General Knowledge

ពីឆ្នាំ១៩៧៦ ដល់ឆ្នាំ១៨៧៨ក្នុងបក្សកុំមុយនីស្ដកម្ពុជា ប៉ុត ពត មានតួនាទីជាលេខាបក្ស។ ចំណែកឯនួន ជា វិញមានតួនាទីជាអនុលេខាបក្ស។

ចម្រៀងជាតិនៅសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ មានឈ្មោះថា ១៧ មេសា មហាជោគជ័យ ដែលមនិពន្ធដោយ ប៉ុល ពត។

សមូភាពវូបនីយកម្ម គឺគោលនយោបាយដ៏សំខាន់បំផុតរបស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។ គោលនយោបាយនេះបានធ្វើប៉ះពាល់មកលើគ្រួសារខ្មែរដូចជា៖ ក្រុមគ្រួសារត្រូវបានបំបែកចេញពីគ្នា ហើយប្រជាជនត្រូវបានចាត់តាំងទៅតាមក្រុមនីមួយៗ ប្ដីត្រូវបានបំបែកចេញពីប្រពន្ធ កូនក្មេងត្រូវបំបែកចេញពីឪពុកម្ដាយ ហើយត្រូវបានចាត់តាំងឪ្យទៅធ្វើការនៅជំរំផ្សេងៗគ្នា។

ពីឆ្នាំ ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ ១៩៦៨ សេដ្ឋិកិច្ចកម្ពុជាមានការរាំងស្ទុះនេះដោយសារមូលហេតុដូចជា៖ • ការបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលដែលជាលទ្ធផលនៃការរត់ពន្ធ • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មរដ្ឋមិនបានល្អ • ការចំណាយខ្វះតុល្យភាព • ទិន្នផលកសិកម្មកម្រិតទាប ដោយសារតែប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ដប្រសិទ្ធភាព។

ជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងរបបប៉ុល ពតជួយប្រទះបញ្ហា៖ • គ្មានសិទ្ធសេរីភាព • ធ្វើពលកម្មហួសកម្លាំង ហូបមិនគ្រប់គ្រាន់ គ្មានជម្រក គ្មានសម្លៀកបំពាក់ • ទារុណកម្មកាប់សម្លាប់ដោយគ្មានការជំនុំជំរះ។

បានកងទ័ពអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានទម្លាប់គ្រាប់៥២ (B-52) យ៉ាងខ្លាំងមកលើប្រទេសកម្ពុជាគឺដោយសារតែសហរដ្ឋអាមេរិក ខ្លាចប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូងដែលអាច ឪ្យកងទ័ពអាមេរិកមិនអាចដកខ្លួនពីវៀតណាមបាន។ ការទម្លាប់នេះបានចាប់ផ្ដើម ពីថ្ងៃទី០៦ ខែកុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែសីហាឆ្នាំ១៩៧៣។

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានក្លាយជាសាធារណរដ្ឋខ្មែរ នៅថ្ងៃទី០៩ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧០ ហើយរស់រានបានដោយសារតែជំនួយ យោធា ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានក្លាយជាសារធាតុរដ្ឋខ្មែរ នៅថ្ងៃ០៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧០ហើយរស់រាន បានដោយសារតែ ជំនួយ យោធា ពីសហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្រោយពីកាន់កាប់ទីក្រុងព្រៃនគរ ពួកបារាំងមានបំណងឡើងតាមទន្លេមេគង្គចូលទៅកាន់ប្រទេសចិនប៉ែនខាងត្បូង។ ប៉ុន្ដែត្រូវបានទទួលបរាជ័យ គឺដោយសារទន្លេមេគង្គមានឧបសគ្គច្រើនមិនអាចធ្វើដំណើរបានដូចដែលអ្វីគ្រោងទុកឡើយ។

វិបត្តិអ៊ុលស្ទ័រជាវិបត្តិសម្រាប់ប្រទេសអង់គ្លេស។ ប្រទេសអង់គ្លេសដោះស្រាយដូចជា៖ អង់គ្លេសដោះស្រាយដោយរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបើកសេដ្ឋកិច្ចចរចារជាមួយចលនាកងទ័ពសាធារណៈរដ្ឋអៀរឡង ដើម្បីបញ្ចប់ជំលោះនៅទីក្រុងបែលហ្វាលនៅឆ្នាំ១៩៩៨។ វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់គ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយ។

លោកស្រីម៉ាការេត ថាច់ឆឺ ជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ឆ្នាំ១៩៩០។ គាត់បានដោះស្រាយបញ្ហាដូចជា៖ • វិបត្តិប្រេងទៀតថ្លៃ • ធ្វើឪ្យមានការគាំទ្រពីគណបក្សប្រឆាំង • វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច • អតិថរណា។