General Knowledge

ទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិកលាតសន្ធឹងដូចតទៅ ៖ • លាតសន្ធឹងពីជើងទៅត្បូងប្រវែង២៥០០គ.មពីព្រំប្រទល់ប្រទេសកាណាដាមកដល់ព្រំដែនមិកស៊ិក ។ • លាតសន្ធឹងពីលិចទៅកើតប្រវែង៤៥០០គ.មពីញូវយ៉កដល់សាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្កូ ។

ទំនាក់ទំនងរវាងសិទ្ធិ សេរីភាព និងច្បាប់មនុស្សត្រូវមានសិទ្ធិ និងសេរីភាពស្មើគ្នា ដោយឥតប្រកាន់ពូជសាសន៍ ពណ៌សម្បុរ ភេទ ភាសា ជំនឿនិន្នាការនយោបាយ ដើមកំណើតជាតិ ឋានៈសង្គម ធនធាន ឬស្ថានភាពឯទៀតឡើយ ។ រីឯច្បាប់ ជានិយាមជាកាតព្វកិច្ចបំផុតរបស់មនុស្សសម្រាប់ការពារសិទ្ធិនិងសេរីភាពដែលធម្មជាតិបានសម្អិតសម្អាងឡើងដើម្បីជីវិតរស់នៅក្នុងសង្គម ។ ដូច្នេះការប្រើសិទ្ធិសេរីភាពផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បុគ្គលិកម្នាក់ៗមិនត្រូវឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិសេរីភាពអ្នកដទៃឡើយគឺ ត្រូវប្រព្រឹត្តតាមលក្ខខណ្ឌកំណត់ក្នុងច្បាប់ ។

គេអាចរៀនតាមបែប៖ • ស្តាប់ • អាន • ប្រតិបត្តិ • សរសេរ • មើល/សង្កេត • សហការ • សំយោគ • លេងល្បែង • ត្រាប់ • ទស្សនកិច្ចសិក្សា • ពិសោធន៏ • វិភាគ • ប្តូរយោបល់ • ត្រិះរិះពិចារណា

តួនាទីរបស់សហគមន៍មានដូចជា គណៈកម្មការសាងសង់ និងឩបត្ថម្ភគាំទ្រសាលារៀន ។

កំណែទម្រង់សង្គមរបស់បារាំងបារំាងបានផ្តល់ផលចំពោះសង្គមខ្មែរដូចជា៖ • វិស័យសង្គមៈ ពង្រឹងច្បាប់កម្មសិទ្ធិដីធ្លី លុបបំបាត់របបទាសភាព ផ្លាស់ប្តូរទំនៀមទម្លាប់របៀបុរាណ បង្កើតឲ្យមានកម្មសិទ្ធិលើដីធ្លីបង្កើតប្រព័ន្ធច្បាប់ថ្មី • វិស័យរដ្ឋបាលៈ ធ្លាប់តែមានភាពអណាធិបតេយ្យ អសមត្ថភាព និងគ្មានប្រសិទ្ធភាព ត្រូវបានជំនួសដោយរបៀបគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលថ្មី ដែលដឹកនាំដោយរ៉េស៊ីដង់បារាំង • វិស័យពាណិជ្ជកម្មៈ កើតឡើងនូវសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងសកម្ម ក្នុងការទិញអចលនទ្រព្យការដាក់បញ្ចាំង និងការធ្វើជំនួញស្រូវអង្ករនៅក្នុងទីក្រុង • វិស័យកសិកម្មៈ បង្កើតឲ្យមានប្រព័ន្ធកសិកម្មតាមបែប កសិដ្ឋាន ដែលទទួលបានទិន្នផលច្រើនធ្វើឲ្យកម្ពុជាមានមុខមាត់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ។

ដើម្បីកាត់បន្ថាយភាពតានតឹង នៅលើពិភពលោកតើលោកប្រធានាធិបតី សហភាពសូវៀតកូបាឆូវ បានធ្វើដូចតទៅ៖ • កាត់បន្ថាយការចំណាយរបស់សហភាពសូវៀតលើប្រទេសខ្លះនៅបរទេស • ដកកងទ័ពសហភាពសូវៀតចេញពីប្រទេសអាហ្គានីស្ថាន • បដិសេធឈប់ផ្ដល់ជំនួយដល់រដ្ឋាផិបាលសម្ព័ន្ធភាពលើពិភពលោក • ប្រើនយោបាយសម្រួលជាមួយលោកខាងលិចបញ្ចប់ភាពតានតឹង • កាត់បន្ថយគ្រឿងសញ្វាវុធទាំងសងខាងឲ្យអស់ពីអ៊ីរ៉ុបតាមរយៈសន្ធិសញ្ញាវ៉ាស៊ីនតោនឆ្នាំ១៩៨៧ • កាត់បន្ថាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែររវាងអូតង់និងវ៉ាសូវីតាមរយៈការចរចចារនៅទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩០។

នៅមុនព្រឹត្តិការណ៍ថ្ងៃទី ១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០ សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសកម្ពុជាមានស្ថានភាពដូចជា៖ • ឈប់ទទួលយកជំនួយយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក • ទទួលយកជំនួយយោធាពីចិនវិញ តែមិនអាចស្តារស្ថានភាពកងទ័ពបានទេ • ធ្វើជាតូបនីយកម្មក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម • បិទធានាគារឯកជន • បាត់បង់ចំណូលលើការនាំចេញ • ការរត់ពន្ធ បង្កើតឱ្យមានពាណិជ្ជកម្មលួចលាក់ • ពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសជួបការអាក់រអួល ដោយសារការបាត់បង់ជំនាញគ្រប់គ្រង និងកង្វះបច្ចេកទេសជំនាញ • សេដ្ឋកិច្ចរាំងស្ទះដោយសារបាត់បង់ប្រាក់ចំណូល (ការរត់ពន្ធ) • ការគ្រប់គ្រងឧស្សាហកម្មមិនបានល្អ និងការចំណាយខ្វះតុល្យភាព • កសិកម្មជួបវិបត្តិ ដោយសារប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រគ្មានប្រសិទ្ធភាព ។

ប្រទេសព្រុយមាននាទីសំខាន់ជាងគេក្នុងចក្រភពអាឡឺម៉ង់ ព្រោះ ប្រទេសនេះមានតំណាងរាស្រ្តចំនួន ២៣៦ នាក់ក្នុងសភារ៉ៃស្តាកក្នុងសមាជិកទាំងអស់ ៣៩៧ នាក់ ។ នៅក្នុងសភាប៊ុនដេស្រាតប្រទេសនេះអាចធ្វើឱ្យរដ្ឋធម្មនុញ្ញគ្មានបំលាស់ប្តូរអ្វីសោះក៏បានដែរ ។ ម៉្យាងទៀត អធិការបតីសុទ្ធតែជនជាតិព្រុសហើយព្រះចៅធិរាជអាឡឺម៉ង់ក៏ជាព្រះរាជានៃប្រទេសព្រុសដែរ ។