General Knowledge

ដែលហៅថាសីលគុណធម៌ គឹជា គុណធម៌ដែលមាននៅក្នុងទម្លាប់ដែលចេះគ្រប់សង្កត់លើសម្ទុះជម្រុញវិចារណញាណ និងក្នុងទម្លាប់ប្រព្រឹត្តឪ្យសមរម្យត្រឹមត្រូវ ទោះជាស្ថានភាពណាក៏ដោយ ។ ឧទាហរណ៍ៈ សេចក្តី ក្លាហាន ការចេះប្រមាណ យុត្តិធម៌ និងគតិបណ្ឌិត ។

ដែលហៅថាជីវិតផ្ទាល់ខ្លួនគឺជា គុណធម៌របស់បុគ្គលម្នាក់ៗចំពោះសង្គម ដែលខ្លួនរស់នៅ ។ គុណធម៌នេះមានតម្លៃសម្រាប់តែមនុស្សទាំងឡាយណាដែលមានមនោសសញ្ចេតនាប្រកបដោយកុសល ។

ដែលហៅថា ទំនួលខុសត្រូវ គឺជាការធានារ៉ាប់រងលើអំពើទាំងឡាយ ដែលខ្លួនបានប្រព្រឹត្តមានការទទួលសារភាព ហ៊ានទទួលវិបាកវិនិច្ច័យជាដើម ។

គោលការណ៍១០ប្រការសម្រាប់មេដឹកនាំមានៈ • ជំនាញឯកទេសច្បាស់លាស់សម្រាប់ការងារខ្លួន និងការងារបុគ្គលិក • ទទួលខុសត្រូវ ទាំងត្រូវកុំបន្ទោសអ្នកដទៃ • វិភាគស្ថានការណ៍ • ប្រឹងប្រែងជាថ្មី • ធ្វើជាគំរូល្អ • ស្គាល់បុគ្គលិក រាក់ទាក់សិ្នទ្ធស្នាលជាមួយបុគ្គលិក • ផ្តល់ព័ត៌មាន ទាំងបុគ្គលិក និងថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ • បណ្តុះស្មារតីទទួលខុសត្រូវដល់មន្រ្តីថ្នាក់ក្រោមឪវាទ • ឲ្យប្រាកដថាគេយល់ការងារធ្វើ តាមដាននិងធ្វើការណែនាំ • ប្រាកដថាបានបំពេញ • បង្វឹកបុគ្គលិកឲ្យទៅជាក្រុម ដែលម្នាក់ៗមានគោលដៅតែមួយដូចគ្នា • ប្រើឲ្យអស់នូវសមត្ថភាពនៃអង្គភាព ។

មូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់អ្នកដឹកនាំរួមមានៈ • លក្ខណៈជាទីគោរព • ការងារមិនគិតតែប្រយោជន៍ផ្ទាស់ខ្លួន • ការសម្រេចគោលដៅអង្គភាព • សុខុមាលភាពរបស់ពួកគេ • ការប្រតិបត្តិឪកាសការងារ និងកម្លាំងចិត្ត • ការផ្តល់សេចក្តីណែនាំ និងតម្រង់ទិស • ការយកចំណេះដឹងទៅអនុវត្ត ។

ទឹកដីខ្មែរ ដែលបានបាត់បង់ដោយសារប្រទេសសៀមមានចំនួន ១២ខេត្តគឺ ៖ • នគររាជ • បុរីរម្យ • ធនបុរី • ត្រាច • ច័ន្ទបុរី • សិរីសាកេត • គោកខ័ណ្ឌ • សង្ខិត • សុរិន្ទ • ស្ទឹងជ្រៅ • បស្ចឹមបុរី • អ៊ូប៊ុន ។

អ្នកដឹកនាំល្អ តែងតែមានការរីកចម្រើនតាមរយៈខាងក្រោម ៖ • ការរៀនសូត្រដោយខ្លួនឯង • ការអប់រំ • ការបណ្តុះបណ្តាលជាបន្តបន្ទាប់ • ការដកស្រង់បទពិសោធន៍ • អ្នកដឹកនាំល្អមិនមែនមានមកពីកំណើតទេ ។

យុត្តិធម៌អាចចែកចេញជា ៣សណ្ឋានគឺ ៖ • យុត្តិធម៌ក្នុងការប្តូរ: គឺភាពត្រឹមត្រូវឥតល្អៀងក្នុងការប្តូរ ។ គេអាចពោលថា ការប្តូរមានយុត្តិធម៌បានកាលណាអ្នកប្តូរយករបស់ពីរដេលមានតម្លសស្មើរគ្នាមកដូរ គឺយុត្តធម៌ស្ថិតនៅលើសមមូលនសតម្លៃវត្ថុដែលប្តូរនោះឯង ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការចែកៈ គឺយុត្តិធម៌ដែលមនុស្សទាំងឡាយទទួលស្គាល់ថា ត្រឹមត្រូវនៅពេលដេលខ្លួនបានទទួលរង្វាន់ជាថ្នូរនៃកម្លាំងស្នាដៃ និងតម្រូវការរបស់ខ្លួន ។ វាគឺជាចំណែក ដែលគេបានទទួលអំពីស្នាដៃ មនុស្សយុត្តិធម៌ឬពីច្បាប់នៃសង្គមរបស់ខ្លួន ។ • យុត្តិធម៌ក្នុងការបង្រា្កបៈ គឺជាយុត្តិធម៌ដេលមានសណ្ឋានជាសមភាពសមាមាត្រ ។ ជាការបង្រ្កាបមួយបែបដេលចាប់អ្នកដែលមានពិរុទ្ធឲ្យទទួលកំហុស ឬសង់ជំងឺចិត្តនៃជនរង់គ្រោះឲ្យស្មើទម្ងន់នៃកំហូចខាត ។

ដែលហៅថា យុត្តិធម៌គឺជា គុណធម៌ប្រកបដោយឧត្តមគតិសកល ជាគំនិតល្អត្រឹមត្រូវឥតខ្ចោះដែលហូរចេញមកពីវិចារណញាណរបស់មនុស្ស ។ យុត្តិធម៌មានន័យថា ការគោរពយ៉ាងទៀងទាត់នូវសិទ្ធិរបស់ជនណាម្នាក់ ពោលគឺការបើកឲ្យជនម្នាក់ៗមានសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ។

សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយ មានទំនាក់ទំនងជាមួយនិងសីលវិជ្ជាកាលណាសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយនោះជាឧបករណ៍សម្រាប់បម្រើទ្រឹស្តី ឬគោលបន្ទាត់នយោបាយនៃលទ្ធិណាមួយ ។ ពិតមែនហើយថាសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយគឺជា ស្យង់ដែលសិក្សាពីពុទ្ធិនៃបាតុភូតរបស់ផលិតកម្ម ការចែកចាយឲ្យប្រើប្រាស់ននូវគ្រឿងឧបភោគបរិភោគ ក៏ប៉ុន្តែស្យង់នេះឯងមានបាតុភូតផលិតកម្មទាក់ទងជានិច្ចទៅនិង មនុស្សនៅក្នុងសង្គមរបស់ខ្លួនដែលមានជីវភាពពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសំណុំនោះដែរ ។ ដូចនេះ សីលវិជ្ជាពុំអាចនិងគេចរួចពីការសង្កត់សង្កិននៃសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយបានឡើយ កាលណាស្យង់នេះជាឧបករណ៍ប្រើប្រាស់នៃ លទ្ធិណាមួយអាស្រ័យអាស្រ័យហេតុនេះហើយបានជាគេឃើញសេដ្ឋកិច្ចនយោបាយស្ថិតនៅក្រោមបញ្ហារបស់នយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ហើយដែលជាប្រភពកើតឲ្យមានស្យង់សេដ្ឋកិច្ចពីរគឺៈ សេដ្ឋកិច្ចសេរីនិយម និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមនិយម ។