General Knowledge

សង្គមរាស្រ្តនិយមគឺជាចលនាមហាជនដ៏ទូលំទូលាយមួយ ។ បង្កើតឡើងដោយព្រះបាទនរោត្តមសីហនុ នៅថ្ងៃទី ២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ។

លោកស្រី ម៉ាការរេត ថាត់ឆឺ ជាបឆ្នោតជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីអង់គ្លេសពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ។ គាត់បានដោះស្រាយបញ្ហាមួយចំនួនដូច ៖ • ការយកជ័យដោះស្រាយបញ្ហា មួយចំនួនដូចជា • កាត់បន្ថយជម្លោះផ្ទុយក្នុង (បន្ថយការជំទាស់ពីគណបក្សប្រឆាំង) • ការធ្វើឪ្យមានការខងប្រេងពីប្រទេសអារ៉ាប • កាត់បន្ថយអតុផរណា …។

ផលវិបាកនៃសង្រ្គាមក្នុងសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ គឺ ប្រជាជនកម្ពុជាជាង ១លាននាក់បានបាត់បង់ជីវិត អ្នករបួស ក្មេងកំព្រា និងជនពិការជាច្រើននាក់ទៀត ។ ប្រជាពលរដ្ឋភៀសខ្លួនរាប់សែននាក់គ្មានទីពឹង ព្រាត់ប្រាស់ គ្រួសារ ។ នៅក្នុងប្រទេសរោងចក្រឩស្សាហកម្ម ៤/៥ បានត្រូវបំផ្លិច បំផ្លាញ ចំការកៅស៊ូ ២/៣ ត្រូវបាត់បង់ ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវដែក ៧០-៨០% ត្រូវខូចខាត ហើយកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្ម ទាំងទឹកសាបនិងទឹកប្រៃទទួលការខូចខាតជាទម្ងន់ ...

វិបត្តិអ៊ុលស្វ័រ ជាវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់អង់គ្លេស តើអង់គ្លេសដោះស្រាយដូចជា ៖ • រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានបើកកិច្ចចរចាជាមួយ ចលនាកងទ័ពសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ (Irish Republic Army = IRA ) ដើម្បីញ្ចប់ជម្លោះនៅទីក្រុងបែលហ្វានៅឆ្នាំ ១៩៩៨ • វិបត្តិនេះបានបញ្ចប់ដោយអង់គ្លេសបានបង្កើតរដ្ឋាភិបាលមួយដែលមានសមាជិកពីនិកាយទាំងពីររួមគ្នា (កាតូលិក និងប្រូតេស្ដង់ )។

ដើម្បីជំលៀសប្រជាជនឱ្យចេញពីទីក្រុងភ្នំពេញ ពួកខ្មែរក្រហមបានកុហកថាឱ្យប្រជាជនចេញពីក្រុងភ្នំពេញតែ ៣ ថ្ងៃទេ មិនបាច់យកអឺវ៉ាន់ទៅទេ អង្គការចាំទទួលការហូបចុក ។ គឺដើម្បី ៖ • អង្គការចង់បោសសំអាតក្រុងភ្នំពេញ • ខ្លាចអាមេរិកទម្លាប់គ្រាប់បែក • អង្គការគ្មានមធ្យោបបាយដឹកស្បៀងអាហារឩបត្ថម្ភប្រជាជនភ្នំពេញទេ ។

សង្រ្គាមស៊ីវិលបណ្ដាលឪ្យខូចខាតដូចជា ៖ • បំផ្លាញកេរិ៍្ដឈ្មោះរបស់ខ្មែរ និងក្ដីសេចក្ដីសុខរបស់រាស្រ្ដប្រជាជនព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ • អសន្ដិសុខ ចោរកម្ម អនាធិបតេយ្យ អំពើហិង្សា ទរិ្ភក្ស និងជំងឺ • បំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងអាយុជីវិតមនុស្សសត្វ • បំផ្លាញគ្រឹះស្ថានសិក្សា សិស្សមិនអាចទៅរៀនសូត្រ គ្មានការងារធ្វើ • បង្កអំពើស៊ីសំណូក ពុករលួយ បក្សពួក និងបង្ខំឪ្យធ្វើទាហាន • រាស្រ្ដខ្មែរ១ លាននាក់ស្លាប់ ផ្លូវថ្នល់ ៧០% ៨០%បានបំផ្លាញ ...

ផ្តល់លទ្ធផលនៃសង្រ្គាមពីឆ្នាំ ១៩៧០-១៩៧៥ គឺប្រជាជនកម្ពុជាជាង១លាននាក់ បានបាត់បង់ជីវិត អ្នករបួស ក្មេងកំព្រា និងជនពិការជាច្រើននាក់ទៀត ។ ប្រជាពលរដ្ឋភៀសខ្លួនរាប់សែននាក់ គ្មានទីពឹង ព្រាត់ប្រាស់គ្រួសារ ។ នៅក្នុងប្រទេសរោងចក្រឩស្សាហកម្ម ៤/៥ បានត្រូវបំផ្លិចបំផ្លាញ ចំការកៅស៊ូ ២/៣ ត្រូវបាត់បង់ ផ្លូវថ្នល់ និងផ្លូវដែក ៧០-៨០% ត្រូវខូចខាត ហើយកំពង់ផែពាណិជ្ជកម្ម ទាំងទឹកសាបនិងទឹកប្រៃទទួលការខូចខាតជាទម្ងន់ ។ ...

របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យបានធ្វើបាបប្រជាជនកម្ពុជាដូចជា • ពួកខ្មែរក្រហមបានបង្ខំឱ្យប្រជាជនធ្វើការពី ១២ ម៉ោងទៅ ១៥ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ • ឱ្យហូបតែបបររាវលាយត្រកូន ព្រលឹត គល់ចេក គល់ចេក គល់ល្ហុង • គ្មានសម្លៀកបំពាក់សមរម្យ គ្មានជម្រក គ្មានថ្នាំសង្ហូវ និងបំបិទសិទិ្ធសេរីភាពទាំងអស់ • ប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវរស់នៅរួមគ្នា ហូបរួមគ្នា និងធ្វើការរួមគ្នាដូចសម័យបុព្វកាល • គ្មានកម្មសិទ្ធិឯកជន…។

គោលនយោបាយរបស់របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានដូចតទៅ • ជម្លៀសប្រជាជនចេញពីទីក្រុងនិងទីប្រជុំជននានា • លុបបំបាត់ផ្សារ និងរូបិយវត្ថុនានា • កម្ទេចវត្តអារាមនិងផ្សឹកព្រះសង្ឃឱ្យទៅធ្វើស្រែចំការ • បិទសាលារៀនទូទៅ និងគ្រឹះស្ថានសិក្សាគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ • ប្រហារជីវិតបញ្ញវន្ត មន្ត្រីរាជការក្នុងរបបចាស់ និងប្រជាជនស្លូតត្រង់ • បង្កើតសហករណ៍កម្រិតខ្ពស់ទូទាំងប្រទេស (ហូបរួម ដេករួម និងធ្វើការរួម) • បណ្តេញប្រជាជនវៀតណាម និងធ្វើសង្រ្គាមជាមួយវៀតណាម • ផ្តាច់មនោព្ចោតនាប្តីប្រពន្ធ ឪពុកម្តាយ បងប្អូន និងគ្រួសារ ។

កត្តាសំខាន់ៗដែលបណ្តាលឱ្យរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរួលរលំគឺ • កត្តាប្រជាជន ៖ ប្រជាជនមិនពេញចិត្តនឹងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដែលធ្វើបាប កាប់សម្លាប់គ្មានត្រាប្រណី បង្អត់អាហារ ប្រើធ្វើការជាទម្ងន់ ខ្វះសម្លៀកបំពាក់ ផ្ទះសំបែង ថ្នាំសង្ហូវព្យាបាល ដូច្នេះ ប្រជាជនកម្ពុជាលែងគាំទ្ររបបនេះទៅទៀត • កត្តាវិសុទ្ធ ៖ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យលែងទុកចិត្តគ្នាឯងតាំងពីថ្នាក់មជ្ឈិម ភូមិភាគ តំបន់ រហូតដល់ឃុំ ភូមិ ។ ដូច្នេះ ឱ្យតែពួកគេសង្ស័យ លើជនណាមួយ ឬក្រុមណាមួយ ពួកគេសម្លាប់ចោលទាំងអស់ដូចពាក្យស្លោកពោលថា ...