General Knowledge

ឧស្ម័នពុល ដែលធ្វើឲ្យផែនដីឡើងកម្តៅគឹ ឧស្ម័នកាបូនិច និងអាសូតអុកស៊ីត ។

លោក ដឺ ហ្គោល បានធ្លាក់ចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៨ដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកមិនអាចដោះស្រាយបាននូវវិបត្ដិឥតការងារធ្វើរបស់ពួកកម្មកររាប់សែននាក់នៅទីក្រុងប៉ារីស ។

កងទ័ពអាឡឺម៉ង់ និងជប៉ុនបានប្រកាសដាក់អាវុធចុះចាញ់ នៅថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ។

គ្រោះអាសន្ននៃផែនដីបានកើតឡើងដោយសារ ការរិចរិលស្រទាប់ដំាំដំណាំ ដែលបណ្ដាលឪ្យមានបម្រែបម្រួលដីពីដីព្រៃឈើទៅជាវាលល្ហល្ហេវ គ្មានដំណាំ គ្មានព្រៃឈើ ខ្សោះប្រើការលែងកើត ។

លោកស្រីម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្ដី អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ នៅឆ្នាំ១៩៨៣ និងនៅឆ្នាំ១៩៨៧ លោកស្រីមកពីគណបក្សអភិរក្សនិយម។ កត្តាដែលជម្រុញឪ្យលោកស្រីអាចជាប់ឆ្នោត ជាបន្ដបន្ទាប់មានដូចជា៖ • ធ្វើសង្រ្គាមជាមួយប្រទេស អាហ្សង់ទីន ដើម្បីកាន់កាប់កោះ ហ្វកឡិន ដែលសេះវិបត្តិដ៏រុំារ៉ៃ • ខួងប្រេងនៅលំហសមុទ្រខាងជើង ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំប្រេងចូលពីអារ៉ាប់ • កាត់បន្ថយការចំណាយលើក្រសួងមួយចំនួនដែលមិនចាំបាច់ដើម្បីកាន់បន្ថយអតិផរណា។ • រុះរើនយោបាយជាតូបនីយកម្មចោល ដោយប្រគល់កម្មសិទ្ធិផ្សេងឪ្យឯកជនគ្រប់គ្រងវិញ។

ការទ្រុឌទ្រោមខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដោយសារសង្គ្រាមត្រជាក់ • បញ្ហាកង្វះបច្ចេកវិទ្យាទំនើប • វិបត្តិកសិកម្ម ( ផលិតផលមិនបានកើនតាមផែនការកំណត់ ) ។

ម៉ាក់ម៉ាអាចកើតឡើងតាមវិធី ៣យ៉ាង គឺពេលសិលាទទួលរងកម្តៅ ពេលសម្ពាធថយចុះ និងសិលាផ្លាស់ប្តូរសមាសធាតុផ្សំ។ • សីតុណ្ហភាពៈ កំណើតសីតុណ្ហភាពនៅក្នុងសំបកផែនដីអាចបណ្តាលអោយរ៉ែក្នុងសិលារលាយ។ រ៉ែផ្សេងគ្នារលាយនៅសីតុណ្ហភាពខុសគ្នាដូច្នេះរ៉ែខ្លះអាចរលាយ រ៉ែខ្លះទៀតមិនរលាយ។ • សម្ពាធៈ សម្ពាធខ្លាំងក្នុងផែនដីធ្វើអោយរ៉ែស្ថិតក្នុងលក្ខណៈរឹង បើគ្មានសម្ពាធក្តៅរុលឡើងមកជិតផ្ទៃលើ សម្ពាធត្រូវបានថយចុះ ហើយរ៉ែអាចរលាយបាន។ • សមាសធាតុផ្សំៈ ពេលខ្លះសារធាតុរាវ ដូចជាទឹកនិងឧស្ម័នកាបូនិច ជ្រៀតចូលក្នុងសិលាកំពុងជិតរលាយ។ សារធាតុទាំងនេះបញ្ចុះចំនុចរលាយនៃសិលា ហើយកកើតជាម៉ាក់ម៉ា។

រៀបរាប់អំពីបំណាក់ស្រុកនិងពំនើងផ្នត់ ៖ • បំនាក់ស្រុកគឺជាបំនាក់នៃសំបកផែនដី សងខាងបំនាក់នេះជាផ្ទៃដីដែលនៅជាប់គ្នាពីមុនស្រាប់តែម្ខាងផុសឡើងម្ខាងស្រុតចុះក្រោមមណ្តាលឲ្យកើតកម្ពស់ធៀបនៅលើសណ្ធានដី ហៅថាមុខចំណោត។បំណាក់ស្រុក បង្កើតឲ្យមានសណ្ធានដីរាងគម្លាំងឬជាជ្រុងហើយមានកម្ពស់ធៀប ពីកន្លែងមួយទៅទៅកន្លែងមួយទៀត។ • ពំនើងផ្នត់កម្លាំងធ្វើឲ្យផ្ទាំងសិលាដែលជាសំបកផែនដីកោងតែមិនអាចបាក់បាន។

បានជាគេនិយាយថាមនុស្សមានវិសមភាពតាំងពីកំណើត ពីព្រោះមនុស្សជាសត្វលោកដែលរស់នៅក្នុងធម្មជាតិ ហើយធម្មជាតិនេះឯងជាប្រភពនៃវិសមភាពដែលគេហៅថា វិសមភាពធម្មជាតិ។

សិទ្ធិមនុស្សត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៨ មក។