General Knowledge

រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រទី២ បានប្រកាសឪ្យប្រើប្រាស់ នៅថ្ងៃ ២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៩៣។

ជនជាតិដែលរុករកស្រាវជ្រាវអង្គរវត្តមុនគេបង្អស់គឺ ជនជាតិព័រទុយកាល់ លោកឌីហ្គោដូគូតូ ដែលបានមករុករកស្រាវជ្រាវក្នុងឆ្នាំ ១៩៥១ ។

ដើម្បីឲ្យប្រជាជនមានអាយុវែង ប្រទេសជឿនលឿនមានលទ្ធភាពដោះស្រាយនូវបញ្ហា ៖ • សុខាភិបាល • សិក្សាធិការ • ការថែរទាំបរិស្ថានធម្មជាតិបានល្អ ។

ក្រោយពីកាន់កាប់ទីក្រុងព្រៃនគរ ពួកបារាំងមានបំណងឡើងតាមទន្លេមេគង្គចូលទៅកាន់ប្រទេសចិនប៉ែនខាងត្បូង។ ប៉ុន្ដែត្រូវបានទទួលបរាជ័យ គឺដោយសារទន្លេមេគង្គមានឧបសគ្គច្រើនមិនអាចធ្វើដំណើរបានដូចដែលអ្វីគ្រោងទុកឡើយ។

សារលិខិតរបស់ព្រះអង្គដែលបានផ្ញើទៅកាន់លោកវុំាងសង់ អូរីយ៉ូលមានសេចក្ដីថានៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់ខ្ញុំមកប្រទេសបារាំង ខ្ញុំមានជំនឿថាបារាំងនឹងសន្យាផ្ដល់នូវអ្វីដែលខ្ញុំបានសន្យាជូនប្រជាជនរបស់ខ្ញុំគឺការនាំមកនូវឯករាជ្យពេញលេញ ជូនមាតុភូមិ ។ នៅក្នុងន័យនេះ បើប្រទេសកម្ពុជាមិនបានទទួលអំណាចខាងតុលាការ យោធា ហរិញ្ញវត្ថុ និងសេដ្ឋកិច្ចទេនោះ នោះឈ្មោះថាប្រទេសកម្ពុជាមិនបានទទួលឯករាជ្យពេញលេញឡើយ ។

ពិភពលោកសព្វថ្ងៃកំពុងជួយប្រទះនឹងបញ្ហាធំៗដូចតទៅ៖ • បញ្ហាបរិស្ថាន រញ្ជូយដី ខ្យល់ព្យុះ ទឹកជំនន់ កំណើនកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួត។ • បញ្ហាកំណើនប្រជាជន កង្វះអនាម័យ បញ្ហាជំងី បញ្ហាសុខភាព • បញ្ហាអន្ដោប្រវេសន៍ មានការចំណាកស្រុក កើតចលាចល មានបញ្ហាការប្រកាន់ជំនឿ • បញ្ហាសន្ដិសុខស្បៀង ស្បៀងឡើងថ្លៃ បញ្ហាឥទ្ធិពលបដិវត្ត • បញ្ហាភេវរកម្មអន្តរជាតិ សង្រ្គាមបង្កើតចលាចលសង្គម ការរកាប់សង្គម និងការជួញដូចមនុស្ស។

វិមានឈ្នះ ឈ្នះកសាងឡើងនៅលើផ្ទៃដី ៨ ហិចតា នៅខ័ណ្ឌជ្រោយចង្វាររាជធានីភ្នំពេញ។ អ្នកផ្គួចផ្ដើមគំនិតនេះគឺ សម្ដេច អគ្គមហោសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន។

សិទ្ធិសំខាន់ៗទាំង១៥ គឺ ៖ • សិទ្ធិមានការងារធ្វើ គឺសង្គម និងរដ្ឋមានភារកិច្ចបង្កបង្កើតការងារសម្រាប់ពលរដ្ឋធ្វើដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត បើពលរដ្ឋគ្មានការងារធ្វើកំហុសត្រូវធ្លាក់លើសង្គមនិងរដ្ឋ • សិទ្ធិជ្រើសរើសការងារ គឺមិនបង្ខំឱ្យធ្វើការងារដោយផ្ទុយនឹងឆន្ទៈឬផ្ទុយនឹងមុខជំនាញឡើយ • សិទ្ធិមានទ្រព្យសម្បត្តិកម្មសិទ្ធិ ការដាក់ជាសម្បត្តិរួមដូចសម័យខ្មែរក្រហមគឺជាការរំលោភមួយ • សិទ្ធិមានកម្រិតជីវភាពរស់នៅសមរម្យ ក្រៅពីបុគ្គលផ្ទាល់សង្គមនិងរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចបង្កលក្ខណៈឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាអាចរស់នៅបានក្នុងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ • សិទ្ធិមានលទ្ធភាពក្នុងការសិក្សា បុគ្គលត្រូវតែមានចំណេះដឹងសង្គមនិងរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចចាំបាច់ធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នារៀនសូត្រ • សិទ្ធិបង្កើតគ្រួសារ ការរៀបចំគ្រួសារត្រូវមានការព្រមព្រៀងដោយសេរីពីភារីទាំងសងខាងមិនត្រូវបង្ខំឡើយ • សិទ្ធិគោរពនិងការពារគ្រួសារទុកជាក្រុមដ៏សំខាន់របស់សង្គមរដ្ឋត្រូវមានច្បាប់ការពារខ្លឹមសារនេះ • សិទ្ធិមានសន្តិសុខសង្គម សង្គមនិងរដ្ឋមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់សន្តិសុខនិងនិរភ័យដល់មនុស្សក្នុងសង្គមពោលគឺត្រូវចាំបាច់របស់មនុស្សក្នុងសង្គម • សិទ្ធិមានកិច្ចឩបត្ថម្ភខាងសង្គមកិច្ចនិងពេទ្យ គឺត្រូវមានប្រព័ន្ធឩបត្ថម្ភក្នុងវិស័យកិច្ចការសង្គមសុខាភិបាល • សិទ្ធិមានម្ហូបអាហារគ្រប់គ្រាន់ សង្គមនិងរដ្ឋត្រូវមានផែនការផលិតនិងណែនាំមនុស្សឱ្យផលិតស្បៀងឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់តាមសេចក្តីត្រូវការ • សិទ្ធិទទួលការពារខាងសុខភាព ...