General Knowledge

ពណ៌នាការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សង្គម នៅកម្ពុជាពីឆ្នាំ ១៩៩៣ រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃៈ ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច • កសិកម្មមានភាពរីកចម្រើនដោយរដ្ឋាភិបាលយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបង្កើតឲ្យមានប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តការបង្កាត់ពូជបច្ចេកទេសជាដើម • អនុវត្តសេដ្ឋកិចិ្ចទីផ្សារសេរីកម្ពុជាបានក្លាយជាកន្លែងវិនិយោគដ៏ទាក់ទាញ • វិស័យឧស្សាហកម្មមានការរូកចម្រើនផ្នែករោងចក្រសហគ្រាស • ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មគឹមានភាពងាយស្រួលជាងមុន • ប្រជាពលរដ្ឋអាចរកការងារធ្វើបានយ៉ាងទូលំទូលាយទាំងក្នុងនិងក្រៅតំបន់ • សេដ្ឋកិច្ចមានកំណើនខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលវែងនិងចំណូលថវិការកើនឡើងប្រចាំ • មានកំណើនទេសចរណ៍ដែលនាំឲ្យមានកំណើនការងារនិងប្រាក់ចំណូលដល់ប្រជាជន • ការចូលជាសមាជិកអាស៊ានក៏ជាផ្នែកមួយដែលជម្រុញឲ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាមានកំណើនជារៀងរាល់ឆ្នាំផងដែរ • មានាករកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ស្ពាន ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវអាកាស ផ្លូវដែក… ។ ផ្នែកសង្គមធម៌ • កម្ពុជាទទួលបាននូវកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់ក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាពនិងសន្តិសុខសង្គមទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្សថ្នាំញៀននិងអំពើភារវកម្ម • មានការកសាងមណ្ឌលសុខភាព មន្ទីរពេទ្យនៅតាមសាលាឃុំសង្កាត់ជាដើម • មានសេរីភាពព័ត៌មានិងអនុញ្ញាតិឲ្យមានសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបង្កើតអង្គភាពសង្គមស៊ីវិល

កំណែទម្រង់ឆ្នំា ១៨៨៤ បារាំងបានផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងនៅកម្ពុជាដូចជា៖ • បានរៀបចំថ្នាក់ដឹកនាណខេត្តដោយបារាំងផ្ទាល់ • ខេត្ត ៥៨ ត្រូវបានបង្រួមបញ្ចូលគ្នាមកត្រឹមតែ ៨ខេត្តឲ្យស្ថិតនៅក្រោមអំនាចរ៉េស៊ីដង់បារាំង • រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រ ធ្វើការការគ្រប់គ្រងការងារពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជាក្រោមបញ្ជាផ្ទាល់ពីរ៉េស៊ីដង់សេណេរ៉ាល់ ( កូសាំងស៊ីន ) • ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាលែងមានសិទ្ធិសម្រេចអ្វីទៀតហើយ ក្រៅពីចាំទទួលនិងយល់ព្រមរាល់សេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រ ។

ការស្តារទ្បើងវិញនូវវិស័យនយោបាយរបស់ប្រទេសប៉ូឡូញក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២បានប្រព្រឹត្តទៅ ៖ • ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាស្ននឯកភាពជាតិ • ការបោះឆ្នោតដោយសេរី ដែលពេលនោះពួកកុំមុយនីសកាន់អំណាច • មានការគៀបសង្គត់ទៅលើសាសនា • មានការជ្រៀតជ្រែកពីបរទេស នាំឲ្យមានការបំរើបំរាស់ប្រជាជនប៉ូឡូញដែលមានគំនិតជាតិនិយម • បរាជ័យកំណែទម្រង់លោកកូមុលការ ដើម្បីដោះស្រាយសង្គមនិងសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ ១៩៥៦ • ធ្វើការបង្រ្កាបទៅលើចលនាសហជីពរបស់ឡិចវ៉ាលេសា ដោយលោក ស៊ីរិច • សហភាពសូវៀតធ្វើអន្តរាគមន៍ផ្តូលរំលំសហជីពពលករនាសមាជឆ្នាំ ១៩៨១ • ឆ្នាំ ១៩៨១ មានការបង្កើតច្បាប់អាជ្ញាសឹកដើម្បីចាប់ពួកប្រឆាំង • ឆ្នាំ ១៩៩០- ១៩៩៧ ក្លាយទៅជាសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យ និងក្លាយទៅជាសមាជិកអូតង់ ( ...

ក្រោយសង្រ្គាមត្រជាក់ តើប្រទេសអឺរុបខាងកើតមានការប្រែប្រួលដូចតទៅ ៖ • អង្គការកូមេកុងត្រូវបញ្ចប់នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩១ • កត្តិការសញ្ញាវ៉ាសូវីត្រូវរំសាយនៅថ្ងៃទី ១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩១ • លែងទទួលបានជំនួសពីសហភាពសូវៀត • របបដឹកនាំតាមបែបរបបសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរីបានចូលមកជំនួសលទ្ធិផ្តាចការកុំមុយនីស និងរបបសេដ្ឋកិច្ចសមូហភាព • អឺរុបខាងកើតត្រូវខ្ចីទុនវិនិយោគយ៉ាងច្រើនពីប្រទេសលោកខាងលិច • ប្រទេសមួយចំនួនបានប្រកាសឯករាជ្យភាពរបស់ខ្លួន ។

លោកប្រធានាធិបតី ដែលបានបន្ដតំណែងពីលោក ជីមីកាទ័រគឺលោក រ៉ូណាល់ រីហ្គេន នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ។

ក្រសួងអប់រំនៅអ៊ីតាលីបានអនុវត្ដគោលនយោបាយអប់រំ និងរៀបចំកម្មវិធីសិក្សានៅគ្រប់ភូមិសិក្សាព្រមទាំងសៀវភៅសិក្សាផងដែរ ។

លក្ខណៈពិសេសនៃវប្បធម៌ខ្មែរមានពិរយ៉ាងគឹ ៖ • លក្ខណៈជាតិ ខ្មែរមានរួចជាស្រេចនូវវប្បធម៌ខ្លួន(អត្តសញ្ញាណជាតិ)នាំឲ្យចំណូលវប្បធម៌ថ្មីណាមិនសមស្របតាមជីវភាពរស់នៅ ទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីខ្មែរត្រូវបដិសេធទាំងស្រុង ។ • លក្ខណៈសំយោគ ខ្មែរព្រមទទួលវប្បធម៌បរទេសតែយកអ្វីដែលជាចំណងចំណូលចិត្តស្របនិងគំនិតរបស់ខ្លួនមកកែច្នៃឲ្យមានលក្ខណៈជាតិមិនមែនយកមកប្រើទាំងស្រុងនោះទេ ។

ផលិតផលស្រូវក្នុងផែនការ៤ឆ្នាំត្រូវបានបែងចែកជាបួនចំណែកគឺ ៖ • ចំណែកទី១ សម្រាប់ជាស្បៀងរបស់ប្រជាជនដែលម្នាក់ទទួលបាន៣១២គឺឡូក្រាមស្រូវក្នុងមួយឆ្នាំឬ ០.៤៥គីឡូក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ។ • ចំណែកទី២ ស្រូវសម្រាប់ធ្វើពូជ • ចំណែកទី៣ ស្រូវសម្រាប់ទុកបម្រុង • ចំណែកទី៤ ស្រូវសម្រាប់នាំចេញទៅបរទេស ហើយនាំចូលមកវិញនូវម៉ាស៊ីនសម្រាប់ធ្វើស្រែចម្ការ គ្រឿងសព្វាវុធ និងសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗទៀត។

នយោបាយអព្យាក្រិត្យក្នុងរបបសង្គមរាស្ដ្រនិយមត្រូវបានកំណត់ក្នុងសេចក្ដីសម្រេចចិត្តនៃសន្និសិទ សឺណែវឆ្នាំ ១៩៥៤។ សេចក្ដីសម្រេចនេះជាការទាមទាររបស់ចិននិង សហភាពសូរៀតដើម្បីបញ្វៀសមិនឪ្យអាមេរិកកសាងមូលដ្ឋានទ័ពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។