General Knowledge

ដែលហៅថា ជីវ្ហារូបារម្មណ៍ គឺជារូបារម្មណ៍របស់អ្នកនិពន្ធនាំឲ្យអារម្មណ៍អ្នកអាន អ្នកស្តាប់ឲ្យហាក់បីដូចជាកំពុងទទួលយករស់ជាតិ បែបណាមួយដោយផ្ទាល់អណ្តាតតាមរយៈការរៀបរាប់របស់អ្នកនិពន្ធ ។ ឧទាហរណ៍៖ • គ្រាប់ស្លែងតែងល្វីងណាស់… • ម្ទេសនេះហិរណាស់… • នំនេះផ្អែមឡើងខះក… • សម្លប្រៃឡមៗ… • ស៊ុបនេះរាងភ្លាវ… • សា្រនេះល្វីងៗ… • ខ្វិតខ្ចីចត់ណាស់… ។

ក្នុងវិស័យសង្គមរដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់ពឹងផ្អែកលើវិស័យ ៖ • ទទួលរ៉ាប់រងជំងឺការងារ មនុស្សគ្មានការងារអ្វី ចាស់ជរា ស្រ្តីមានគ៍ភ ដោយដោះស្រាយការងារសម្រាប់ស្រ្តីចាប់ពី ១៥ឆ្នាំ រហូតដល់ ៥០ឆ្នាំ ។ • លើកស្ទួយបញ្ជាសុខភាព ធ្វើឲ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ និងអាយុវែង ។ • រដ្ឋជាអ្នកឩបត្ថម្ភក្នុងការរៀនសូត្រដល់សិស្សចាប់ពីអាយុ ១០ឆ្នាំ ដល់ ១៨ឆ្នាំ ។

បានជាលេចឡើងនូវរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរព្រោះ៖ • វិបត្តិនយោបាយ (សង្គមរាស្រ្ដនិយម) • វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច (សង្គមរាស្រ្ដនិយម) • វិបត្តិសង្គម (សង្គមរាស្រ្ដនិយម) • សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រលន់ នល់ • ចិន សូវៀតនគាំទ្រពួកខ្មែរក្រហម • លន់ នល់ ធ្វើរដ្ឋប្រហារទម្លាក់សម្ដេច នរោត្តម សីហនុនៅថ្ងៃទី១៥ មិថុនាឆ្នាំ ១៩៧០។

ហេតុដែលនាំឱ្យមានកំណែទម្រង់ពេរ៉េស្គ្រូយតា៖ • សេដ្ឋកិច្ចផែនការស្រុតចុះ • អំពើពុករលួយក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល • ការជ្រៀតចូលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។

បើប្រពន្ធនៅធ្វើកិច្ចការផ្ទះដូចជាមើលថែទាំកូនដាំស្លឯប្តីទៅធ្វើការរកស៊ីនៅខាងក្រៅផ្ទះប្រាក់កម្រៃដែលបានមកត្រូវចែកគ្នាស្មើ ។ ដោយសារហេតុនេះទើបនៅក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ស្តីពីការលែងលះបានចែងថាទ្រព្យសម្បត្តិសហព័ទ្ធត្រូវបែងចែកស្មើគ្នា ។មាត្រា៣៦នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចែងថាការងារមេផ្ទះមានតម្លៃស្មើគ្នានឹងកម្រៃដែលបានមកពីការងារធ្វើនៅក្រៅផ្ទះ ។

លទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រី្តគឺជាកត្តាកំណត់នៃសន្ទស្សន៏ (IDH) ព្រោះ ប្រសិនបើជាប្រទេសមួយ មានសន្ទស្សន៏ការអភិវឌ្ឍន៏មនុស្សទាប ( បញ្ហាចូល រៀននៅមានកម្រិត អាហារូបត្ថម្ភមិនគ្រប់គ្រាន់ និងសុខភាពមិនបានប្រសើរ ) នោះលទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រី្តមានកម្រិតខ្ពស់ ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើប្រទេសមួយមានសន្ទស្សន៏អភិវឌ្ឍន៏កម្រិតខ្ពស់ ( អត្រាចូលរៀន ខ្ពស់ អាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់ សុខភាពប្រជាជនល្អប្រសើរ និងមានអាយុវែង) នោះលទ្ធភាពបង្កកំណើតរបស់ស្រ្តីមានកម្រិតទាបវិញ។

ក្រោយរដ្ឋប្រហារលោក ចេង ហេងត្រូវបានគេតែងតាំងជាប្រធានរដ្ឋសភានិងប្រមុខរដ្ឋស្ដីទីរហូតដល់មានការបោះឆ្នោតជ្រើសប្រមុខរដ្ឋថ្មីៗ ចំណែកលោក លន់ ណុល ជានាយករដ្ឋមន្ដ្រីដដែល ដែលមានអ្នកអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈជាជំនួយការ ។

មូលហេតុបង្កើតអនុសញ្ញាស្តីពីសិទ្ធិកុមារគឺ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាច្រើនពុំទាន់មានច្បាប់ ឬរចនាសម្ព័ន្ធសង្គមជាក់លាក់ដល់សិទ្ធិរបស់កុមារ • ដោយសារការអភិវឌ្ឍរបស់កុមារគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃអនាគតរបស់សង្គមជាតិនីមួយៗ • ដោយសារតម្រូវការចាំបាច់របស់កុមារ ពុំទាន់មានចែងនៅក្នុងឩបករណ៍សិទ្ធិមនុស្សមានស្រាប់នៅឡើយ • ដោយសារផលប្រយោជន៍របស់កុមារមិនដូចគ្នានឹងផលប្រយោជន៍របស់អ្នកដែលជាអាណាព្យាបាលរបស់កុមារ • ដោយសារកុមារងាយនឹងរងគ្រោះ ជាងមនុស្សចាស់នៅក្រោមលក្ខខណ្ឌនៃការរស់នៅរបស់ខ្លួនហើយក៏ជាក្រុមដែលងាយទទួលរងគ្រោះ ជាពិសេសពីការកេងប្រវ័ញ្ច និងការរំលោភបំពានបានគ្រប់យ៉ាង • ដោយសារកុមារងាយនឹងទទួលផលប៉ះពាល់ជាងក្រុមអាយុផ្សេងៗទៀត ចំពោះសកម្មភាពឬភាពអកម្មរបស់រដ្ឋាភិបាល • ដោយសារកុមារគ្មានសិទ្ធិបោះឆ្នោត ឬឥទ្ធិពលនយោបាយហើយមានកម្លាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចតិចតួចណាស់ ដែលជាញឹកញាប់សម្លេងរបស់ពួកគេពុំត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់ឡើយ • ដោយសារនៅក្នុងសង្គមជាតិច្រើនតែគិតថា កុមារគឺ ជាសម្បត្តិ ឬជាកម្មសិទ្ធិរបស់មាតាបិតា ។ សង្គមខ្លះយល់ថា ដូចមនុស្សធំអាចធ្វើការងារបាន ហើយខ្លះទៀតគិតថា ពួកគេមិនទាន់អាចចូលរួមជួយសង្គមបានឡើយ

សាធារណេរដ្ឋអៀកឡង់ខាងត្បូងបានក្លាយជារដ្ឋឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៤៨ដែលមានរដ្ឋធានីឈ្មោះឌឹបប្ល៊ីន ។ ជីវភាពរបស់ប្រជាជនគឺពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្មដូចជាដំឡូងបារាំងការចិញ្ចឹមសត្វនិងនេសាទ ។

ទ្វេពន្ធភាពជាចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលបុរសមានប្រពន្ធពីរឯស្ត្រីមានប្តីពីរ ។ត្រូវចាត់ទុកថាមានពិរុទ្ធក្នុងបទទ្វេពន្ធភាពបុរសឬស្រ្តីណាដែលមានចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍មុនមិនទាន់រលាយនៅឡើយ ហើយទៅចុះបញ្ជីអាពាហ៍ពិពាហ៍ថ្មីមួយទៀត ។ អ្នកសមគំនិតត្រូវមានទោសដូចគ្នា ។