General Knowledge

ចំពោះនយោបាយពិភពលោក បារាំងគឹជាមហាអំណាចយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាសន្ដិសុខ នៃអង្គការសហប្រជាជាតិដែលមាន សិទ្ធិប្រើច្បាប់វេតូដែលប្រឆាំងនឹងដំណោះស្រាយណា ក្នុងការក្នុងទណ្ឌកម្មខាងសេដ្ឋកិច្ច ឬអន្តរាគមន៍ខាងយោធា នៅក្នុងរឿងចម្រូស់ណាមួយដូចជា ករណីប្រទេសអ៉ីរ៉ង់ឬប្រទេសកូរ៉េខាងជើងជាដើម។

គេបែងចែកសង្រ្គាមលោកលើទី២ ជាពីរដំណាក់កាសគឺ៖ • ដំណាក់កាលទី១ (១៩៣៩-១៩៤១) បានចាបផ្ដើមពីថ្ងៃទី១ កញ្ញាឆ្នាំ១៩៣៩ នៅពេលដែលកងទ័ពអាឡឺម៉ង់បានចូលឈ្លានពានប្រទេសប៉ូឡូញពេលនោះអង់គ្លេស និងបារាំងក៏ប្រកាសសង្រ្គាមជាមួយអាឡឺម៉ង់។ បន្ទាប់មកភាគីកតិកាសសញ្ញាវ៉ូម-បែរឡាំង-តូក្យូបានប្រកាសសង្រ្គាមផងដែរ។ • ដំណាក់កាលទី២ (១៩៤១-១៩៤៥) ចាប់ផ្ដើមនៅពេលដែល កងទ័ពអាឡឺម៉ង់រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន វាយលុកសហភាពសូវៀតនៅថ្ងៃទី ២២ មិថុនា ១៩៤១។ នៅថ្ងៃទី៨ ឧសភា ១៩៤៥ ពួកផាស៊ីលអាឡឺម៉ង់បានទំលាក់អាវុធចុះចាញ់។ ថ្ងៃទី០២ កញ្ញា១៩៤៥ សង្រ្គាមត្រុវបានបញ្ចប់។

ខ្មាំងរបស់អង្គការ គឺរួមមាន៖ • និយាយដើរអង្គការហូបមិនឆ្អែត មិនឆ្ងាញ់ មិនចូលចិត្តមនុស្សល្ងង់…គឺជាខ្មាំង • ឈឺ ត្អួញត្អែរ ទម្រង់ ពុត បាយបាន សើចសប្បាយមិនលេបថ្នាំរបស់អង្គការ “គ្រុនញាក់ គ្រុនញ័រ គ្រុនត្រាក់ទ័រ គ្រុនឡាន គ្រុនបាយបាន គ្រុនសតិអារម្មណ៍ “ គឺជាខ្មាំងរបស់អង្គការត្រូវកម្ទេចចោល។ • ធ្វើឪ្យបាក់ ឬបាត់ស្ថាបព្រា ចាន ចប បង្គី ដងរែក នង្គ័ល…គឺជាខ្មាំង

កំណែទម្រង់បារាំងបាននាំមកដល់សង្គមខ្មែរដូចជា៖ • ធ្វើឪ្យសង្គមខ្មែរប្រែមុខមាត់ថ្មី • លុបបំបាត់របបទាសភាព • បង្កើតច្បាប់ថ្មី • បង្កើតកម្មសិទ្ធិដីធ្លី • ផ្លាស់ប្ដូរប្រពៃណីវប្បធម៌។

ផលវិបាកនៃការប្រកាន់យកនយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់កម្ពុជាដូចជា៖ ផលវិជ្ជមាន • ធ្វើឪ្យក្រិត្យានុភាពកម្ពុជាល្បីរីកសុសសាយក្នុងតំបន់ និងត្រូវបានពង្រីងបន្ថែម • ធ្វើឪ្យកម្ពុជារស់ដោយសន្ដិភាពរយៈពេល១៥ឆ្នាំ ក្នុងខណៈដែលប្រទេសជិតខាងកំពុងឆាប់ឆេះក្នុងភ្លើងសង្រ្គាមនៅវៀតណាម។ ផលអវិជ្ជមាន • ពុំមានលទ្ធភាពការពារខ្លួនឯងទប់ទល់នឹងការលុកលុយពីសំណាក់ប្រទេសមហាអំណាចឡើយ • ទំបំផុតត្រូវបញ្ចប់ដោយកម្លាំងខាងក្នុង គឺការធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅថ្ងៃទី ១៨ មីនា ១៩៧០។

គណៈកម្មធិការភណ្ឌពិភពលោកមានលក្ខណវិនិច្ឆ័យ១០ប្រការសម្រាប់ទទួលបានជាសម្បតិ្ដបេតិកភណ្ឌពិភពលោក មានដូចជា៖ • ជាស្នាដៃឯកនៃទេពកោសល្បដែលជាមនុស្សជាអ្នកបង្កើត • បង្ហាញពីការប្ដូរគ្នាពីតម្លៃរបស់មនុស្សក្នុងតំបន់វប្បធម៌ពិភពលោក ការបង្កើតនូវស្ថាបត្យកម្ម ឬ បច្ចេកវិទ្យា សិល្បៈដ៏មានៈសំខាន់ ការរៀបចំទីក្រុង ឬ វប្បធម៌ ឬ អរិយធម៌ ដែលកំពុងតែមានជីវិត ឬបានវិនាសទៅហើយ • ជាគំរូឆ្នើមនៃប្រភេទសំណង់ ទិដ្នភាពខាងស្ថាបត្យកម្ម ឬ បច្ចេកវិទ្យា ដែលបានបង្ហាញពីលក្ខណៈនៃដំណាក់កាសដ៏ប្រសើរ និងប្រវត្តិមនុស្សជាតិ។ • ជាគំរូឆ្នើមនៃការតាំងទីតាំងទីលំនៅរបស់មនុស្សបែបនប្រពៃណី ការប្រើប្រាស់ ឬសមុទ្រ ដែលតំណាងឪ្យវប្បធម៌មួយ ...

យុទ្ធសាស្រ្ដ ដែលបានរំលាយអង្គការចាត់តាំងខ្មែរក្រហម ហើយបាននាំមកនូវសិន្ដិភាពពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា គឺយុទ្ធសាស្រ្ដឈ្នះ ឈ្នះ។

ក្រោយពីសង្រ្គាមទទួលបានឯករាជ្យឆ្នាំ ១៩៥៣ មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់របបមួយចំនួយដូចជា៖ • សង្គមរាស្រ្ដនិយម • សាធារណរដ្ឋខ្មែរ • កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ • សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា • រដ្ឋកម្ពុជា • គ្រប់គ្រង់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ(អ៊ុនតាក់) • រាជាណាចក្រកម្ពុជា។

សង្រ្គាមលោកលើកទី២ បានចាប់ផ្ដើមពីឆ្នាំ ១៩៣៩ ដល់ឆ្នាំ ១៩៤៥ ។ មូលហេតុសំខាន់ៗ ដែលធ្វើឪ្យសង្រ្គាមនោះកើតឡើងគឺ៖ • បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច អាឡឺម៉ង់បានក្លាយជាអំណាចមួយយ៉ាងរឹងមាំ នៅក្នុងចំណោមប្រទេសនៅអឺរ៉ុប ហើយស្វែងរកទីផ្សារពិភពលោក ដើម្បីលក់ផលិតផលរបស់ខ្លួន ដែលធ្វើឪ្យប៉ះពាល់ទីផ្សារពិភពលោករបស់ពួក អង់គ្លេស បារាំងនិងអាមេរិក។ • បញ្ហានយោបាយ ការចុះខ្សោយនៃសង្គមប្រជាជាតិធ្វើឪ្យ អាឡឺម៉ង ហែកសន្ធិសញ្ញាក្រុងវែសៃចោល ដើម្បីសម្រេចនយោបាយត្រួតត្រាពិភពលោក។ • បញ្ហាយោធា កងទ័ពអាឡឺម៉ង បានប្រែក្លាយទៅជាកងទ័ពមួយយ៉ាងសាហាវឃោឃៅខ្លាំងពូកែ បំពាក់ដោយអាវុធយុទ្ធភណ្ឌទំនើបៗមានការហ្វឹកហាត់យ៉ាងតឹងរឹង។

ប្រាសាទបុរាណខ្មែរ ដែលរាជរដ្ឋភិបាលបញ្ចូលទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមាន៖ • ប្រាសាទអង្គរវត្ត ស្ថិតក្នុងខេត្ត សៀមរាប បញ្ចូលនៅថ្ងៃទី២៤ ខែ ធ្នូ ១៩៩២។ • ប្រាសាទព្រះវិហារ ស្ថិតក្នុងខេត្ត ព្រះវិហារ បញ្ចូលនៅថ្ងៃទី ០៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៨ • ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ស្ថិតក្នុងខេត្ត កំពង់ធំ បញ្ចូលនៅថ្ងៃទី ០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧។