General Knowledge

ឥទ្ធិពលបារាំងបានធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅក្រោយសង្រ្គាមលើកទី២ ជពិសេសបន្ទាប់ពីមានប្រទេសមួយចំនួនធំនៅទ្ធីបអាព្រិក និងអាស៊ីបានទាមទារឯករាជ្យបានជោគជ័យ ។

ដើម្បីផ្ដល់សេវាថែទាំសុខភាពប្រជាជន រាជរដ្ឋាភិបាលលោក ក្លេមិន អាត់លី បានធ្វើបានធ្វើដូចតទៅ ៖ • ធានាដល់ការព្យាបាលជំងឺនិងចែកចាយថ្នាំដោយមិនគិតថ្លៃសម្រាប់ប្រជាជន៩៩%ដោយស្មើភាពគ្នានិងមិនរើសអើង • បង្កើតភ្នាក់ងារសុខភាពចំនួន៣៤ពាន់ពាន់នាក់ទូទាំងប្រទេសចាប់ពីទីក្រុងដល់ជនបទ ដោយចំណាយប្រាក់ចំនួន៤០០លានផោនស្មើនឹង៣.៥%នៃថវិកាជាតិទាំងមូល ។

កត្កាដែលធ្វើឲ្យនយោបាយរបស់បក្សកុំមុយនីស្ដសូវៀតធ្លាក់ចុះនិងបានជំនឿមាន ៖ • វិបត្តិខាងកសិកម្មដោយការប្រើជីគីមីនិងថ្នាំពុលហូសប្រមាណដែលបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បរិស្ថាននិងខូចដីធ្លីដែលបានេជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ការអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម ។ • វិបត្ដិខាងសង្គមដូចជាការធ្លាក់ទឹកចិត្តការប្រមឹកស្រាបញ្ហាពុករលុយចាប់ពីថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់លើការថយចុះអាយុនិងកំណើនអត្រាមរណៈកុមារ ។

លោកគ្រូតឆូវមានចំណុចខ្សោយជាច្រើននៅលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ដូចជាការបរាជ័យខាងសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនបានលើស្ទួយឪ្យប្រសើរនិងប្រហាក់ប្រហែលសហរដ្ឋអាមេរិក ។ លោកបានធ្លាក់ពីអំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៦៤ ដោយសារបាត់ការគាំទ្រពីសហជិកបក្ស ។

ព្រះអង្គឌួងមានស្នាមព្រះហស្ថជាច្រើនដូចជា ៖ • ជាអ្នកវិនិពន្ធផ្នែកអក្សរសាស្រ្ដខ្មែរ • ធ្វើកំណែទម្រង់ផ្នែករដ្ឋបាល • បង្កើតប្រាក់ថ្មី • កសាងហេដ្ឋារចនាសម័្ពន្ធថ្មីៗ ដូចជា ផ្លូវពីឧដុង្គទៅកំពត កាត់តាមស្រុកឈូក តភ្ជាប់ទៅដល់កំពង់ផែសមុទ្រថ្មី ។ • កសាងកំពង់ផែថ្មី ដើម្បីជំនួសកំពង់ផែចាស់ដែលប្រទេសអណ្ណមបានយក ។

ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានក្លាយជាសាធារណរដ្ឋខ្មែរ នៅថ្ងៃទី ០៩ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៧០ ហើយរស់រានបានដោយសារតែជំនួយយោធាពីសហរដ្ឋអាមេរិក ។

ព្រំដែនថ្មី គឺជានយោបាយថ្មីរបស់លោកចនកេណ្ណឺឌីដែលបានបង្កើតឡើងដើម្បីបំរើត្រូវទិសដៅប្រយុទ្ធប្រឆាំងនិងភាពក្រីក្រ ភាពប្រកាន់ពូជសាសន៍ និងការយឺតយ៉ាវផ្នែកវិទ្យាសាស្រ្ដបច្ចេកវិទ្យា ដែលបន្សល់ទុក្ខពីអាណត្តិប្រធានាធិបតីជំនាន់មុន។ លោកចនកេណ្ណឺឌីជាប់ជាប្រធានាធិបតីអាយុ៤៩ ឆ្នាំ ១៩៦០ លោកត្រូវតេធ្វើឃាតនៅថ្ងៃទី២២ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ ១៩៦៣ លោកចនកេណ្ណឺឌី សុំឡើងកាន់តំណែងបន្ដ។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ចលនាតស៊ូទាំងនេះបានទទួលជោគជ័យគឺឯករាជ្យបរិបូរណ៍ • កម្ពុជាបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៥៣។ • វៀតណាមនិងឡាវបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៥៤។

របបសង្គមរាស្រ្ដនិយមគិតពីឆ្នាំ ១៩៥៥ ដល់ ឆ្នាំ ១៩៧០។

បេតិកភណ្ឌពិភពលោកបែងចែកជា៣ គឺ៖ • បេតិភណ្ឌវប្បធម៌ បណ្ដុំទីកន្លែងបូជនីយដ្ឋាន សំណល់ប្រវត្តិសាស្រ្ដ រូបភាពបែបវប្បធម៌ជាដើម។ • បេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ សណ្ថានដី និងភូមិសាស្រ្ដ ប្រព័ន្ធអេកូ ហើយរាប់បញ្ជូលតំបន់ជំរក សត្វ រុក្ខជាតិ ដែលជាបេតិកភណ្ឌមានជីវិតខ្លាចក្រែងមានការបំផ្លេចបំផ្លាញ។ • បេតិកភណ្ឌរួម គឺជាឪ្យតម្លៃរួមទៅលើ បេតិភណ្ឌវប្បធម៌និងបេតិភណ្ឌធម្មជាតិ។