General Knowledge

នៅឆ្នាំ១៩៦៥ អាឡឺម៉ង់ខាងកើតមានកំណើនប្រជាជនយឺតដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាលបានប្រើគោលនយោបាយដូចជា៖ • បើកសិទ្ធិឪ្យបុរស និងស្ដ្រីមានសិទ្ធិស្មើគ្នា • លើកទឹកចិត្តស្រ្ដី ដែលចង់បានកូនច្រើនដោយរដ្ឋផ្ដល់ថវិកា ១០០០ម៉ាកចំពោះស្ដ្រីមានកូនដំបូងព្រមទាំងទទួលសិទ្ធសម្រាករយៈពេល៦ខែដោយមិនកាត់ប្រាក់ខែទៀតផង។ បើស្ដ្រីមានកូនទី២ ត្រូវមានច្បាប់ឈប់សម្រាកមួយឆ្នាំនិងកូនទី៣ ចំនួន១៨ ខែដោយរក្សាប្រាក់បៀវត្សពី៧០% ទៅ៨០%។

ក្រោយពីបញ្ចប់សង្រ្គាមប្រទេសបារាំង បានបន្សល់ទុកវិនាសកម្ម៖ • ទីក្រុង រោងចក្រ ផ្លូវថ្នល់ កំពង់ផែ…ត្រូវខូចខាតទាំងស្រុង ដោយសារការទម្លាក់គ្រាប់បែក។ • ជីវិតប្រជាជនបារាំងត្រូវបាត់បង់ ៧៥០ ០០០នាក់ • សេដ្ឋកិច្ចត្រូវជួបប្រទះនឹងឧបសគ្គ ពោលគឺការបោះក្រដាសប្រាក់ច្រើនជ្រុលដែលបណ្ដាលប្រាក់ហ្រ្វង់បាត់តម្លៃ នាំមកនូវអតិផរណា។

នៅក្នុងអាណត្តិលោក ប្រធានាធិបតី ជីមីការទ័រ បានជាឥទ្ធិពលសហរដ្ឋអាមេរិក មានការថយចុះ នេះបណ្ដាលមកពីកត្តាមួយចំនួនដូចជា៖ • នៅឆ្នាំ ១៩៧៤ មានរឿងអាស្រូវមួយនៅក្នុងប្រទេស អ៉ីរ៉ង់ គឹមានការឃុំឃាំងបុគ្គលិកស្ថានទូត សហរដ្ឋអាមេរិក រយៈពេល៤៤៤ថ្ងៃនៅទីក្រុងតេអេរ៉ង។ • នៅឆ្នាំ ១៩៧៩ សហភាពសូវៀតបានលើកទ័ពចូលប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន។

អង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសារ៖ • ពិភពកលោកចង់បានសុខសន្ដិភាព • សង្រ្គាមលោកលើកទី២ រាលដាលពេញពិភពលោក • សង្រ្គាមប្រជាជាតិគ្មានឥទ្ធិពល។

កត្តាដែលធ្វើឪ្យនយោបាយរបស់បក្សកុំមុយនីស្ដសូវៀត ធ្លាក់ចុះនិហបានជំនឿមាន៖ • វិបត្តិខាងកសិកម្ម ដោយការប្រើជីគីមី និងថ្នាំពុលហួសប្រមាណដែលបានធ្វើឪ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថានិងខូចដីធ្លីដែលបានជិះឥទ្ធិពលអាក្រក់ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម។ • វិបត្តិសង្គមដូចជាការធ្លាក់ទឹកចិត្ត ការប្រមឹកស្រា បញ្ហារលួយចាប់ពី ថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើ ការចុះថយថុះអាយុ និងកំណើនអត្រាមរណៈកុមារ។

មូលហេតុដែលផ្ទុះសង្រ្គាមនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ ៖ • ការពង្រីងឥទ្ធិពលកុំមុយនីស្ដរបស់កូរ៉េខាងជើងនៅសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ • អ្នកដឹកនាំមានមនោគមវិជ្ជាខុសគ្នា (កុំមុយនីស្ដ និងសេរី) • ការលើកទ័ពកូរ៉េខាងជើងទៅវាយលុកកូរ៉េខាងត្បូង ដំណោះស្រាយដើម្បីបញ្ចប់សង្រ្គាម៖ • អន្តរាគមន៍របស់កងទ័ពអង្គការសហរដ្ឋអាមេរិក • អន្តរាគមន៍របស់កងទ័ពអង្គការសហប្រជាជាតិ • ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពប៉ានម៉ុនជុម ផ្ដល់ផលវិបាក៖ • ចែកប្រទេសកូរ៉េពីរតាមខ្សែស្រប៣៨ (រយៈទទឹងខាងជើង) • ស្លាប់មនុស្ស ២.៥លាននាក់ (ចិន៩សែនអាមេរិច ៣សែននាក់) • ខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ និងហេដ្ឋារចនាសម័្ពន្ធ។

លោក លន់ ណុល បានផ្ទើសារលិខិតទៅលោកប្រធានាធិបតី និច សុន ក្នុងគោលបំណងសុំជំនួយបន្ថែមដើម្បីឪ្យរបបសាធារណៈខ្មែរអាចរស់រាន បានបន្ដទៅទៀត។

សង្រ្គាមស៊ីវិលនៅកម្ពុជានាសម័យសាធារណខ្មែររយៈពេល៥ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ១៩៧០ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ បានបង្កវិនាសកម្មដល់ប្រទេសជាតិ ប្រជាជន និងមាតុភូមិ ដូចជា៖ • ប្រទេសជាតិទាំងមូលក្លាយជាទីរហោស្ថាន អំពើចោរកម្ម ហិង្សា អាណាធិបតេយ្យ ការអត់ឃ្លាន អតិផរណាសាច់ប្រាក់ និងទំនិញ…។ • កុមារជាច្រើនត្រូវបានស្លាប់ជាបន្ដបន្ទាប់ ដោយសារការអត់ឃ្លាន និងជំងឺ….។ • ប្រជាជន នៅតាមបណ្ដោរខេត្តមួយចំនួន ភ័យខ្លាច ហើយភៀសខ្លួនមកភ្នពេញ។ • ប្រជាជនកម្ពុជា ជាង១លាន នាក់បានត្រូវស្លាប់និងរបួស។ • បំផ្លាញ ...

នៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ (ប៉ុល ពត) ពាក្យថាអង្គការមានវិសាលភាពគ្របដណ្ដប់ទាំងបក្សកុំមុយនីស្ដទាំងអង្គការនីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាច តុលាការ។ អង្គការបដិវត្តន៍ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសមាជិក បក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជា។

នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ សមាជិកសំខាន់ៗគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជារួមមាន ប៉ុល ពល នួនជា សោ ភីម អៀង សារី សុន សេង ឈិត ជឿន (តាម៉ុក) និង វ៉ន វ៉េត។