General Knowledge

រៀបរាប់ការកសាងរបបសង្គមនិយមរបស់លោកស្តាលីននិងគ្រូតឆូវ ៖ • ការកសាងរបបសង្គមនិយមរបស់ស្តាលីន ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ គំរោងកសាងប្រទេសចាប់ផ្តើមពីជំហានដំបូងដោយពឹងផ្អែកលើការកសាងផែន សេដ្ឋកិច្ចដោយចាប់ផ្តើមបន្តអនុវត្តផែនការ៥ឆ្នាំលើកទី៤និងលើកទី៥។ ការពង្រឹងអំណាចរបស់ស្តាលីនធ្វើឡើងតាមរយៈសន្តិសុខដែលដឹកនាំដោយដាណូវជាអ្នកតាមដានជួរបញ្ញាវន្តដែលវែងតែប្រឆាំងឬបញ្ចេញយោបល់រិះគុណរបបស្តាលីនអណាចស្តាលីនត្រូវពង្រឹងដោយបង្កើតប៉ូលីស សម្ងាត់ដើម្បីបង្រ្កាបពួកប្រឆាំងចាប់ជនសង្ស័យក្នុងជួរបុគ្គលិករដ្ឋឬសមាជិកបក្សយកទៅដាក់គុកឬនិរទេសទៅតំបន់ស៊ីបេរី ក្រោមទណ្ឌកម្មការងារជាទម្ងន់និងអាកាសធាតុដ៏អាក្រក់បំផុត។ • ការកសាងរបបសង្គមនិយមរបស់គ្រូតឆូវ ៖ នៅឆ្នាំ១៩៥៦ មហាសន្និបាតបក្សកុំមុយនីសលើកទី២០ ដែលកោះហៅដោយគ្រួតឆូវបានផ្តោតទៅលើរៀបចំវិស័យនយោបាយថ្មី គឺធ្វើឱ្យសម្រេចនៅក្នុងរយៈពេល៤ឆ្នាំ។ លោកគ្រូតឆូវជាអ្នកកែប្រែកំហុសនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ចនិងយោធាដែលបន្សល់ទុកពីររបបស្តាលីន។ លោកគ្រូតឆូវ បានបង្កើតផែនការលើកទី៦នៅឆ្នាំ ១៩៥៩ ដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចសហភាពសូវៀតឱ្យទាន់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ ១៩៨០គឺមានរយៈពេល២០ឆ្នាំ។

ប្រជាពលរដ្ធក្នុងសង្គមប្រជាធិប្បតេយ្យមានសិទ្ធ កាតព្វកិច្ចនិងស្មារតីដូចខាងក្រោម៖ ក.ចំពោះសិទ្ធ • មានសិទ្ធក្នុងការចូលរួមបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរបស់ខ្លួន • មានសិទ្ធិឈរឈ្មោះឲ្យគេបោះឆ្នោតឲ្យ • ក្នុងការបង្កើតគណះបក្សនយោបាយ • ក្នុងការបង្កើតសមាគមផ្សេងៗ • មានសិទ្ធធ្វើបាតុកម្មដោយអហឹង្សា…។ ខ.ចំពោះកាតព្វកិច្ច • គោរពតាមច្បាប់រដ្ធធម្មនុញ្ញនិងច្បាប់ • គោរពសិទ្ធិមនិស្សនិងលិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ • ចញ្ចូនកូនឲ្យទៅសាលារៀនសូត្រ • ចូលរួមជួយអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ • បង់ពន្ធជូនរដ្ធតាមកាលកំណត់…។ គ.ចំពោះស្មារតី • ចេះអត់អ្មត់ អត់ឳននិងអនុគ្រោះ • ចេះសហការក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ • ហ៊ានតស៊ូបញ្ចេញមតិក្នុងវេទិការនានា • ស្នេហាជាតិមាតុប្រទេសរបស់ខ្លួន • ដឹងគុណជានិច្ចចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ…។

ជញ្ជាំងក្រុងប៊ែរឡាំង ត្រូវបានសាងសង់ឡើងពី មានចម្ងាយ៤៣គមជញ្ជាំងនេះត្រូវបានសាងសង់ដើម្បីទប់ស្កាត់ជនភៀសខ្លួនទៅកាន់អាឡឺម៉ង់ខាងកើត។

ការអនុវត្តសិទ្ធិមនុស្សមានសារប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ដល់មនុស្សជាតិទូទៅ ដូចជា • ធ្វើឱ្យមានការគោរពសិទ្ធិគ្នាទៅវិញទៅមក • ធ្វើឱ្យសង្គមជាតិមានសន្តិសុខ ស្ថេរភាព មានសុវត្ថិភាព និងវិបុលភាព • ធ្វើឱ្យមនុស្សរស់នៅរបកបដោយសេរីភាព • ធ្វើឱ្យសង្គមមាននីតិរដ្ឋពិតប្រាកដ • ធ្វើឱ្យមនុស្សចេះរស់នៅដោយចុះសម្រុងគ្នា គ្មានជម្លោះ គ្មានអំពើហិង្សាមិនរើសអើងពូជសាសន៍ ភេទ ពណ៍សម្បុរ • ធ្វើឱ្យមនុស្សចេះទទួលខុសត្រូវចំពោះទង្វើរបស់ខ្លួន និងចេះកែប្រែខ្លួន ។

ទិសដៅពិតប្រាកដនៃយោបាយសកលភាវូបនីយកម្ម គឺជាការធ្វើឪ្យមានដំណោះស្រាយរួមបញ្ជូលបញ្ហាតាមតំបន់ ឬពិភពលោកទាំងមូល (បញ្ហាគ្រឿងញៀន បញ្ហាជំងឺឆ្លង បញ្ហាភេរវកម្ម បញ្ហាបរិស្ថាន…) ហើយថែមទាំងធ្វើឪ្យមានការរីកចម្រើនក្នុងតំបន់និងពិភពលោកទាំងមូលទៀតផង។

ថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៨ ។

រចនាសម្ព័ន្ធមជ្ឈិមបក្សិ និងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់កម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យ៖ រចនាសម្ព័ន្ធមជ្ឈមបក្ស • ប៉ុល ពត ជាលេខាបក្ស • នួន ជា អនុលេខាបក្ស • សមាជិកមាន សោភឹម ,ញឹម រស់, អៀង សារី, សុន សេន, ខៀវ សំផន, វន រ៉េត, ឈិន ជឿន,កែ ពក។ រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាល

វិស័យសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៦៣-១៩៧០មិនមានការរីកចម្រើន ទេព្រោះ៖ • ក្រោយពេលផ្តាច់ជំនួយពី ស.រ.អា សង្គមបានជួបវិបត្តិជាច្រើន • ធានាគារឯកជនមួយចំនួនត្រូវបិទទ្វារ • សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានធ្វើជាតួបនីយកម្មក្នុងវិស័យ នីហរណ៍អាហ័រណផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច • បញ្ហាកសិកម្មជួបវិបត្តិ ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តគ្មានប្រសិទ្ធភាព នាំអោយទិន្នផលកសិកម្មទាប ។

ជីវិតប្រជាជនខ្មែរក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យជួបប្រទះនឹងបញ្ហាដូចជា៖ • ការពុំមានអាហារហូនគ្រប់គ្រាន់ • ការធ្វើទារុណកម្មលើរូបរាងកាយ និងទារុណកម្មផ្សេងៗទៀត • គ្មានសិទ្ធិក្នុងការជួបជុំក្រុមគ្រួសារបងប្អូន និងសិទ្ធិផ្សេងៗទៀត • ការបង្ខំឪ្យធ្វើការលើសកម្លាំងគ្មាពេលឈប់សម្រាក • ការមិនឪ្យប្រជាជនគោរពប្រពៃណីវប្បធម៌ • ការគ្មានការអប់រំបានជ្រៅជ្រះ • ការគ្មានសិទ្ធិសម្រេចលើអ្វីទាំងអស់។

សង្គ្រាមត្រជាក់កើតឡើង និងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ – ១៩៩១។