General Knowledge

រដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកមានទម្រង់តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សផ្អែកលើអធិតេយ្យភាព និងសេរីភាពបុគ្គល ដែលចែកជាអំណាចបីខុសគ្នាគឺ អំណាចប្រធានាធិបតី អំណាចសភា និងតុលាការជាន់ខ្ពស់។ • អំណាចប្រធានាធិបតី មានអំណាចខាងនីតិប្រតិបត្តិមានសិទ្ធិទូលំទូលាយ ដែលជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ៤ឆ្នាំ និងអាចឈរបាន២ អាណត្តិបើមានស្នាដៃល្អក្នុងការដឹកនាំ ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិ មានសិទ្ធផ្ដួចផ្ដើមធ្វើការជំនួសប្រធានាធិបតី នៅពេលប្រធានាធិបតីមានជំងឺ ទទួលមរណភាពទត្រូវដកហូបពីតំណែង។ • អំណាចសភា សភាមាន២គឺសភាតំណាងរាស្រ្ដ និងព្រឹទ្ធសភា។ សភាតំណាងរាស្រ្ដមានចំនួន៤៣៥នាក់ មានអាណត្តិ២ឆ្នាំ។ ព្រឹទ្ធសភាមាន ១០០នាក់ជ្រើសចេញពីរដ្ឋនីមួយៗក្នុង១៧រដ្ឋមាន២នាក់ មានអាណត្តិ៦ឆ្នាំតែត្រូវបោះឆ្នោតប្ដូរនៅចំនួន១ភាគ៣ រៀលរាល់២ឆ្នាំម្ដង។ ព្រឹទ្ធសភាមានសិទ្ធពិនិត្យលើការតាំងមន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ ...

នៅក្នុងការបង្កើតថ្មី គេតែងជួបឧបសគ្គរួមមាន៖ • ការច្រណែនពីសំនាក់អ្នកដទៃ • បុរេនិច្ឆ័យ • ភាពជាសត្រូវនៃអ្នកកាន់ • ទម្លាប់ដដែលៗរបស់ប្រជាជន។

ការតស៊ូផ្នែកខាងក្នុងរបស់មនុស្សគឺជាការតស៊ូរវាងការផុសចេញនូវអំពើផ្សេងៗរបស់មនុស្ស។ ការតស៊ូនេះអាចនិយាយម៉្យាងទៀតថាជាការតស៊ូរវាងការផុសចេញនូវបុព្វហេតុ ឬហេតុផលជំរុញ និងគំនិតផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ ឧទាហរណ៍ៈ ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់ធ្វើលំហាត់ផង ចង់ដើរកំសាន្តផង ចង់ទៅផ្សារផង។

ចលនាតស៊ូទាមទារឯករាជ្យរបស់ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី គឺ • ដោយអត់ទ្រាំពុំបាននឹងអំពើព្រៃផ្សៃអមនុស្សធម៌ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីក្រោកឡើងតស៊ូយ៉ាងក្លាហានប្រឆាំងនឹងអំណាចត្រួតត្រារបស់ហូឡង់ • គណបក្សនយោបាយជាច្រើនបានចាប់កំណើតឡើង ដើម្បីដឹកនាំចលនាតស៊ូរបស់ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយគណបក្សទាំងអស់បានរូបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យជាតិ • ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ថ្វីបើមានជំនួយយ៉ាងស្តុកស្តម្ភពីចក្រពត្តិនិយមអាមេរិក និងអង់គ្លេសក៏ដោយ ក៏ហូឡង់ពុំអាចទប់តល់នឹងចលនារំដោះជាតិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបានឡើយ • ក្រោយពេលដែលកងទ័ពផាស៊ីសជប៉ុនទម្លាក់អាវុធក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥ លោកស៊ូកាណូបានឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី១៧ សីហា ១៩៤៥ • ដល់ឆ្នាំ ១៩៤៩ ទើបទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញ ។

អ្នកទទួលតំណែងប្រធានាធិបតីបន្ដពីស៊ីស្កាដេស្ដាំង គឺលោកហ្រ្វង់មិតេរ៉ង់ ។ លោកមកពីគណបក្សសង្គមនិយមលើកទី១ ក្នុងសាធារណៈរដ្ឋទី៥ ។

លោក ទីតូ បានទទួលមរណៈភាពនៅថ្ងៃទី ០៤ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៨០ ដោយ បានបន្សល់ទុកបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនដូចជា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច បញ្ហាជនជាតិ និងបញ្ហាបំណុលបរទេសជាដើម ។

តុលាការជាន់ខ្ពស់មានសិទ្ធិមោឃៈភាពនូវច្បាប់ទាំងឡាយណាដែលមិនស្របនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ។ តុលាការរនេះមានប្រធានមួយរូប និងសមាជិក ៨ រូបដែលមានតំណែងអស់មួយជីវិត ។ សមាជិកនៅក្នុងតុលាការនេះ គឺត្រូវដបានជ្រើសរើសចេញពីអ្នកច្បាប់ដែលមានឈ្មោះល្បីនៅតាមរដ្ឋ ឬ អ្នកដែលមានចំណេះដឹងខ្ពស់ ដែលគេទទួលស្គាល់ ទូទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ។

នៅក្នុងសន្និសីទនេះគេបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងមួយចំនួយ ។ កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងនេះ បាននាំមកនូវគុណសម្បត្តិ ដល់ប្រជាជនស្ថេរភាពសង្គម និងនយោបាយ កម្ពុជាយើងដូចជា ៖ • សកម្មភាពយោធាទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុងនៅលើលើទឹកដីខ្មែរចាប់ពីថ្ងៃទៅ ០៧ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥៤ តទៅ ។ • ការដកកងទ័ពបរទេស ( វៀតណាម ) ចេញពីទឹកដីកម្ពុជាឪ្យអស់ក្នុងអំឡុងរយៈពេល៩០ ថ្ងៃ ។ • កម្លាំងទ័ពខ្មែរឥស្សរៈត្រូវរំសាយក្នុងរយៈពេល ៣០ថ្ងៃ ។ • រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រូវធានាសល់អតីតអ្នកចូលរួមចលនាតស៊ូធានាដល់សិទ្ធពលរដ្ឋការពារជីវិត ...

នយោបាយអព្យាក្រឹត្យរបស់កម្ពុជាត្រូវបានកំណត់យកនៅឆ្នាំ ១៩៥៤ តាមការទាមទាររបស់ប្រទេសចិន និងសហភាពសូវៀតដើម្បីបញ្ចៀសមិនឪ្យសហរដ្ឋមេរិកកសាងមូលដ្ឋានទ័ពរបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ។

លោកលន់ ណុលបានរងសម្ពាធពីមន្ដ្រីរបស់លោកថា ការកាត់ផ្ដាច់ជំនួយយោធាអាមេរិក និងបញ្ហាខ្មែរមិនបានលូកដៃចូលសង្រ្គាមវៀតណាមទើបបណ្ដាលឪ្យមានជនឆ្លៀតឪកាសប្រមូលលាភសក្ការៈតាមរយៈជំនួញនេះ ។