General Knowledge

ក្នុងសង្គមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ គេបែងចែកអំណាចសំខាន់ៗ ជា៣ គឺ អំណាចនីតិបញ្ញត្តិ អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាចតុលាការ ឬអំណាចនីតិវិនិច្ឆ័យ ។ ក. អំណាចនីតិបញ្ញត្តិ (រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា) ៖ មាននាទីតាក់តែងច្បាប់ និងអនុម័តច្បាប់ ។ • អំណាចនីតិប្រតិបត្តិ (រដ្ឋាភិបាល) ៖ មាននាទីជាអ្នកអនុវត្តច្បាប់ និងក្រិត្យ ។ • អំណាចតុលាការ ឬអំណាចនីតិវិនិច្ឆ័យ ...

នៅឆ្នាំ ១៩៤៣ បានជាចំណងមិត្តភាពរវាងប្រទេសប៉ូឡូញ និងសហភាពសូវៀតបានប្រេះឆា ដោយសារតែទាហានអាឡឺម៉ង់ បានរកឃើញរណ្ដៅសាសពទាហាន ប៉ូឡញ ៤៥០០ នាក់ នៅកាទីន ដែលសម្លាប់ដោយពួកតម្រូវសូវៀត ក៏ប៉ុន្ដែសូវៀតវិញបានចោទប្រកាន់អាឡឺម៉ង់ ជាអ្នកសម្លាប់ទៅវិញ ។

រដ្ឋក្រូអាស៊ី និងស្លូវ៉ានី បានក្លាយជារដ្ឋនៅលើទឹកដីយូហ្គោស្លាវីយ៉ាង តាមរយៈបោះឆ្នោត ហើយបានបង្កើតជារដ្ឋធម្មនុញ្ញដឹកនាំដោយរដ្ឋាភិបាលពហុបក្សដែលបានធ្វើឪ្យគណបក្សកុំមុយនីស្ដលុបបំបាត់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងគ្មានការបង្កូរឈាម ហើយបន្ទាប់មក រដ្ឋទាំងពីនេះក៏បានក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យនៅលើទឹកដីនេះ ។

ព្រះរាជាដែលបានពឹងបារាំងឪ្យមកធ្វើជាអាណាព្យាបាលលើខ្មែរ គឺព្រះបាទអង្គឌួងដើម្បីជួយការពារទឹកដីខ្មែរ ។

នយោបាយរដ្ឋឧបត្ថម្ភគឺនយោបាយរបស់គណបក្សការងារនិយមដែលបានដឹកនាំប្រទេសចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៥ ដល់ឆ្នាំ ១៨៥១ ។ នយោបាយនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយតសង្រ្គោះប្រជាជន ២៥ លាននាក់ដែលគ្មានការងារធ្វើអ្នកជំងឺ ស្រ្ដីម៉ាយ មន្ដ្រីចូលនិវត្តន៍ និងជនចាស់ជរា ។

ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ខុនរ៉ាតអាដេណូអឺ សេដ្ឋកិច្ចអាឡឺម៉ងខាងលិចរីកចម្រើនទាំងផ្នែកនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចជាពិសេសគឺជាការធ្វើប្រទេសមានអធិបតេយ្យភាពឡើងវិញគឺការបំពាក់អាវុធ ។

ពិភពលោកសព្វថ្ងៃកំពុងជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗដូចតទៅ ៖ • បញ្ហាបរិស្ថាន រញ្ជួយដី ខ្យល់ព្យុះ ទឹកជំនន់ កំណើនកម្ដៅ រាំងស្ងួត • បញ្ហាកំណើនប្រជាជន កង្វះអនាម័យ បញ្ហាជំងឺ បញ្ហាសុខភាព • បញ្ហាអន្ដោប្រវេសន៍ មានចំណាកស្រុក កើនចលាចល មានបញ្ហាប្រកាន់ជំនឿ • បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀង ស្បៀងឡើងថ្លៃ បញ្ជាឥទ្ធិពលបដិវត្តន៍ • បញ្ហាភេរវកម្មអន្តរជាតិសង្រ្គាម បង្កើតចលាចលសង្គម ការកាប់សម្លាប់ និងការជួញដូរមនុស្ស គ្រឿងញៀន…។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិកមានទម្រង់តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្សផ្អែកលើអធិតេយ្យភាព និងសេរីភាពបុគ្គល ដែលចែកជាអំណាចបីខុសគ្នាគឺ អំណាចប្រធានាធិបតី អំណាចសភា និងតុលាការជាន់ខ្ពស់។ • អំណាចប្រធានាធិបតី មានអំណាចខាងនីតិប្រតិបត្តិមានសិទ្ធិទូលំទូលាយ ដែលជ្រើសតាំងដោយការបោះឆ្នោតមានអាណត្តិ៤ឆ្នាំ និងអាចឈរបាន២ អាណត្តិបើមានស្នាដៃល្អក្នុងការដឹកនាំ ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពជាតិ មានសិទ្ធផ្ដួចផ្ដើមធ្វើការជំនួសប្រធានាធិបតី នៅពេលប្រធានាធិបតីមានជំងឺ ទទួលមរណភាពទត្រូវដកហូបពីតំណែង។ • អំណាចសភា សភាមាន២គឺសភាតំណាងរាស្រ្ដ និងព្រឹទ្ធសភា។ សភាតំណាងរាស្រ្ដមានចំនួន៤៣៥នាក់ មានអាណត្តិ២ឆ្នាំ។ ព្រឹទ្ធសភាមាន ១០០នាក់ជ្រើសចេញពីរដ្ឋនីមួយៗក្នុង១៧រដ្ឋមាន២នាក់ មានអាណត្តិ៦ឆ្នាំតែត្រូវបោះឆ្នោតប្ដូរនៅចំនួន១ភាគ៣ រៀលរាល់២ឆ្នាំម្ដង។ ព្រឹទ្ធសភាមានសិទ្ធពិនិត្យលើការតាំងមន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ ...

នៅក្នុងការបង្កើតថ្មី គេតែងជួបឧបសគ្គរួមមាន៖ • ការច្រណែនពីសំនាក់អ្នកដទៃ • បុរេនិច្ឆ័យ • ភាពជាសត្រូវនៃអ្នកកាន់ • ទម្លាប់ដដែលៗរបស់ប្រជាជន។

ការតស៊ូផ្នែកខាងក្នុងរបស់មនុស្សគឺជាការតស៊ូរវាងការផុសចេញនូវអំពើផ្សេងៗរបស់មនុស្ស។ ការតស៊ូនេះអាចនិយាយម៉្យាងទៀតថាជាការតស៊ូរវាងការផុសចេញនូវបុព្វហេតុ ឬហេតុផលជំរុញ និងគំនិតផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។ ឧទាហរណ៍ៈ ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់ធ្វើលំហាត់ផង ចង់ដើរកំសាន្តផង ចង់ទៅផ្សារផង។