General Knowledge

ទង់ជាតិកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ផ្ទៃពណ៌ក្រហម មានរូបប្រាសាទអង្គរវត្ត កំពូលបីពណ៌លឿង ជានិមិត្តនៃប្រពៃណីនិងប្រជាជនកម្ពុជា ដែលជាអ្នកការពារនិងស្ថាបនាប្រទេសកម្ពុជាឪ្យថ្ដុំថ្កើងរុងរឿង។

សង្រ្ញាមឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥មានផលវិបាកដូចជា៖ ផលវិបាកខាងសង្គម • សម្លាប់ជីវិតមនុស្សជាងមួយលាននាក់ • បន្សល់ទុក្ខនូវស្រ្ដីមេម៉ាយក្មេងកំព្រា ចាស់ជរាជនពិការ • ប្រជាជនភៀសខ្លួនចេញពីជនបទមករស់នៅទីក្រុងប្រកបដោយទុក្ខវេទនា • អំពើពុករលួយភាពអយុត្តិធម៌អនាធិបតេយ្យទូទាំងប្រទេស • បំផ្លាញធនធានមនុស្ស គ្រឹះស្ថានសិក្សា វត្តអារាម ផលវិបាកខាងសេដ្ឋកិច្ច • ដីស្រែចម្ការត្រូវបោះបង់ចោលក្លាយជាចម្កាមីន រណ្ដៅគ្រាប់បែក • រោងចក្រ សហគ្រាស៧៥%ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ • ចម្កាកៅស៊ូត្រូវបោះបង់ចោល • ផ្លូវថ្នល់ស្ពានពី ៧០-៨០% ត្រូវអន្តរាយ • សេដ្ឋកិច្ចត្រូវធ្កាក់ចុះ វិស័យនយោបាយ • ប្រទេសជាតិត្រូវបាត់បង់កិត្តិយស តិត្យានុភាពលើឆាកអន្តរជាតិ

គ្រោះធម្មជាតិដែលបណ្តាលមកពីការខូចខាតធម្មជាតិរួមមាន៖ • ការរញ្ជួយដី • កំណើនកំដៅផែនដី • គ្រោះទឹកជំនន់ • ភាពរាំងស្ងួត • ខ្យល់ព្យុះ ។

នៅសម័យព្រះបាទធម្មរាជា ប្រទេសខ្មែរស្ថិតក្នុងចំណុះប្រទេសសៀម ។ ស្តេចសៀមបានចាត់បញ្ជូនទូតមកបង្ខំឱ្យព្រះបាទចន្ទរាជាលើកសួយសារអាករមកថ្វាយតាមទម្លាប់ពីមុនរៀងមក ។ ប៉ុន្តែព្រះបាទចន្ទរាជាប្រកែកមិនព្រមនៅក្រោមអំណាចសៀម ។ សៀមខឹងក៏លើកទ័ពមកវាយខ្មែរនៅក្បែរក្រុងអង្គរព្រះបាទចន្ទរាជាបានកេណ្ឌទ័ពទៅទល់នឹងទ័ពសៀមនៅស្ទឹងអង្គរ និងវាយបកសៀមឱ្យបាក់ទ័ព ចាប់ជាឈ្លើយសិបរាប់ពាន់នាក់ ។ ត្រង់កន្លែងនោះហៅថា ភូមិសៀមរាប ឃុំសៀមរាប និងស្រុកសៀមរាប ក្លាយទៅជា ខេត្តសៀមរាប រហូតដល់សព្វថ្ងៃ (សៀមចាញ់ខ្មែររាប) ។

វិភាគ និងសំយោគ ជាសកម្មភាពពីររបស់ចិត្តដែលបង្គ្រប់គ្នាទៅវិញទៅមកមិនអាចខ្វះមួយណាបាន។ ដើម្បីធ្វើឱ្យសំយោគបានល្អត្រូវស្គាល់ឱ្យច្បាស់ពីធាតុបង្កសិន ហើយដើម្បីស្គាល់ធាតុបង្កគេចាំបាច់ត្រូវធ្វើវិភាគ។ កំហុសទាំងឡាយនៃសំយោគបង្កមកពីកង្វះវិភាគ ឬវិភាគពុំច្បាស់។

កម្លាំងនយោបាយនៅក្នុងក្បាលម៉ាស៊ីនដឹកនាំនៃសាធារណរដ្ឋបារាំងទី៣ មាន • រដ្ឋាភិបាលការពារជាតិ • រដ្ឋាភិបាលលោកជែ (១៨៧១-១៨៧៣) • សាធារណរដ្ឋរបស់លោក ម៉ាក់ម៉ាអុង ( ១៨៧៣-១៨៧៩) ។

ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី១ បានផ្លាស់ប្តូរផែនទីនយោបាយពិភពលោកគឹ • បានធ្វើឱ្យសាបសូន្យរបបរាជានិយមជាច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុ • របបសាធារណរដ្ឋត្រូវបានស្ថាបនាឡើងក្នុងប្រទេសជាច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុប • ការស្ថាបនារបស់ផ្តាច់ការបានធ្វើឱ្យមនុស្សភៀសខ្លួនចេញពីរដ្ឋរបស់ខ្លួនជាច្រើ ដោយខ្លាចការគំរាមកំហែងពីអ្នកកាន់អំណាច ដូចជានៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់ អ៊ីតាលី អេស្ប៉ាញ ។