General Knowledge

ក្នុងរចនាបថ ដូចជា សំបូរព្រៃគុក ព្រៃក្មេង កំពង់ព្រះ គូលេន និងបាព្ទន។

មូលហេតុបង្កើតអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារគឺ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាច្រើនពុំទាន់មានច្បាប់ ឬរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមជាក់លាក់ដល់សិទ្ធិរបស់កុមារ • ដោយសារការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃអនាគតរបស់សង្គមជាតិនីមួយៗ • ដោយសារតម្រូវការចាំបាច់របស់កុមារ ពុំទាន់មានចែងនៅក្នុងឩបករណ៍សិទ្ធិមនុស្សមានស្រាប់នៅឡើយ • ដោយសារផលប្រយោជន៍របស់កុមារមិនដូចគ្នានឹងផលប្រយោជន៍របស់អ្នកដែលជាអាណាព្យាបាលរបស់កុមារ • ដោយសារកុមារងាយនឹងរងគ្រោះ ជាងមនុស្សចាស់នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅរបស់ខ្លួនហើយក៏ជាក្រុមដែលងាយទទួលរងគ្រោះ ជាពិសេសពីការកេងប្រវ័ញ្ច និងការរំលោភបំពានបានគ្រប់យ៉ាង • ដោយសារកុមារងាយនឹងទទួលផលប៉ះពាល់ជាងក្រុមអាយុផ្សេងៗទៀត ចំពោះសកម្មភាពឬភាពអកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល • ដោយសារកុមារគ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ឬឥទ្ធិពលនយោបាយហើយមានកម្លាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចតិចតួចណាស់ ដែលជាញឹកញាប់សម្លេងរបស់ពួកគេពុំត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ឡើយ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាតិច្រើនតែគិតថា កុមារគឺ ជាសម្បត្តិ ឬជាកម្មសិទ្ធិរបស់មាតាបិតា ។ សង្គមខ្លះយល់ថា ដូចមនុស្សធំអាចធ្វើការងារបាន ហើយខ្លះទៀតគិតថា ពួកគេមិនទាន់អាចចូលរួមជួយសង្គមបានឡើយ

ក្រោយថ្ងៃ ១៧ មេសា ១៩៧៩ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរំដោះជាតិបានអនុវត្តតាមបញ្ជារបស់លេខាបក្សកុំម្មុយនីសកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ៨ប្រការគឺ៖ ១. ជំលៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុងទាំងអស់ ២. លុបបំបាត់ផ្សារ ៣. លុបបំបាត់រូបិយបណ្ណរបស់របប លន់ នល់ ហើយដករូបិយប័ណ្ណបដិវត្តដែលបោះពុម្ពរួចហើយ ៤. ផ្សឹកលោកសង្ឃកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងអស់ ហើយឲ្យទៅធ្វើស្រែចម្ការតាមទិសដៅដែលពួកគេទៅដល់មូលដ្ឋាននីមួយៗ ៥. ប្រហារជីវិតេដឹកនាំរបប លន់ នល់ ៦. បង្កើតសហករណ៏កម្រិតខ្ពស់ទូទាំងប្រទេសដោយបង្កើតឲ្យមានរោងបាយរួម ៧. បណ្ដេញជនជាតិភាគតតិចវៀតណាមឲ្យចេញទាំងអស់

សិទ្ធិមានលទ្ធភាពក្នុងការសិក្សា មានន័យថា៖ • មនុស្សគ្រប់រូបទាំងក្មេងទាំងចាស់ត្រូវតែរៀនសូត្រឱ្យចេះដឹងហើយ • សង្គមនិងរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចបង្កលក្ខណៈតាមគ្រប់មធ្យោបាយឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាមនាចំណេះដឹង ។

ផលិតផលស្រូវក្នុងផែនការ៤ឆ្នាំត្រូវបានបែងចែកជាបួនចំណែកគឺ ៖ • ចំណែកទី១ សម្រាប់ជាស្បៀងរបស់ប្រជាជនដែលម្នាក់ទទួលបាន៣១២គឺឡូក្រាមស្រូវក្នុងមួយឆ្នាំឬ ០.៤៥គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ • ចំណែកទី២ ស្រូវសម្រាប់ធ្វើពូជ • ចំណែកទី៣ ស្រូវសម្រាប់ទុកបម្រុង • ចំណែកទី៤ ស្រូវសម្រាប់នាំចេញទៅបរទេស ហើយនាំចូលមកវិញនូវម៉ាស៊ីនសម្រាប់ធ្វើស្រែចម្ការ គ្រឿងសព្វាវុធ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀត។

ដំបូងលន់ នល់ គាំទ្រព្រះសីហនយ បន្ទាប់មកឈរនៅកណ្តាល តែក្រោយមកក្បត់ចូលនឹងសិរិមតៈ។

នៅក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជាមានដូចជា លោក ជា ស៊ីម លោកហ៊ុន សែន និង លោកហេង សំរិន ដែលជាអ្នកតស៊ូចេញមកពីវណ្ណៈកសិករ។

ត្រូវថែរក្សាសម្បត្តិវប្បធម៏ និងអរិយធម៏អោយគង់វង្ស។

លោកស្រីម៉ាការ៉េត ថាត់ឆឺ បានជាប់ឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្រ្ដី អង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៩៧៩ នៅឆ្នាំ១៩៨៣ និងនៅឆ្នាំ១៩៨៧ លោកស្រីមកពីគណបក្សអភិរក្សនិយម។ កត្តាដែលជម្រុញឪ្យលោកស្រីអាចជាប់ឆ្នោត ជាបន្ដបន្ទាប់មានដូចជា៖ • ធ្វើសង្រ្គាមជាមួយប្រទេស អាហ្សង់ទីន ដើម្បីកាន់កាប់កោះ ហ្វកឡិន ដែលសេះវិបត្តិដ៏រុំារ៉ៃ • ខួងប្រេងនៅលំហសមុទ្រខាងជើង ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំប្រេងចូលពីអារ៉ាប់ • កាត់បន្ថយការចំណាយលើក្រសួងមួយចំនួនដែលមិនចាំបាច់ដើម្បីកាន់បន្ថយអតិផរណា។ • រុះរើនយោបាយជាតូបនីយកម្មចោល ដោយប្រគល់កម្មសិទ្ធិផ្សេងឪ្យឯកជនគ្រប់គ្រងវិញ។

មាត្រាទី៣៥ ដែលបានចែងពីសិទ្ធិសើរគ្នាក្នុងការងារសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកិច្ច និងនយោបាយរបស់សង្គមជាតិមាត្រាទី៣៦ បានចែងថា”ប្រជាពលរដ្ធទាំងពីរភេទមានសិទ្ធិជ្រើសរើសមុខរបរដោយសើ្មភាពគ្នា ដោយផ្អែកលើសមត្ថភាព និងទទួលប្រាប់បៀវត្សរ៍ស្មើគ្នានិងបុរសដែរ”។ កិច្ចការផ្ទះមានតម្លៃស្មើនិងចំណូលមកពីក្រៅផ្ទះ និងមាត្រា៤៥ ចែងថា “ការរើសអើងភេទត្រួវបំបាត់ចោលការធ្វើអាជីវកម្មលើការងាររបស់ស្រ្តីត្រូវហាមឃាត់បុរសនិងស្រ្តីមានសិទ្ធិស្មើគ្នាលើគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសវិស័យអាពាហ៏ពិពាហ៏និងគ្រួសារ”។