General Knowledge

ប្រទេសណាខ្លះគាំទ្រសាឡុតស គឺ ចិន និងយួនខាងជើង ។

តាមកំណែទម្រង់ឆ្នាំ ១៨៨៤ បារាំងបានផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង នៅកម្ពុជាដូចជា ៖ • បានរៀបចំថ្នាក់ដឹកនាំខេត្តដោយផ្ទាស់ ។ ខេត្ត៥៨ ត្រូវបានបង្រួមបញ្ជូលគ្នាមត្រឹម ៨ ខេត្តឲ្យស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរ៉េស៊ីដង់ ។ • រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រធ្វើការគ្រប់គ្រងការងារពេញផ្ទៃប្រទេសកម្ពុជាក្រោមបញ្ជាផ្ទាល់ពីរ៉េស៊ីដង់សេណេរ៉ាល់ ( កូសាំងស៊ីន ) ។ • ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាលែងមានសិទ្ធិសម្រេចអ្វីទៀតហើយ ក្រៅពីចាំ ទទួលនឹងយល់ព្រមរាល់សេចក្តីសម្រេចចិត្តរបស់រ៉េស៊ីដង់ស៊ុបពែរីយ័រ ។

សន្និសីទក្រុងសឺណែវ ឆ្នាំ ១៩៥៤បានអនុម័តលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្រាប់កម្ពុជាដូចជា ៖ • កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបញ្ឈប់បទបាញ់គ្នានៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាអំពីសិទ្ធិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនិងការបោះឆ្នោត • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទាក់ទងនឹងសម្ព័ន្ធភាពយោធា ការតាំងមូលដ្ឋានទ័ពបរទេស និងការជួយឩបត្ថម្ភកម្លាំងយោធា ពីបរទេស • សេចក្តីប្រកាសរបស់រដ្ឋាភិបាលបារាំងស្តីអំពីការដកកងទ័ពបារាំង ចេញពីទឹកដីប្រទេសឥណ្ឌូចិន និងគោរពឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាពប្រទេសឥណ្ឌូចិន • សេចក្តីថ្លែងការរបស់សន្និសីទទាក់ទងនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសឺណែវ • សេចក្តីថ្លែងការបិទកម្មវិធី ។

ប្រាសាទព្រះវិហារបស់ខ្មែរកសាងឡើងក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ ក្នុងសតវត្សទី១១ និងរួចរាល់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ( សាងសតវត្សទី១២ ហើយសតវត្សទី១៣ ) ។ ឩទ្ទិសដល់អាទិទេពសិទរេស្វរៈ ។

ពុទ្ធិ ជាចំណេះដឹងរបស់មនុស្សដែលមាននៅក្នុងខ្លួនយើងក្តីក្នុងខ្លួនអ្នកដទៃក្តី ឬក្នុងធម្មជាតិក្រៅខ្លួនយើងក្តី ដែលបានមកពីការស្រាវជ្រាវផ្សេងៗ។

ហេតុផលដែលបណ្តាលឱ្យមានសីលធម៌គឺ៖ • ផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនៈ ធ្វើឱ្យល្អនូវអំពើរបស់ខ្លួនដើម្បីផលប្រយោជន៍ល្អនៅពេលណាមួយ • បញ្ជារបស់ព្រះ ឬអាទិទេពៈ គេយល់ថាការធ្វើអំពើល្អ ព្រះនឹងផ្តល់រង្វាន់ដល់ពួកគេ • ផលប្រយោជន៍រួមៈ ការគោរពច្បាបសីលធម៌ជាក់លាក់នឹងឈានដល់សង្គមមួយដែលមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។

សិទ្ធិ និងច្បាប់ខុសគ្នាត្រង់៖ • ច្បាប់ កើតឡើងដោយសារមនុស្សជាអ្នកបង្កើតច្បាប់មានលក្ខណៈការពារនិងហាមប្រាមអ្នកដែលល្មើសនឹងច្បាប់ត្រូវផាកពិន័យត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ។ • សិទ្ធិ កើតមានពីកំណើតពីធម្មជាតិ ជាសេរីភាពដែលមនុស្សអាចប្រើប្រាស់បានក្នុងក្របខណ្ឌនៃច្បាប់និងក្របខណ្ឌនៃសីលធម៌សង្គម។ មនុស្សម្នាក់ៗមិនអាចប្រើប្រាស់សិទ្ធិរបស់ខ្លួនឱ្យហួសព្រំដែននៃច្បាប់បានឡើយ។

អង្គការ (ខ្មែរក្រហម) គឺជាពាក្យដែលគ្រប់ដណ្ដប់ទាំងបក្សកុម្មុយនីស្ដ ទាំងអង្គការនីតិបញ្ញត្តិ នីតិប្រតិបត្តិ និងអំណាចតុលាការ ។ ជាក្រុមសម្ងាត់ ជាមេបញ្ជាការសម្ងាត់ ជាមេបញ្ជាការសម្ងាត់ ដែលបញ្ជាឪ្យសម្លាប់ខ្មែរបំផុតពូជ ។

ដែលហៅថាគុកឥតជញ្ជាំងគឺមានន័យថា នៅក្នុងរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ ប្រជាជនពុំមានសិទ្ធិយោបល់ សិទ្ធិបានហូបឆ្អែតឆ្ងាញ់ សិទ្ធិឈប់សម្រាប់ពីការងារ សិទ្ធិជួយជុំគ្រួសារ សួរសុទ្ធទុក្ខបងប្អូនភូមិជាប់គ្នា ឬ មន្ទីរពេទ្យ គឺគ្មានសិទ្ធិអ្វីទាំងអស់ ។

សេរីភាពគឺជាភាពធ្វើអ្វីមួយបានតាមចិត្តដោយគ្មានការរារាំង គ្មានការបង្ខិតបង្ខំ ហើយសិទ្ធិជាអ្វីៗដែលជាកេតនភណ្ឌពីធម្មជាតិរបស់មនុស្ស។ ដូចនេះសេរីភាពគ្រាន់តែជាធាតុមួយរបស់សិទ្ធិប៉ុណ្ណោះ ព្រោះសិទ្ធិកំណត់ព្រំដែនឱ្យសេរីភាពដើម្បីទប់កុំឱ្យមនុស្សប្រើប្រាស់សេរីភាពហួសព្រំដែន ហួសក្របខណ្ឌនាំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សិទ្ធិអ្នកដទៃព្រោះថាបើពុំមានសិទ្ធិកំណត់ព្រំដែនឱ្យទេនោះ មនុស្សនឹងប្រើប្រាស់សេរីភាពរបស់ខ្លួនដោយដាច់បង្ហៀរនាំឱ្យប៉ះពាលរបៀបរៀបរយសង្គម ឬអាចទៅជា អនាធិបតេយ្យផងក៏មាន។