General Knowledge

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី ២ ប្រទេសអាឡឺម៉ងបានបែងចែកជា ២ ផ្នែកគឺ អាឡឺម៉ង់ ខាងលិចនិងអាឡឺម៉ង់ខាងកើត ។ គ្រប់គ្រងដោយ ៖ • អាឡឺម៉ង់ខាងលិចគ្រប់គ្រងដោយកងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តដែលរួមមានអង់គ្លេសនិងសហរដ្ឋអាមេរិក • អាឡឺម៉ង់ខាងកើតគ្រប់គ្រងដោយសហភាពសូវៀត ។

កត្តាដែលធ្វើឪ្យអ៉ឺតាលីមានភាពល្បីល្បាញខាងស្ថាបត្យកម្មមាន ៖ • ជាប្រទេសរក្សាមរតកដែលបានបន្សល់ទុកពីចក្រភពរ៉ូមនិងប៊ីសង់ជាដើម ដូចព្រះវិហារសិម៉ាក់ដែលបានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ ១០០០ នៃគ.ស នៅក្នុងទីក្រុងវើនី ។ • ជនជាតិអ៉ីតាលីជាជនជាតិដែលមានស្មាដៃផ្ទាល់ខ្លួនដូចជាវិហារសិនពីទ័រនៅកណ្ដាលក្រុងរ៉ូមដ៏ល្បីល្បាញដែលសាងឡើងនៅឆ្នាំ ៣៣០ នៃគ.ស ដែលជាស្ថាបត្យកម្ម ដំបូងនៅមជ្ឈិមសម័យ ។

ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភ័ណ្ឌពិភពលោកនៅថ្ងៃទី០៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៧។

បានជាសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ច នៅក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ព្រោះ ៖ • ទឹកសហរដ្ឋអាមេរិកមិនមែនជាសមរភូមិប្រយុទ្ធនៃសង្រ្គាមលោក • សហរដ្ឋអាមេរិកបានគេចផុតពីការខ្ទេចខ្ទាំខាងសេដ្ឋកិច្ច ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គម • អាមេរិកចំណេញយ៉ាងច្រើនពីការលក់សព្វាវុធសម្រាប់ធ្វើសង្គ្រាម • ប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខ្ចីប្រាក់ពីអាមេរិកដើម្បីស្តារសេដ្ឋកិច្ចជាតិឡើងវិញ • អឺរុបបានក្លាយជាទីផ្សាររបស់អាមេរិកដ៏ធំសម្បើម • ប្រជាជនអាមេរិកខំប្រឹងប្រែងលើពង្រឹកវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីបំពេញទីផ្សាររបស់ពួកគេ ។

ប្រាសាទនេះត្រូវបានចែកចេញជា៤ ក្រុមគឺ ៖ • ក្រុមប្រាសាទខាងត្បូង ៖ (ប្រាសាទយាយព័ន្ធ) • ក្រុមប្រាសាទខាងជើង ៖ (ប្រាសាទសំបូរ) • ក្រុមប្រាសាទកណ្តាល ៖ (ប្រាសាទតោ) • ក្រុមប្រាសាទរបងមាស។

រដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ពួកខ្មែរក្រហម បានប្ដូរឈ្មោះប្រទេសជាផផ្លូវការថា “ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ” ។

មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានសង្រ្គាមលោកលើកទី១ គឺ • នៅដើមសតវត្សទី ២០ ប្រទេសមហាអំណាចឩស្សាហកម្មនៅទ្វីបអឺរ៉ុបជាច្រើនមានបញ្ហាតោនតឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗដោយសារតម្រូវការឩស្សាហកម្មនិងបំណែងចែកដែនដីអាណានិគមមិនស្មើគ្នា ។ • ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ជាប្រទេសចក្រពត្តិក្មេងខ្ចី កម្លាំងសេដ្ឋកិច្ចមានសម្ទុះរីកលូតលាស់ឆាប់រហ័ស ប៉ុន្តែមានទឹកដីអាណានិគមតិច ទើបប្រទេសអាឡឺម៉ង់មានបំណងធ្វើការបែងចែកពិភពលោកសារថ្មី • ប្រទេសអង់គ្លេសបានស្នើរសុំលុបការវិវាទចាស់ៗ ជាមួយប្រទេសបារាំងនិងប្រទេសរុស្សី តាមរយៈការគាបសង្កត់ពីប្រទេសអាឡឺម៉ង់ ។ • បារាំងចង់ទាមទារខេត្ត ២ របស់ខ្លួនគឺអាល់សាស់ និងឡូរ៉ែនរួមទាំងចង់បានតំបន់សម្បូរធ្យូងថ្មមួយទៀតគឺតំបន់សារដែលស្ថិតនៅព្រំប្រទល់ប្រទេសបារាំងនិងអាឡឺម៉ង់ ។ • ប្រទេសរុស្សីវិញមានការព្រួយបារម្ភចំពោះការជ្រៀតជ្រែករបស់ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ដោយមានគម្រោងស្ថាបនាផ្លូវរថភ្លើងមួយខ្សែ ។ ប្រការនេះអាចជាការគំរាមកំហែងទៅលើតំបន់កូកាស និងសមុទ្រខ្មៅរបស់រុស្សី ។

ប្រទេសដែលបានបង្ខំឪ្យប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគីប្រគល់ទឹកដីរបស់ខ្លួនឪ្យអាឡឺម៉ង គឺ ប្រទេសបារាំងនិងអង់គ្លេស សន្ធិសញ្ញាក្រុងមុយនិច នៅថ្ងៃទី ៣០ ខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៩៣៨ ។

ដើម្បីស្ដារផ្នែកឧស្សាហកម្មឡើងវិញតម្រូវឪ្យរដ្ឋាភិបាលប៉ូឡូញត្រូវធ្វើដូចជាតទៅ ៖ • រុះរើសរោងចក្រ ចាស់ៗដែលចាស់គំរិលពេកចេញទាំងអស់ • កាត់បន្ថយកម្មករ • ទទួលប្រាក់កម្ចីពីប្រទេសមួយចំនួន ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក អាឡឺម៉ង ស៊ុយអែត អ៉ីតាលី និងបារាំង ។

នៅថ្ងៃទី ០១ កញ្ញា ១៨៥៨ មានបេសកកម្មរួមគ្នាមួយរបស់ទ័ពបារាំង និងអេស្បាញ បានចូលដល់ក្រុងដាណាង ដើម្បីជួយស្រោចស្រង់ជីវិតពួកអ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនាកាតូលិក ដែលនៅសល់ពីការសម្លាប់របស់សេ្ដចអណ្ណាម ។