General Knowledge

របបមាតាធិបតេយ្យមានកំណើតតាំងពីពេលសម័យព្រះនាងលីវ យី គ្រងរាជ្យប្រទេសនៅស.វទី១ នៃនគរគោកធ្លក ។ ហើយផ្នត់គំនិតនេះបានបន្សល់ទុករហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។ ឧទាហរណ៍ ពាក្យហៅប្រចាំថ្ងៃ មេសោរ មេទ័ព… ...

ការផ្ដល់សេវាកម្មសាធារណៈមានគោលដៅ បំរើប្រជាពលរដ្ឋឪ្យកាន់តែប្រសើរឡើងមានន័យថា រដ្ឋបាលត្រួវធ្វើដូចជា ៖ • ធានាភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលយកការប្រើប្រាស់ ផ្ដល់ពត៌មានគ្រប់គ្រាន់ ច្បាស់លាស់និងងាយយល់ កាត់បន្ថយការិយាល័យធិបតេយ្យនិងនីតិវិធីស្មុគស្មាញ សំដៅកាត់បន្ថយការលំបាករបស់អ្នក ប្រើប្រាស់សេវាក្នុងការស្វែងរកសេវាដោយខ្លួងឯង និងចំនាញបន្ថែមលើអ្នករត់ ការក្រៅផ្លូវការ ។ • ផ្តោតទៅលើតម្រូវការជាក់ស្ដែងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ កន្លងមកមន្រី្តរាជការ ក្នុងឥរិយាបថជាអ្នកគ្រប់គ្រងបានកំណត់ជាស្រេចនូវប្រភេទ សេវាដែលត្រូវផ្ដល់ជូនអ្នកប្រើប្រាសា់ ទោះជាសេវាមួយចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់ មិនត្រូវការក៏ដោយ ។ ប៉ុន្ដែក្នុងឥរិយាបថជាអ្នករបស់ទីផ្សារ និងរបស់អ្នកប្រើប្រាស់វិញ • ផ្តល់សេវាឪ្យចំទីកន្លែងនៃតម្រូវការរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ រដ្ឋបាលសាធារណៈ ត្រូវផ្លល់សេវាដល់ទីកន្លែងដែលអ្នកប្រើប្រាស់ ...

ដើមកំណើតលទ្ធិប្រជាធិតតេយ្យមានដំណើរដូចតទៅ ៖ ពាក្យប្រជាធិតេយ្យដំបូងឡើយបានចាបផ្ដើមចេញពិគំនិតទស្សនវិជ្ជានិងមយោបាយ នាសម័យបុរាណរបស់ប្រទេសក្រិចដោយលោក Cleisthenes នៅឆ្នាំ៥០៧ BCE ។ លោកត្រូវបានចាត់ទុកជាបិតាធិបតេយ្យនៃប្រជាជនអាតែន ។ បន្ទាប់មកលោកបានលើកសំណើរឪ្យមានការកែទំរងទាំងស្រុងនៃប្រព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល ហើយក្រោយមកសំណើរនេះត្រូវបាអនុម័តដោយសភាក្រិច ។ បន្ទាប់មកលោកក៏ជាអ្នកលើកឡើងនូវគោលការណ៍សមភាពសិទ្ធចំពោះ មនុស្សប្រើអំណាចទៅឪ្យប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែច្រើន ។ ក្នុងកំឡុងពេលនោះពាក្យប្រជាធិតេយ្យ (ពលរដ្ឋជាអ្នកកាន់អំណាច) ត្រូវប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងដោយអ្នកអាតែន ដើម្បីកំណត់ប្រព័ន្ធថ្មីៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ ដើមបង្អស់វាមានចរិតលក្ខណៈពីរដាច់គ្នា ៖ • ទី១ មានការជ្រើសតាមក្រុមនៃប្រជាពលរដ្ឋធម្មតាឲ្យចូលធ្វើការងាររដ្ឋាភិបាលនិងតុលាការ ...

ការគ្របគ្រងគឺជាការប្រើប្រាស់ធនធាន មនុស្សនិងធនធានផ្សេងៗទៀតដើម្បីសម្រេចឪ្យនូវគោលបំណងទាំងឡាយ ។

ការសិក្សាពិវប្បធម៌ អរិយធម៌ខ្មែរអាចឪ្យអាចមាននចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ ចំណេះអប់រំ និងចំណេះចេញរស់នៅក្នុងសសង្គមដូចជា ៖ ក. ចំណេះដឹង • អាចឪ្យយើងស្វែងយល់អំពីជំនឿ សាសនាទំនៀមទំលាប់ការរីកចម្រើនក្នុងសង្គម • ប្រព័ន្ធផ្សព្បផ្សាយ វិទ្យុ ទុរទស្សន៍ អ៊ីធឺណិត ទូរស័ព្ទ • អភិវឌ្ឍន៍ការអប់រំ អាចឪ្យយើងយល់ដឹង សីលធម៌ គុណធម៌ កីឡា របាំប្រពៃណី ល្បែងប្រជាប្រិយកម្សាន្ដ…។ ខ. ចំណេះធ្វើ • មុខរបរវិជ្ជាជីវៈអាចឪ្យយើងស្វែងយល់ ...

ចក្ខុវិស័យមុខងារសាធារណៈកម្ពុជាគឺជាចក្ខុវិស័យនៃស្ថាប័នយុទ្ធសាស្រ្ដ អចិន្រៃ្ដយ៍មួយដែលមានគោលដៅបំរើ ប្រជាពលរដ្ឋកាន់តែប្រសើឡើង ។

តំណាងរាស្រ្ដត្រូវបានជ្រើសតាំង ដោយការបោះឆ្នោតជាទូទៅជាសកលដោយសេរីត្រឹមត្រូវ យុតិ្ដធម៌ដោយស្មើភាពដោយចំពោះតាម វិធីជ្រើសរើសឆ្នោតជាសម្ងាត់ ។ ការបោះឆ្នោតធ្វើតាមប្រព័ន្ធសមាមាត្រតាមខេត្តក្រុងដោយយកខេត្តក្រុងជា មណ្ឌលបោះឆ្នោត ។

គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំ ការបោះឆ្នោតមានសមាសភាពដូចជា ៖ • ឥស្សរជនខ្មែរមួយរូប (ប្រធាន) • ឥស្សរជនខ្មែរមួយ (អនុប្រធាន) • ឥស្សរជនខ្មែរដែលមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតពីររូប (សមាជិក) • តំណាងមួយរូបនៃគណៈបក្សនយោបាយនីមួយៗដែលមានអាសនៈក្នុងរដ្ឋសភា • សមាជិកមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃពីររូប (សមាជិក) • តំណាងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលក្នុងស្រុកមួយរូប (សមាជិក ប្រធាន អនុប្រធាន នៃគណៈកម្មាធិការជាតិ រៀបចំការបោះឆ្នោតត្រូវជ្រើសរើស ក្នុងចំណោមឥស្សរជនដែលមានបទពិសោធន៍ ក្នុងនយោបាយនិងបទពិសោធន៍ការ ។

គោលការណ៍ច្បាស់អន្ដរជាតិមានដូចជា ៖ • គោលការណ៍នៃសិទ្ធិសមាភាពនិងសិទ្ធិស័្វយសំរេចដោយខ្លួនឯងរបស់ប្រជាជបទាំងឡាយ ។ • គោលការណ៍នៃសមភាពអធិបតេយ្យ និងឯករាជ្យភាពរបស់រដ្ឋទាំងអស់ ។ • គោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែត ចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រដ្ឋផងដែរ ។ • គោលការណ៍នៃការហាមប្រាម មិនឪ្យមានការគំរាមគំហែង ឬ ការប្រើប្រាស់កំលាំង ។ • គោលការណ៍នៃការគោរពជាសកល និងអនុវត្តនូវសិទ្ធិមនុស្ស និងស៊េរីភាពមូលដ្ឋានសំរាប់ គ្រប់ៗគ្នា ។

ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកព្រឹទ្ធសភាមណ្ឌលបោះឆ្នោតត្រូវរៀបចំជា ៨ភូមិភាគដូចជា ៖ • ភូមិភាគទី១ ក្រុងភ្នំពេញមាន៦អាសនៈ • ភូមិភាគទី២ ខេត្តកំពង់ចាមមាន៨អាសនៈ • ភូមិភាគទី៣ ខេត្តកណ្ដាលមាន៥អាសនៈ • ភូមិភាគទី៤ ខេត្តបាត់ដំបង បន្ទាយមានជ័យ សៀមរាប ឧត្តរមានជ័យ និងខេត្ត ប៉ៃលិន មាន១០ អាសនៈ • ភូមិភាគទី៥ ខេត្តតាកែវ កំពតនិងកែប មាន៧អាសនៈ • ភូមិភាគទី៦ ខេត្តព្រៃវែង ...