡើងដើម្បីព្យាបាល វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចឆ្នាំ ១៩២៩ ។ ផែនការញូឌៀលមានន័យថា ជាការជួយសង្រ្គោះសេដ្ឋកិច្ចជាបន្ទាន់តាមកំណែទម្រង់របស់រដ្ឋាភិបាល ។ ផែនការនេះបង្កើតឡើងដោយលោកប្រធានាធិបតីអាមេរិកឈ្មោះ ហ្រ្វង់គ្លីនរូស្វែល ។

បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ព្រោះ ៖ • ទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមិនមែនជាសមរភូមិប្រយុទ្ធនៃសង្រ្គាមលោក • សហរដ្ឋអាមេរិកបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំខាងសេដ្ឋកិច្ច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គម • អាមេរិកចំណេញយ៉ាងច្រើនពីការលក់សព្វាវុធសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាម • ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខ្ចីប្រាក់ពីអាមេរិកដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញ • អឺរុបបានក្លាយជាទីផ្សាររបស់អាមេរិកដ៏ធំសម្បើម • ប្រជាជនអាមេរិកខំប្រឹងប្រែងលើពង្រឹកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញទីផ្សាររបស់ពួកគេ ។

ព្រំដែនថ្មី គឺការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងភាពក្រីក្រ ប្រឆាំងនិងការប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវីទ្យាសាស្រ្ត បច្ចេកវិទ្យា ដែលជាវិបត្តិ បន្សល់ពីប្រធានាធិបតីអាណត្តិមុន ។ ព្រំដែនថ្មីមានទិសដៅដូចជា ៖ • ពង្រឹងកិត្យានុភាពអាមេរិកវិញ • ធ្វើឲ្យមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច • ធ្វើឲ្យមានតុល្យភាពតម្លៃប្រាក់ដុល្លា • លុបបំបាត់អតិផរណាប្រចាំឆ្នាំ • កាត់បន្ថយអត្រាអ្នកឥតការងារធ្វើ…។