General Knowledge

ឥរិយាបថដ៏ល្អប្រពៃរបស់ខ្មែរកឹការសំពះគ្នា ហើយការសំពះស្ថិតក្នុងបំណង់ដូចខាងក្រោម ៖ • បញ្ចាក់ពីចរិតថ្លៃថ្នូរ សុភាពរាបសារ • សម្តែងឲ្យឃើញពីការចេះគួរសម និងយកចិត្តទុកដាក់ • សម្តែងពីការគោរព រវាងគ្នានិងគ្នាទៅវិញទៅមក • ការគោរពដឹងគុណចំពោះអ្នកដទៃ • ការគោរពតបស្នងសង់គុណ • ការទទួលរាក់ទាក់ស្វាគមន៍គ្នា • ការគោរពកោតខ្លាចឋានៈ បុណ្យសក្តិ អំណាច • ការគោរពបូជា • ការគោរពបន់ស្រន់ ។

ការសំពះរបស់ប្រពៃណីខ្មែរមាន៥បែប គឺ • ចុងម្រាមកណ្តាលត្រឹមដើមទ្រូង : ការសំពះអ្នកដែលមានឋានៈប្រហាក់ប្រហែលគ្នា ឬមិត្តភក្តិនិងអ្នកដែលមានវ័យចាស់ ដែលត្រូវសំពះតបវិញចំពោះអ្នកដែលមានវ័យក្មេងជាង ។ • ចុងម្រាមកណ្តាលត្រឹមមាត់ : ការសំពះអ្នកមានគុណវ័យចំណាស់ជាង ថៅកែ ឬចៅហ្វាយនាយ ។ • ចុងម្រាមកណ្តាលត្រឹមចុងច្រមុះ : ការសំពះឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា អាណាព្យាបាល គ្រូបាអាចារ្យ ឬអ្នកមានគុណ ។ • ចុងម្រាមកណ្តាលត្រឹមចិញ្ចើម : ...

ចិត្តញាណ គឺជាសញ្ចេតនា ឬអំពើដែលស្តែងពីភាពពិតនៃចិត្ត វាគឺជាប្រធានវិស័យភាពនិងជាអ្នកវិភាគរាល់ហេតុការណ៍ដែលកើតមាន ។ សីលញាណ គឺជាវិទ្យាសាស្រ្តដែលសិក្សាពីនិយមន័យទាំងឡាយណាដែលប្រព្រឹត្តតែអំពើកុសលចៀសវាងការប្រព្រឹត្តអំពើអកុសល ។ សីលញាណចែកចេញជា២ ផ្នែកគឺ៖ • សីលវិនិច្ច័យ គឺជាបញ្ញាញាណដែលស្ថិតនៅក្នុងខួរក្បាលមនុស្ស និងជាហេតុដែលឲ្យយើងអាចដឹងអំពើល្អ និងអំពើអាក្រក់ការយល់ដឹងពីករណីកិច្ចសិទ្ធិ ទំនួលខុសត្រូវនិងយុត្តិធម៌ជាដើម ។ • សីលសញ្ចេតនា គឺជាវេទនាដែលទាក់ទង់នឹងវេទនារម្មណ៍ ។វាតែងកើតមានជានិច្ចជាមួយសីលវិនិច្ច័យគឺ អំពើកុសលហើយតែងស្អប់ខ្ពើមអំពើអកុសល ។ ការស្វែងយល់ពីសីលញាណមានសារៈប្រយោជន៍គឺ បានធ្វើឲ្យដឹងពីសកម្មភាពកុសល និងអកុសលនៃទង្វើរបស់ខ្លួនតាមរយៈផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត ...

វិមជ្ឍការ គឺជាការផ្ទេរអំណាច និងការទទួលខុសត្រូវលើមុខងារសារធារណៈពីរដ្ឋបាល កណ្តាលទៅអង្គភាពជំនាញរបស់ក្រសួងនៅអង្គភាពក្រោមបង្គាប់ និងរដ្ឋបាលមូលដ្ឋានដើម្បីធានាគុណភាព ប្រសិទ្ធិភាព នៃប្រព័ន្ធអភិបាលកិច្ច ការកើនឡើងនូវសិទ្ធិអំណាច និងសមត្ថភាពនៃកម្រិត ថ្នាក់ផ្សេងៗរបស់រដ្ឋបាលជាតិ ។ បង្ហាញពីការខុសគ្នារវាងវិមជ្ឍការ និងវិសហមជ្ឍការ ៖ វិមជ្ឍការ • គោលបំណងដើម្បីឲ្យប្រសើរឡើងនូវការគ្រប់គ្រងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងអភិបាលកិច្ចល្អនៅថ្នាក់រដ្ឋបាលក្រោមជាតិ • អង្គភាពអនុវត្ត គឺជានិតិបុគ្គលដាច់ដោយឡែក • មានតំណាងកើតចេញពីការបោះឆ្នោតផ្ទាល់តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ • ធ្វើជាតំណាងរបស់អ្នកបោះឆ្នោត • ទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ចំពោះអ្នកបោះឆ្នោត និងប្រយោលចំពោះរដ្ឋាភិបាល • តម្រូវឲ្យមានការចូលរួមពីប្រជាពលរដ្ឋ • មានភាពជាម្ចាស់ក្នុងការអនុវត្តផែនការអភិវឌ្ឍ ...

កតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌គឺ កម្រងអត្ថបទច្បាប់ដែលមានលក្ខណៈជាកិច្ចព្រមព្រៀង ឬកិច្ចសន្យាដែលត្រូវបានរដ្ឋភាគីនីមួយៗទទួលយកដើម្បី អនុវត្តនៅក្នុងវង្វងអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន និងធានាឲ្យប្រជាជនទទួលបាននូវសិទ្ធិសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ របស់ខ្លួនក្នុងវិសាលភាពមួយដ៏ពេញតាម ដែលអាចធ្វើបានដោយមានការទទួលស្គាល់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ សិទ្ធិស្មើគ្នាតាំងពីកំណើតដែលមិនអាចលក់ដូរ ផ្ទេរឬ ដកហូតបាន ។ មានសារៈសំខាន់ដូចតទៅ ៖ • ប្រជាជាតិនីមួយៗមានសិទ្ធិស្វ័យសម្រេចក្នុងការប្រកាន់គោលជំហរនយោបាយ និងខិតខំអភិវឌ្ឃសេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ច និងវប្បធម៌ • មានសិទ្ធិចាត់ចែងដោយសេរីនូវភោគទ្រព្យធម្មជាតិរបស់ខ្លួន ដោយគ្មាននរណាម្នាក់អាចដកហូតនូវមធ្យោបាយផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ចិញ្ចឹមជិវិតនោះឡើយ • បុរសនិងស្រី្តមានសិទ្ធិស្មើគ្នាខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ...

ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាចែកចេញជាពីរផ្នែកគឺ ៖ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជាន់ទាប: ជាការទាក់ទង់ជាមួយសេដ្ឋកិច្ចផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សម្នាក់ៗឬគ្រួសារទូទៅដូចជា៖ • ការតាំងខ្លួននៅក្នុងឋានៈមាំទាំ តាមផ្លូវសេដ្ឋកិច្ច ប្រកបដោយអង្គ៤ប្រការគឺ ប្រការ១ ការសំភី សង្វាតស្វែងរកទ្រព្យ គឺគ្រប់គ្រងប្រភេទទាំងមានរូប និងគ្មានរូប ។ប្រការ២ ការចេះស្គាល់របៀបទុកដាក់ទ្រព្យ សម្បត្តិឬចេះសន្សំសំចៃ ។ ប្រការ៣ការចវសេពគប់មិត្តសំឡាញ់ ចេះកែប្រែមិត្ត អាក្រក់ឲ្យទៅជាមិត្តល្អ ។ ប្រការ៤ ការបចេះចាយវាយទ្រព្យតាមសមគួរ និងចេះរៀនរស់ក្នុងភាពសន្តោស ។ • ការវៀរចាកអបាយមុខ៤ប្រការ ...

ព្រះពុទ្ធសាសនានិងសិទ្ធិមនុស្សបានចូលរួមចំណែកក្នុងការរៀបចំសង្គមដូចខាងក្រោម ៖ • អប់រំមនុស្សទាំងអស់ឲ្យមានមេត្តា ចេះស្រឡាញ់គ្នាមិនរើសអើងគ្នា • អប់រំមនុស្សឲ្យចេះអាណិតអាសូរចំពោះគ្នា ចេះជួយមានសាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុង • ឲ្យមនុស្សទាំងអស់ចេះគោរពសិទ្ធសំរាប់មានជីវិត របស់មនុស្សផងគ្នាសត្វនិងជីវិតបរិស្ថាន • គោរពសិទ្ធិមានសម្បត្តិកម្មសិទ្ធិ គោរពប្រយោជន៍បុគ្គល និងប្រយោជន៍សាធារណៈ មិនប្រព្រឹត្តអំពើចោរកម្ម លួចឆក់ប្លន់ ដែលបង្កវិនាសកម្មដល់សង្គម • មានសម្មាអាជីវៈ គឺមិនប្រកបរបរជួនដូរខុសច្បាប់និងជួញដូរផ្លូវភេទ គ្រឿងញៀន គោរពច្បាប់ សង្គម … • ហាមប្រាមការប្រព្រឹត្ត ខុសក្នុងផ្លូវកាម គោរពសិទ្ធិបន្តពូជ សិទ្ធីរស់ជាគ្រួសារ ...

ដែលហោថាអត្តសញ្ញាណជាតិ គឺជាគឿងសម្គាល់ ឬលក្ខណៈសម្គាល់ជាពិសេសផ្ទាល់របស់ជាតិ ។ អត្តសញ្ញាណជាតិមានសារៈសំខាន់ដូចជា ៖ • បង្ហាញនូវលក្ខណៈពិតៗដាច់ដោយឡែករបស់ជាតិសាសន៍នីមួយៗ • បង្ហាញពីតម្លៃនៃអរិយធម៌ជាតិ • បង្ហាញឲ្យយល់ដឹងស៊ីជម្រៅព្រលឹងជាតិ • ស្គាល់ពីអត្តចរិតជាតិសាសន៍នីមួយៗ • ស្គាល់ពីប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខ្លួន ។

អ្នកដែលត្រូវចូលរួមក្នុងជំរឿននេះគឺ • គ្រួសារ(មិនរាប់បញ្ចូលគ្រួសារដែលរស់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំ) ប្រកបរបរកសិកម្មមានផ្ទៃដីយ៉ាងហោច ០,០៣ ហិចតាក្នុងមួយរយៈពេល១២ខែចុងក្រោយឬអ្នកមានបសុសត្វប្រភេទធំយ៉ាងតិច២ក្បាល ឬ គ្រួសារដែលមានបសុសត្វតូច៣ក្បាល និងបសុបក្សីយ៉ាងហោចណាស់ចំនួន២៥ក្បាល។ • អភិបាលខេត្ត ជាអ្នកជួយគាំទ្រដល់ការធ្វើជំរឿននេះ។ • មេភូមិ ជាអ្មកសហការ និងជួយក្នុងការធ្វើជំរឿននេះនិងបំពេញកម្រង់ព័ត៌មានស្តយីៅពីភូមិ • អ្នកប្រមូលព័ត៌មានជំរឿនប្រហែល ៣៥០០ នាក់ដែលនិងធ្វើសកម្មភាពប្រមូលតាមផ្ទះ • មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃវិទ្យាស្ថាន ស្ថិតិជាតិ និងក្រសួងរុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទ ជាប្រធានគ្រប់គ្រង់អ្នកប្រមូលព័ត៌មានជំរឿននេះនិងជាមន្រ្តីជំនួយការតំបន់ទទួលបន្ទុកលើសកម្មភាពជំរឿននៅថ្នាក់ខេត្តដោយឡែកនីមួយៗ ដែលបានកំណត់និងជាមន្រ្តីជំនួយការតំបន់ទទួលបន្ទុកចាត់ចែងការងារផ្ទាល់របស់ប្រធាន និង អ្នកប្រមូលព័ត៌មានជំរឿនរបស់ពួកគាត់ • មន្រ្តីថ្នាក់ដឹកនំាក្រសួងផែនការ និងក្រសួងរុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទដើរតួនាទីជាមន្រ្តីដឹកនាំសម្របសម្រួលជាន់ខ្ពស់ ...

ដើម្បីឲ្យមនុស្សរស់នៅបានសុខ សន្តិភាព មនុស្សត្រូវតែប្រតតិបត្តិតាមមាគ៌ាចំនួន៨របស់ព្រះពុទ្ធសាសនាគឺ ៖ ១ .សម្មាទិដ្ឋិ : ការយល់ឃើញត្រូវ ២ .សម្មាសង្គប្ប: ការត្រិះរិះត្រូវ ៣.សម្មារវាចារ: ពាក្យសម្តីត្រឹមត្រូវ